Ашыту тоқталуының себептері мен алдын алу шаралары
Stuck fermentation
Қайнау тоқтауы: сыра және шарап жасаудағы ашытудың тоқталу себептері, алдын алу шаралары, азот қосылыстары мен температураның ролі. Ашытуды қайта жандандыру қиын.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ашыту тоқталуы пиво қайнату немесе шарап жасау кезінде ашытқылар ашыту толық аяқталмас бұрын белсенсізденген кезде пайда болады. "Тоқтатылған ашытудан" айырмашылығы, шарап жасаушы әдейі ашытуды тоқтатады (мысалы, құты шараптарды өндіруде), ал тоқтаған ашыту – бұл қасақана емес және қаланбаған жағдай, ол шараптың бактериялар мен тотығудан бұзылуына әкелуі мүмкін. Ашытудың тоқталуына бірнеше себеп болуы мүмкін; ең көп кездесетіні – ашытқыларды өлтіретін тым жоғары температура немесе ашытқының өсуі үшін қажетті азоттық қоректік заттар жетіспейтін жүзім шырыны. Ашыту тоқтағаннан кейін оны қайта іске қосу өте қиын, себебі өлген ашытқы жасушалары бөліп шығаратын химиялық заттар осы партиядағы ашытқы жасушаларының болашақ өсуін тежейді. Шарап жасаушылар ашытудың тоқталу мүмкіндігін азайту үшін бірнеше шаралар қолданады, мысалы, жүзім шырынына диаммоний фосфаты түрінде азот қосу немесе жоғары температураға және спиртке төзімді ашытқы штамдарын пайдалану. Бұл шаралардың әрқайсысы шараптың дәмі мен сапасына айқын немесе көзге көрінбейтін әсер етеді.
A stuck fermentation occurs in brewing beer or winemaking when the yeast become dormant before the fermentation has completed. Unlike an "arrested fermentation" where the winemaker intentionally stops fermentation (such as in the production of fortified wines), a stuck fermentation is an unintentional and unwanted occurrence that can lead to the wine being spoiled by bacteria and oxidation. There are several potential causes of a stuck fermentation; the most common are excessively high temperatures killing off the yeast, or a must deficient in the nitrogen food source needed for the yeast to thrive. Once the fermentation is stuck, it is very difficult to restart due to a chemical compound released by dying yeast cells that inhibit the future growth of yeast cells in the batch. Winemakers often take several steps to limit the possibility of a stuck fermentation occurring, such as adding nitrogen to the must in the form of diammonium phosphate or using cultured yeast with a high temperature and alcohol tolerance. These steps will each have their own subtle or dramatic effect on the resulting flavors and quality of the wine.
Мүмкін себептері
Тұйықталған ашытудың бірнеше себебі болуы мүмкін. Шарап жасау кезінде ең көп кездесетіні – азот жетіспейтін жүзім шырыны. Азот – ашытқылардың өсуі мен дамуы үшін өте қажетті зат, әдетте ол жүзімнен түседі. Азоты аз топырақта өсірілген жүзімдерде немесе Шарадонай мен Рислинг сияқты, табиғи түрде қантқа қарағанда азоты аз болатын жүзім сорттарында ашыту тоқтау қаупі жоғары. Жүзімдікте туындаған тағы бір себеп – жүзімнің тым көп пісіп кетуі. Тым піскен жүзімде қанттың деңгейі жоғары болады, бұл алкогольдің жоғарылауына әкеледі. Ашытқы 16-18% алкогольдік құрамы бар ортада көбейе алмайды, бірақ бірнеше стресс факторлары бар жағдайда ашыту алкоголь деңгейі осы көрсеткіштерге жетпес бұрын тоқтауы мүмкін. Ашыту кезінде пайда болатын энергияның қосалқы өнімі – жылу, ол ашытқы жұмыс істеген кезде жүзім шырынының температурасын көтереді. Температура 40°C-қа жақын келгенде, белсенділік баяулайды және ашытқылар өле бастайды. Егер температура жоғары болып, ашытқы көбеймейтін болса, ашыту тоқтау қаупі зор. Егер шырын салқындатылса да, ашытуды қайта бастау қиынға түседі, себебі өліп бара жатқан ашытқылардың бөліп шығаратын химиялық қосылысы болашақ ашытқы жасушаларының өсуін тежейді. Қазіргі шарап жасау жабдықтарына температураны реттеуге көмектесетін салқындатқыш қапталдары бар тот баспайтын болаттан жасалған ашыту резервуарлары кіреді. Тағы бір себеп – жүзім тіндік бөлігіндегі липидтерде кездесетін оттегі мен ашытқыға қажетті қоректік заттардың жетіспеуі. Оттегі болмаған жағдайда ашытқылар липидтерді қоректік заттардың көзі ретінде пайдаланып, өзін қамтамасыз етеді. Егер шарапта жүзім тіндік бөлігі болмаса (мысалы, шарап тазартылған болса), ашытқы ашығып, ашыту тоқтауы мүмкін. Бұл қауіп қызыл шараптар үшін азырақ, себебі олар көбінесе ашық ауадағы немесе емен бөшкелердегі қабықтарымен бірге ашытылады, бұл ашытқыға жетерлік мөлшерде оттегі мен жүзім тіндік бөлігін береді.
