Кіріспе
Француз тарихи құжаты (1308 жылы)
Чинон пергаменты – 2001 жылдың қыркүйегінде Ватикан Апостольдық архивіндегі итальяндық палеограф Барбара Фрале тапқан тарихи құжат. Осы құжат негізінде ол 1308 жылы папа Климент V соңғы Ұлы магистр Жак де Молайды және Темплиерлер орденінің қалған басшыларын Орта ғасырлық инквизиция тарапынан оларға тағылған айыптардан ақтап тастады деп мәлімдеді. Пергамент 17-20 тамыз 1308 жылы Францияның Чинон қаласында жазылған, ал оны Беренгер Фредоль, WD=Q672601 және Ландольфо Бранкаччи, әулие Нерей мен Ахилей, Термистегі Кириақ және Пешериядағы Сант-Анджело кардиналдары жазған. Ватикан Archivum Arcis Armarium D 218 анықтамалық нөмірімен түпнұсқа көшірмесін сақтайды, ал түпнұсқасы D 217 нөмірімен тіркелген (1693 жылы Этьен Балузе жариялаған басқа Чинон пергаментіне қараңыз). Бұл құжаттың бар екені бұрыннан белгілі болған. 1308 жылдың тамызында жарияланған Faciens misericordiam бұйрығында Климент V Темплиерлер басшыларын Папаның өзіне сұраққа алу үшін Пуатьеге жеткізілуі керек екенін түсіндірді, бірақ «сол кезде олардың кейбіреулерінің денсаулығы нашар болғандықтан, олар атқа отыра алмады және ешқандай жолмен Папаның алдына әкеліне алмады», сондықтан үш кардинал Чинонға қажетті тергеулер жүргізу үшін жіберілді. Бұйрыққа сәйкес, олар қайтып келгеннен кейін Папаға «аталған магистрлер мен қолбасшылардың мойындаулары мен куәліктерін нотариалды куәландыру арқылы заңдық жазба ретінде ауызша жазылған түрде ұсынды». Сонымен қатар, үш кардиналдың Филипп IV патшаға жазған хаты бар, онда олар Темплиерлер орденінің жоғары лауазымды шенеуніктеріне берілген кешірім туралы хабарлайды (Этьен Балузе жариялаған). Чинон пергаментінің мәтіні Ватиканның құпия архивінің Авиньон 48 тізіліміндегі жазбалармен де расталады, ол Processus Contra Templarios еңбегінде жарияланған.
Тарих
1308 жылдың маусым айының соңы мен шілде айының басында бұрын тұтқындалған Темплер рыцарларының үлкен тобы Пуатьеде Папа Климент V және оның комиссарлары алдында пайда болды. Орденнің бес жоғары лауазымды мүшесі, оның ішінде оның Ұлы Мастері Жак де Моле, Курияға жеткізілуі тиіс еді, бірақ олар Чинонға (Пуатьеден 60 мильден аз қашықтықта) ауыстырылды. Пуатьедегі Темплирлер тергелгеннен кейін және күнәларын мойындағаннан соң (әдетте француз инквизиторларына берген бұрынғы куәліктеріне сәйкес) оларға Папа 1308 жылдың 2 шілдесінде толық кешірім берді. Климент V Чинонда қалған Орден басшыларын тергеместен, тергеуін толық аяқтау мүмкін емес екенін түсінді. Папа үш кардиналды өзінің өкілетті өкілдері ретінде Чинонға баруға жіберді. Бұл Климент V-ге Темплирлер істерін қарастырудың тағы бір кезеңін аяқтауға мүмкіндік берді. Папаның агенттері Тоур епархиясындағы Чинон қамалында айыпталушыларға қатысты айыптауларды тексеру үшін тергеу жүргізді. Осы құжатқа және басқа Чинон пергаменттеріне (төменде қараңыз) сәйкес, Папа Климент V кардиналдарға айыпталған Темплир рыцарларын тергеуді жүргізуді тапсырды. Сондықтан кардиналдар осы ресми мәлімдеме арқылы оны оқитын барлық адамдарға арнап былай деді: [осы] дәл сол Папа мырза, аталған Орденнің басшыларынан таза, толық және келісімсіз шындықты білгісі келіп, оны білуге ниеттенген, атап айтқанда, аға Жак де Моле, Темплирлер Орденінің Ұлы Мастері, аға Раймбо де Карон, Аутремердегі Темплир рыцарларының прецепторы, аға Хьюго де Перро, Франция прецепторы, аға Джефруа де Гоннвилл, Аквитания және Пуату прецепторы, және Джефруа де Шарни, Нормандия прецепторы, бізге әдейі және ауызша білдірген еркі бойынша, біз шындықты іздеумен тексеруіміз үшін, Ұлы Мастер мен жоғарыда аталған прецепторларды бір-бірден және жеке-жеке, нотариустарды және сенімді куәгерлерді шақырып, тексеріп көруді тапсырды. (1308 жылдың 17-20 тамызында жазылған Чинон пергаменті) 1308 жылдың 17 тамызында Раймбо де Карон бірінші болып тергелді. Осы анттан кейін, Папа әміршісінің бізге осы мақсат үшін арнайы берген өкілеттігімен, біз осы кішіпейілді бауырласқа, Шіркеу қабылдаған формада, жоғарыда аталған әрекеттеріне байланысты туындаған қауымнан шығару үкімінен кешірім сұрап, оны Шіркеумен бірлікке қайтарып, адалдардың ортасына және Шіркеудің құрметті құрметіне қайтадан қабылдадық. (1308 жылдың 17-20 тамызында жазылған Чинон пергаменті) Сондай-ақ, 17 тамызда Джефруа де Шарни және үшінші Джефруа де Гоннвилл тергелді. 