Кіріспе

Лила Мид Валентин (Lila Meade Valentine; 4 ақпан 1865 – 14 шілде 1921) – Вирджиния штатының білім беру реформаторы, денсаулық сақтауды қолдаушы және АҚШ-тағы әйелдердің сайлау құқығы үшін күрестегі маңызды лидерлердің бірі. Ол Ричмонд білім беру қауымдастығын (Richmond Education Association) құрған және оған жетекшілік еткен арқылы халыққа білім беруді жақсартуға, ал Ричмонд аймағында туберкулезді жоюға көмектесетін Инструктивті медбикелер қауымдастығын (Instructive Visiting Nurses Association) құру арқылы денсаулық сақтауды қолдады. Валентин Вирджиниядағы Тең Сайлау Құқығы Лигасын (Equal Suffrage League of Virginia) құрды және оның алғашқы президенті болды. Оның басшылығымен Лига Вирджиния азаматтары мен заң шығарушыларын әйелдердің сайлау құқығы мәселесінде оқыту науқанын бастады және 1912 мен 1916 жылдар аралығында бұл мәселені үш рет Бас Ассамблеяның қарауына енгізді. Құрылғаннан кейін 10 жыл ішінде Тең Сайлау Құқығы Лигасы штаттың ең ірі саяси ұйымына айналды. Валентиннің штат деңгейіндегі заң шығару әрекеттері сәтсіз болғандықтан, ол Он Тоғызыншы түзетуді қабылдауға күшін жұмсады және оның қабылдануын өмірінің соңына дейін күтті. Оның әкесі Ричмонд қаласындағы ең ірі дәріханаға айналған Мид пен Бейкер дәріханасының (Meade & Baker Apothecary) негізін қалаушылардың бірі болды. Валентин жақсы оқырман болды және әкесінің кітапханасында көп уақыт өткізді. Оның отбасының жағдайы жақсы болды және оған оның қоғамдық статусына сай формальды білім берілді, бірақ ол колледжге түсуді қалады. Алайда, сол кезде Вирджиниядағы көптеген университеттер әйелдерді қабылдамады, сондықтан Валентин ешқашан диплом алмады. 1888 жылы оның күйеуімен бірге туған сәбиі қайтыс болды, бірақ олардың басқа балалары болған жоқ. Бала туғаннан кейін және одан кейінгі операциядан кейін ол толыққанды денсаулығына қайта алмады, өмірінің соңына дейін асқазан аурулары мен мигреньге шалдықты. Валентин 1900 жылдан 1904 жылға дейін REA президенті қызметін атқарды. Осы кезеңде ұйым мұғалімдерді даярлауды жақсарту, мұғалімдердің жалақысын арттыру, балабақша мен кәсіптік оқытуды қалалық мектептерге енгізу және қоғамдық ойын алаңдарын салу бойынша бастамаларды жүзеге асырды. REA президенті ретінде Валентин Мунфордпен бірге Ричмондтың сол кездегі жалғыз орта мектебін жаңалауға жетекшілік етті, ол 1879 жылы салынғаннан бері ешқашан жөнделмеген еді. Ол мектептің нашар, қауіпті, егеуқұмдарға толы жағдайы туралы айқын сөйледі және жағдайды баяндау үшін журналистерді шақырды, нәтижесінде Джон Маршалл орта мектебінің құрылысына 600 000 доллар бөлінді. Мектеп 1909 жылы Ричмондтың орталық аймағындағы Джон Маршалл соттары ғимаратының орнында ашылды. Валентин 1903 жылы Оңтүстік білім беру кеңесінің (Southern Education Board) жиналысында кедей ақ халық пен афроамерикандықтардың білім беру мәселелерін көтеруді қалады, бірақ бұл тақырыптың кейбір оңтүстік азаматтарының наразылығын тудыратынын білді. Ол сондай-ақ олардың солтүстік басшылығы бар кез келген ұйымға күдікпен қарайтынын білді. Ол бірнеше азаматтар жиналысын өткізді, онда ол және басқа білім беруді қолдаушылар Оңтүстік білім беру кеңесінің Ричмондқа қалай көмектесе алатынын түсіндірді.

Денсаулық сақтау реформасы

Валентиннің мемлекеттік мектептердегі жұмысы оған денсаулық сақтауға қолжетімділікті жақсарту қажеттігін көрсетті, өйткені ол емделе алатын аурулардан зардап шеккен балаларды көрді. 1902 жылдың қаңтар айында аймақтық Әйелдер клубында Валентин Олд-Доминион ауруханасының медбикелер директоры Сейди Хит Кэбинесстің екі жыл бұрын Медбикелер қонысын құру жұмысы және ауруханаға қайта жату деңгейін төмендету мақсатында пациенттерге гигиена, тамақтану және үй шаруасын үйретудің маңыздылығы туралы сөйлегенін естіді. Кэбинес сондай-ақ, олардың жұмысына қаржылық қолдау табу және жұртшылықтың қолдауын алудағы күресін де бөлісті. 1912 жылы Валентин Ричмондтың ең белгілі бизнесмендерімен кездесіп, оларды Вирджиния штатының ерлер тең сайлау құқығы лигасының құрылуына көндірді.

Африкалық-американдық әйелдерді шеттету

Валентина және Тең сайлау құқығы лигасының мүшелері, нәсіліне қарамастан, барлық әйелдердің сайлау құқығын жеке түрде қолдады.

Қоғамдық суфражист ретінде өмір

Валентина "тыныш, білім беруге бағытталған үгіт-насихатты" артық көрді, бірақ әйелдерге сайлау құқығын беруге қатысты түзетулер ешқашан қабылданбады. 1916 жылғы сәтсіздіктен кейін Валентина және басқалар АҚШ Конституциясына түзету енгізу үшін күреске назар аударды. 1918 жылы Валентина жеке түрде Сьюзан Б. Энтони түзетуін қолдады. Валентинаның федералды түзетуді қолдауы, штаттардың құқықтарын жақтаушылар тарапынан жаңа сынға ұшырауына себеп болды. Валентина 1921 жылдың 14 шілдесінде сағат 12:15-те Сент-Люк ауруханасында, өмірінде бірде-бір дауыс бермей кетті. Ол 56 жаста болды. Валентинаның естелік жиыны 25 жыл бұрын оның үйленгені Монументальдық епископ шіркеуінде өтті; қызмет кезінде шіркеу толып тұрды. Валентина күйеуі Б. Б. қабірінің жанындағы Голливуд зиратына жерленді. 1936 жылы Вирджиния штатының Бас Ассамблеясы Лила Мид Валентин еске алу қоры ұсынған Харриет Уитни Фришмут салған Валентинаның мәрмәр бас рельефті портретін Вирджиния штатының Капитолийіне орнатты. Ол онда құрметке ие болған алғашқы әйел болды. 2000 жылы Валентина Вирджиния кітапханасымен Вирджиния тарихындағы әйелдердің алғашқы тобының құрамында құрметтелді. Валентинаның есімі Ричмондтағы Капитолий алаңында орналасқан Вирджиния әйелдері монументіндегі Құрмет қабырғасында жазылған.