Ирандық жазушы, әйел құқықтары белсендісі Шахла Лахижи (1942-2024)
Shahla Lahiji
Шахла Лахижи (1942-2024) – ирандық жазушы, әйелдер құқығы үшін күрескен белсенді, «Roshangaran» баспасының директоры. Әйелдер тақырыбында 200-ден астам кітап жариялады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шахла Лахихи (24 сәуір 1942 – 8 қаңтар 2024) – ирандық жазушы, әйелдер құқықтарын қорғаушы, баспагер, аудармашы және «Рошангаран» әйелдер мәселелеріне арналған баспа үйінің директоры.
Iranian writer and women's rights activist (1942–2024)
Shahla Lahiji (24 April 1942 – 8 January 2024) was an Iranian writer, publisher, translator, women's rights activist, and the director of Roshangaran, a publishing house on women's issues.
Өмірбаян
Лахихи Лондон ашық университетінде әлеуметтану мамандығын бітірген. Ол 1983 жылы «Рошангаран» баспасын құрып, Ирандағы алғашқы әйел баспагер атанды. 2006 жылға қарай «Рошангаран» әйелдер мәселелеріне арналған, әйел авторлар жазған 200-ден астам кітап жариялаған. Лахихи 2000 жылдың 7-9 сәуірінде Берлинде Генрих Бёлль қоры ұйымдастырған академиялық және мәдени конференцияға қатысқандығы үшін сотталған 19 жазушы мен зиялының бірі болды, онда Ирандағы саяси және әлеуметтік реформалар ашық талқыланды. 2000 жылдың маусым айында кепілдікпен босатылар алдында Лахихи Евин түрмесінде адвокатсыз бірнеше ай тергелді. Берлин конференциясымен байланысты айыпталған 19 зиялының 6-сы ақталды, ал 11-і төрт жылдан он төрт жылға дейінгі мерзімге түрмеге кесілді, алайда олардың кейбірі, мысалы, белгілі дін ғалымы және жазушы Хасан Юсефи Ешкевари, кейін босатылды. Шахла Лахихи конференцияға қатысып, ұлттық қауіпсіздікке нұқсан келтіргені үшін үш жыл алты айға, ал Иран жазушыларына қауіп төндіретіні туралы айтқаны үшін Ислам Республикасына қарсы насихат таратуы үшін тағы алты айға сотталды. Оның жазасы ақырында алты айға қысқартылды. Шахла Лахихи Ирандағы әйелдерге қарсы зорлық-зомбылық комитетінің мүшесі болып жұмыс істеді. Ол 2024 жылдың 8 қаңтарында Тегерандағы ауруханада 81 жасында дүниеден өтті.
Lahiji completed a degree in sociology at the Open University of London. She established Roshangaran publishing house in 1983, becoming the first female publisher in Iran. As of 2006 Roshangaran published more than 200 titles which are produced by female authors concerning women's issues. Lahiji was one of 19 writers and intellectuals prosecuted for participating in an academic and cultural conference sponsored by the Heinrich Böll Foundation in Berlin on 7–9 April 2000 at which political and social reform in Iran were publicly debated. Before being released on bail in June 2000, Lahiji was kept in Evin Prison where she was interrogated for several months without access to an attorney. Six of the 19 intellectuals charged in connection with the Berlin conference were acquitted, while 11 were sentenced to prison terms ranging from four to fourteen years, however, several of these, such as notable cleric and writer Hasan Yousefi Eshkevari, have since been released. Shahla Lahiji had been sentenced to three years and six months in prison for interfering with national security by attending the conference, plus another six months for spreading propaganda against the Islamic Republic by speaking out about the dangers facing Iranian writers. Her sentence was eventually shortened to six months. Shahla Lahiji also served as a member of the Violence Against Women Committee in Iran. She died at a hospital in Tehran on 8 January 2024, at the age of 81.