1308 жылдың 19 тамызында Хьюго де Перроуд тергеуге алынған төртінші Темплиер болды. 1308 жылдың 20 тамызында Ұлы Мастер соңғы болып тергелді. Құжатқа сәйкес, айыпталушыларды тергеу 1308 жылдың 17-20 тамызы аралығында нотариустардың және жиналған куәгерлердің қатысуымен жүргізілді. Айыптаулардың арасында азғындық, Құдайға қарсы сөйлеу, тыйым салынған құшақпен сүйген, айқышқа түкіру және жалған тәңірге табыну болды. Мәтіннің негізгі бөлігінде айыпталушылардың көрінісі, олардың ант беруі, оларға тағылған айыптар және оларға қойылған сұрақтар туралы мәліметтер бар. Де Молайды тергеу кезінде, одан осы нәрселерді біреудің өтінішіне, сыйлығына, ризашылығына, пайдасына, қорқынышына, жек көруіне немесе басқа біреудің сендіруіне, күш қолдануына немесе азаптаудан қорқынышына байланысты мойындады ма деп сұрағанда, ол бұған "жоқ" деп жауап берді. Қабылданғаннан кейін оны тергеуге немесе азаптауға ұшыратты ма деген сұраққа ол "жоқ" деп жауап берді. Бұл мәтінде айыптаулар, айыпталушылардың кешірім сұрауы және Папаның өкілдері арқылы кешірім беру туралы егжей-тегжейлі баяндалады. Мұның бәрі куәгерлердің көз алдында болды. Молайға берілген кешірімдердің бір бөлігі былай деп жазылған: Осыдан кейін біз жоғарыда сипатталған нысанда және тәсілмен біздің көз алдымызда сипатталған және кез келген басқа ерестікті айыптаған, Иеміздің Киелі Евангелиясына жеке ант берген және кішіпейілділікпен кешірімді [экскомуникациядан] сұрап, оны Шіркеумен бірлікке қайтарып, адалдардың ортасына және Шіркеудің құрметті құрметіне қайтарып, оны қайтадан қабылдауға шешім қабылдадық. Чинон пергаментінің талдауы, сондай-ақ Темплирлердің басқа материалдары Барбара Фральге Темплирлердің құпия бастамашылық практикасының кейбірін теорияға айналдыруға мүмкіндік берді. Үш айыпталушы өздерінің прецепторларынан крестті айыптап, айқышқа түкіруді сұрағанын мойындағанмен, олардың әңгімелері сәйкес келмейді. Мысалы, Джеффруа де Гоннвилл, өзіне қысым көрсетілгенде крестті айыптауға және айқышқа түкіруге бағынбағанын айтты; бұған қарамастан, ол Орденге қабылданды, яғни крестті мойындамау бір түрлі сынақ болған болуы мүмкін. Басқа айыпталушылар "тек сөзбен айыптадық, бірақ жүректе емес" деп мойындады. Гордон Напиер крестті мойындамау практикасы жаңа рыцарлар кейіннен сарациндерге түскен жағдайда қарсыласатын жағдайларға дайындық екенін ойлайды. Барлық айыпталушылар азғындықпен айналысқандарын немесе оны көргендерін жоққа шығарды; бірақ, Темплирлердің бастамасы кезінде құрмет белгісі ретінде сүйісқандық болғанын мойындады. Хьюго де Перроуд ғана бастамасы кезінде әйелдермен қарым-қатынас жасаудан бас тартуды және егер олар құмарлықтарын баса алмаса, Орденнің бауырларымен бірігуді айтқанын мәлімдеді. Сонымен қатар, Хьюго де Перроуд ғана Монпельеде, аға Питер Алемандиннің, Монпелье прецепторының қолындағы жалған тәңірдің басын көргенін айтты. Чинон пергаментіндегі басқа Темплирлер бауырларымен "бірігуге" шақырылғанын жоққа шығарды және ешқайсысы жалған тәңір туралы сұралған жоқ. Барлығы, басқа Рим католиктері сияқты, Рим католик дінінің ережелерін бұзған жағдайларда діншілерге немесе епископтарға толыққанды мойындап, тәубе етіп, кешірім алғанын қосты. Чинон пергаменті Роберт де Конде, Суассон епархиясының діншісі және апостолдық нотариусы дайындады; басқа апостолдық нотариустар - Умберто Верчеллани, Николо Николаи де Бенвенуто және Мастер Амис д’Орлеан ле Ратиф болды. Тәртіпке куәгерлер аға Раймонд (Аннеси епархиясындағы Сен-Теофред бенедикт монастының аббаты), Мастер Берард (немесе Бернард?) де Бойано (Троя архиепископы), Рауль де Босе (Парижден келген құдайқорлық және канон) және Пьер де Суар (Камбресидегі Сен-Гогеридің қараушысы) болды. Сақталған пергаментке сәйкес, басқа нотариустар да үш толықрақ көшірме жасады. Барлық құжаттар қатысушылармен мөрленді және қол қойылды. Пергаментке сәйкес, олардың сөздері мен жаңғырықтары төменде аталған нотариустардың жазбаларында дәл