There are several potential instigators of a stuck fermentation. One of the most common found in winemaking is a nitrogen deficient must. Nitrogen is a vital nutrient in the growth and development of yeasts and is usually provided from the wine grapes themselves. Grapes grown in vineyards with soils lacking in nitrogen or grape varieties, such as Chardonnay and Riesling, which are naturally prone to have low nitrogen to sugar ratios will be at greater risk for having a stuck fermentation. Another cause rooted in the vineyard is from overripe grapes. Grapes that are overripe will have high levels of sugars that translates into higher alcohol content. Yeast are unable to reproduce in an environment with 16 18% ABV but in an environment with multiple stressors the fermentation could get stuck even before the alcohol level reaches that point. A byproduct of the energy created during fermentation is heat which raises the temperature of the fermenting must as the yeast work. When temperatures near 104°F (40°C), activity slows and yeast start to die. If temperatures stay high and the yeast stop reproducing then the fermentation is at grave risk of getting stuck. Even if the must is cooled back down, fermentation will be very difficult to restart due to a chemical compound released by the dying yeast that serves as an inhibitor to the growth of future yeast cells in the batch. Modern winemaking equipment includes temperature control mechanisms such as stainless steel fermenting tanks with a cooling jacket to help regulate temperatures. Another potential cause is a combination of lack of oxygen and yeast nutrients found in the lipids suspended in grape solids. In the absence of oxygen, yeast will seek out the lipids in grape solid as a source of nutrients to sustain its activity. If the wine is lacking grape solids (such as if the wine's been clarified) then the yeast are at risk of starving and causing the fermentation to get stuck. This risk is lower for red wines which are often fermented with their skins in open air containers or oak wine barrels which provide plenty of oxygen and grape solids for the yeast to feed on.
Алдын алу әдістері
Шарап жасаушы тұйықталған ашытудың ықтималдығын азайту үшін әртүрлі техникаларды қолдана алады. Ең көп таралған техника – жоғары спирттік және жоғары температураға төзімді ашытқы штаммын, ашыту температурасын қатаң бақылаумен бірге пайдалану. Тағы бір техника – ашытқыға азот сияқты қоректік заттарды қосу. Аммоний тұзы диаммоний фосфаты, немесе ашытқы қоректік заты – бұл шырынның жеткілікті азотпен қамтамасыз етілуінің қолжетімді және арзан жолы. Шарап жасаушы қандай техниканы қолданса да, олардың әрқайсысы шараптың дәмі мен сапасына айқын немесе күрт әсер ете алады.
There are various techniques that a winemaker can employ to minimize the chances of a stuck fermentation happening. The most common is to use a cultured yeast strain with a high alcohol and high temperature tolerance coupled by diligent control of the fermentation temperature. Another technique is to add yeast nutrients like nitrogen to the must. The ammonium salt diammonium phosphate, or yeast nutrient, is a popular inexpensive means of ensuring the must has sufficient nitrogen. Whatever technique the winemaker uses, each has the potential to subtly or drastically affect the resulting flavor and quality of the wine.