Кіріспе
Римдегі опера театры (Италия) – Италияның Рим қаласындағы опера театры. Алғаш рет 1880 жылдың қараша айында 2212 орындық Костанци театры ретінде ашылған. Кейін бірнеше рет атауы өзгеріп, түрлі жаңартулар мен жетілдірулер жүргізілді. Қазіргі заманағы театр 1560 орынға шақталған.
The Teatro dell'Opera di Roma (Rome Opera House) is an opera house in Rome, Italy. Originally opened in November 1880 as the 2,212 seat Costanzi Theatre, it has undergone several changes of name as well modifications and improvements. The present house seats 1,560.
Түпнұсқа Театро Костанци: 1880-1926 жылдар
Театр опера театры бастапқыда оны салған мердігердің (1819–1898) атымен Театр Костанци деп аталды. Оны театрларды салу және қайта жаңарту бойынша маман болған миландық архитектор Ахилле Сфондриниге (1836–1900) тапсырыс берген Костанци қаржыландырды. Опера үйі он сегіз айда, ежелгі заманда Гелиогабалдың үйі тұрған жерде салынды және 1880 жылғы 27 қарашада Джоахино Россинидің «Семирамида» операсымен ашылды. Театрды жобалау кезінде Сфондрини акустикаға ерекше назар аударды, ішкі құрылымын «резонанстық камера» ретінде қарастырды, бұл әсіресе ат формасынан көрінеді. 2212 орындықпен, үйде үш қабатты ложалар, амфитеатр және екі жеке галерея болды, олардың үстінде Аннибале Брюньоли салған фрескалармен әсемделген күмбез орналасқан. Костанци театрды өзі басқаруға міндетті болды. Оның басшылығымен және қаржылық қиындықтарға қарамастан, опера театры көптеген опералардың әлемдік премьерасын өткізді, соның ішінде 1890 жылғы 17 мамырда Пьетро Масканьидің «Кавальерия рустикана» операсы. Біраз уақытқа театрды Костанцидің ұлы Энрико басқарды, ол 1900 жылғы 14 қаңтарда Джакомо Пуччинидің «Тоска» операсының тағы бір маңызды премьерасын ұйымдастырып, атаққа ие болды. 1907 жылы Театрды Società Teatrale Internazionale e Nazionale (STIN) атынан импресарио it (1871–1955) сатып алды. 1912 жылы Моккидің әйелі Эмма Карелли жаңа Impresa Costanzi компаниясының басқарушы директоры болды, кейін театр осылай атала бастады, компания құрылымында түрлі өзгерістер болғаннан кейін. Оның қызмет еткен он төрт жылында Римде (немесе тіпті Италияда) бұрын орындалмаған маңызды туындылар сахналанды. Олардың ішінде Джакомо Пуччинидің «Батыстың қызы», «Турандот» және «Триптих» опералары; Рихард Вагнердің «Парсифаль» операсы; Риккардо Зандонайдың «Франческа да Римини» (Зандонай); Модест Мусоргскийдің «Борис Годунов» операсы; Камиль Сен-Санстың «Самсон мен Далила» және тағы да көптеген опералар болды. Дягилевтің «Орыс балеті» де өнер көрсетті.
Реструктуризацияланған Театро Реал делл Опера: 1926-1946 жылдар
1926 жылдың қарашасында Костанциді Рим қалалық кеңесі сатып алды және оның аты Театро Реале делл’Опера болып өзгертілді. Архитектор Марчелло Пьячентини басқарып, он бес айға созылған ішінара қайта құру жұмыстары жүргізілді. Театр 1928 жылдың 27 ақпанында Ариго Боитоның «Нероне» операсымен қайта ашылды. Негізгі өзгерістердің бірі – бұрынғы Виа дель Театро көшесінен (қазір Quirinale қонақ үйінің бағы орналасқан жер) қарама-қарсы жаққа, бүгінде Бениамино Джигли алаңы орналасқан жерге кіреберіс орны ауыстырылды. Сонымен қатар, театрдың ішіндегі амфитеатр төртінші қабаттағы ложалармен (қазіргі үшінші қабат) және балконымен алмастырылды. Ішкі кеңістік жаңа лепничинамен, әшекейлермен және жиһазбен безендірілді, оның ішінде диаметрі алты метрлік, 27 000 кристаллдан тұратын әсем люстра болды. Просцена аркасының үстінде қайта құруды еске түсіретін тақта орнатылды: «Vittorio Emanuele III Rege, Benito Mussolini Duce, Lodovicus Spada Potenziani, Romae Gubernator Restituit MCMXXVIII—VI». Күндер кері тізбекте келгендей. (VI – 1922 жылы Римге фашистердің шабуылынан кейінгі алтыншы жылды көрсетеді.)