осылай жазылды, төменде аталған куәгерлердің қатысуымен. Біз сондай-ақ осы ресми формада жазылып, мөрлердің қорғауымен бекітілгенін бұйрық бердік. (1308 жылдың 17-20 тамызында жазылған Чинон пергаменті) Чинон пергаменті Папаның Франция королі Филипп IV-нің Темплирлерді жоюға жасаған әрекеттерінен Темплирлерді сақтауға жасаған сәтсіз әрекетін көрсетеді, Орден еретик емес екенін және Шіркеудің қорғауымен реформаға қабілетті екенін анықтау арқылы. Алайда, Филипп Орденді жоюға (және оның патшалығындағы оның көптеген байлықтары мен мүліктерін тартып алуға) бекінгенін түсінгенде, Папа корольдің әскери күшінің қаупімен Темплирлерді тағдырларына тастауға мәжбүр болды. Франциядан тыс Орденнің таратылуы әлдеқайда аз қан төгілгенімен жүзеге асты, ал Орденнің аман қалған мүшелері...
declare through this official statement directed to all who will read it . [that] the very same lord Pope wishing and intending to know the pure, complete, and uncompromised truth from the leaders of the said Order, namely Brother Jacques de Molay, Grandmaster of the Order of Knights Templar, Brother Raymbaud de Caron, Preceptor [of] the commanderies of Templar Knights in Outremer, Brother Hugo de Pérraud, Preceptor of France, Brother Geoffroy de Gonneville, Preceptor of Aquitania and Poitou, and Geoffroy de Charney, Preceptor of Normandy, ordered and commissioned us specifically and by his verbally expressed will in order that we might with diligence examine the truth by questioning the grandmaster and the aforementioned preceptors one by one and individually, having summoned notaries public and trustworthy witnesses. (Chinon Parchment dated August 17–20, 1308)
Raymbaud de Caron was the first to be interrogated, on August 17, 1308. After this oath, by the authority of [the] lord Pope specifically granted to us for that purpose, we extended to this humbly asking Brother Raymbaud, in a form accepted by the Church, the mercy of pardon from the verdict of excommunication that had been incurred by the aforementioned deeds, restoring him to unity with the Church and reinstating him to the communion of the faithful and the sacraments of the Church. (Chinon Parchment dated August 17–20, 1308)
Also interrogated on August 17 were Geoffroy de Charney and, third, Geoffroy de Gonneville. On August 19, 1308, Hugo de Pérraud was the fourth Templar to be interrogated. The Grandmaster was interrogated last, on August 20, 1308. According to the document, all interrogations of the accused, spanning August 17 to 20, 1308, were always in the presence of the notaries public and the gathered witnesses. Among the accusations were sodomy, denouncing God, illicit kisses, spitting on the cross, and worshipping an idol. The body of the text details the appearances of the accused, their swearings in, the charges against them, and the modes of questioning to which they were subjected. In the interrogation of de Molay,
When he was asked whether he had confessed to these things due to a request, reward, gratitude, favour, fear, hatred or persuasion by someone else, or the use of force, or fear of impending torture, he replied that he did not. When he was asked whether he, after being apprehended, was submitted to any questioning or torture, he replied that he was not. The text further details the denunciations, requests by the accused of absolution, and the granting of absolution by the agents of the pope. All this was always in the presence of witnesses. Part of the pardons given to Molay thus reads:
After this, we concluded to extend the mercy of pardons for these acts to Brother Jacques de Molay, the Grandmaster of the said Order, who in the form and manner described above had denounced in our presence the described and any other heresy, and swore in person on the Lord’s Holy Gospel, and humbly asked for the mercy of pardon [from excommunication], restoring him to unity with the Church and reinstating him to the communion of the faithful and the sacraments of the Church. Chinon Parchment dated August 17–20, 1308