Қазіргі Teatro dell'Opera di Roma: 1946 жылдан бастап
Монархия аяқталғаннан кейін атауы Театро делл'Опера деп өзгертілді және 1958 жылы ғимарат тағы да қайта жаңғыртылып, жаңартылды. Рим қалалық кеңесі тағы да архитектор Марчелло Пьячентиниге тапсырыс берді, ол ғимарат стилін түбегейлі өзгертті, әсіресе фасад, кіреберіс және фойе жаңа формаға енді, бүгінде бізге сол түрімен таныс. Театрдың әйгілі акустикасы әлемдегі кез келген концерт залымен салыстыруға лайық. Орындықтар саны шамамен 1600. Қайта жөндеуден кейін ғимаратқа кондиционер орнатылып, ішкі кеңістік жақсартылды. Алдыңғы сахнаның үлкен аркасы нығайтылып, еденге массивті емен ағашынан жасалған паркет төселді. 1958 жылдың 2 қаңтарында театрда Италия президентінің қатысуымен Мария Каллас басты рөлде ойнаған «Норма» операсы қойылды. Алайда, денсаулығына байланысты Каллас бірінші актіден кейін өнер көрсетуді тоқтатты (опера труппасында дублер болмаған). Соғыстан кейінгі кезеңде Моцарттың «Фигароның некесі» (1964) және Вердидің «Дон Карлос» (1965) опералары қойылды, оларды Карло Мария Джулини дирижерлік етіп, Лучино Висконти сахналады. 1950-1960 жылдары театр директоры Риккардо Витале болды (актриса Милли Виталенің әкесі). 1992 жылы Джан Карло Менотти Рим опера театрының көркемдік директоры болып тағайындалды, ол екі жыл бойы осы лауазымда қызмет етті. 2001 жылдан 2010 жылға дейін компанияның музыкалық директоры және бас дирижері Джанлуиги Гелметти болды. 2009 жылдың тамызында Риккардо Мути осы лауазымдарға тағайындалуға тиіс болды, бірақ 2010 жылдың қазан айында «Италия опера театрларын мазалаған жалпы қиындықтарды» айтып, «La Repubblica» газетінде бас тартты. Кейін Мути музыкалық директор рөлін атқарды, бірақ ресми атағы болмады. Мути басқарған қойылымдардың ішінде Глюктің «Ифигения Аулидеде» (2009), Вердидің «Набукко» (2011), «Симон Бокканегра» (2012) және «Эрнани» (2013) операларын атауға болады. Даниэле Гатти 2016-2017 жылғы маусымда компаниямен алғаш рет жұмыс істеді. Ол келесі екі маусымда да қонақ дирижер ретінде оралды. 2018 жылдың желтоқсан айында компания Гаттиді жаңа музыкалық директоры етіп тағайындағанын хабарлады. Гатти 2021 жылдың 31 желтоқсанында компанияның музыкалық директоры лауазымынан кетеді. 2021 жылдың маусым айында компания Микеле Мариоттиді 2022 жылдың 1 қарашасынан бастап келесі музыкалық директоры етіп тағайындағанын жариялады, алғашқы келісімшарты 4 жылға жасалды. «Teatro Costanzi» атауы негізгі концерт залына қатысты ресми түрде қолданыла береді.
Опералық топтың жазғы орындары
Қаракалла термаларындағы ашық аспан астындағы театр, римдік қираған ескерткіштердің фондық бөлігі ретінде, опера труппасының Римдегі жазғы қойылымдарының орны болып табылады.