Analysis of the Chinon Parchment, as well as other materials of the Templar trials, enabled Barbara Frale to theorize on some of the secret initiation practices of the Templars. While three of the accused admitted to having been asked by their receptors during their initiation to denounce the Cross and spit upon the crucifix, their stories are inconsistent. Geoffroy de Gonneville, for example, stated that he had not succumbed under duress to denouncing and spitting on the Cross; despite this, he was admitted to the order, implying that the denial of the cross may have been a test of some sort. The other accused men admitted to "denouncing in words only, not in spirit". Gordon Napier thinks that the practice of the denial of the cross was training for what the new knights might later face, were they taken prisoner by Saracens. All the accused denied practising sodomy or ever witnessing it; However, kisses were admitted, having been given as a sign of respect only during Templar initiation. Hugo de Pérraud alone stated that, during his initiation, he had been told "to abstain from partnership with women, and, if they were unable to restrain their lust, to join themselves with brothers of the Order". And only Hugo de Pérraud claimed to see the "head of an idol" the Templars were accused of worshipping, in Montpellier, in the possession of Brother Peter Alemandin, Preceptor of Montpellier. All other Templars mentioned in the Chinon Parchment denied being encouraged to "join" with other brothers, and none of the others was asked about an idol. All added that, as with any Roman Catholic, any transgressions of the Roman Catholic faith were fully confessed to a priest or bishop, penances made, and absolutions granted. The Chinon Parchment itself was prepared by Robert de Condet, cleric of the diocese of Soissons and an apostolic notary; the other apostolic notaries public were Umberto Vercellani, Nicolo Nicolai de Benvenuto, and Master Amise d’Orléans le Ratif. Witnesses to the proceedings were Brother Raymond (abbot of the Benedictine monastery of St. Theofred, in the diocese of Annecy), Master Berard (or Bernard?) de Boiano (archdeacon of Troia), Raoul de Boset (confessor and canon from Paris), and Pierre de Soire (overseer of Saint Gaugery in Cambresis). According to the surviving Parchment, the other notaries public made three other, more detailed copies. All documents were sealed and signed by the participants. According to the Parchment,
Their words and confessions were written down exactly in the way that they are included here by the notaries whose names are listed below, in the presence of witnesses [also] listed below. We also ordered that these things be drawn up in this official form and validated by the protection of our seals. (Chinon Parchment dated August 17–20, 1308)
The Chinon Parchment details a failed attempt by the Pope to preserve the Templars from the machinations of King Philip IV of France, through establishing that the Order was not heretical and was capable of reform under the aegis of the Church. However, as it became apparent that Philip had determined upon the extermination of the Order (and the confiscation of its considerable wealth and property within his kingdom), the Pope was forced to abandon the Templars to their fates by the threat of military force from the King. Outside France, the dissolution of the Order was achieved with far less bloodshed, and surviving members of the order were absorbed into other religious institutions.
Тағы бір кинон пергаменті
Тарихшылар 1693 жылы Этьен Балуз, ал 1751 жылы Пьер Дюпуй жариялаған тағы бір Чинон пергаментін ұзақтан бері біледі. Бұл өзге пергамент те 1308 жылғы 20 тамызда Чинон қаласында жазылған; оны кардиналдар Беренгер Фредоль (Қасиетті Нерей мен Ахиллдің кардинал діни қызметкері), WD=Q672601 және Ландольфо Бранкаччо (Пешериядағы Сант-Анжелоның дьяконы) жазған. Францияның Филип IV-ге жолданған бұл пергаментте, дінге қарсылық таныған барлық тамплиерлерге кешірім берілгені, ал жазушылар оларды "қасиетті құрбандыққа қатысуға және Шіркеу бірлігіне қайтарғандары" айтылған.