Кіріспе
Сомм шайқасындағы оқиға 1916 жылы Швабен редубтының (Швабен Фесте) басып алынуы – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Сомм шайқасындағы тактикалық оқиға. Редут – ұзын және кең неміс бекінісі, 1915 жылдан бастап кезең-кезеңмен салынған, Типваль ауылының жанында және Анкре өзеніне қарап тұрды. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Батыс майданның Сомм секторындағы неміс қорғаныс жүйесінің бір бөлігін құрады, көптеген пулемет орналасқан жерлер, траншеялар мен қазбалардан тұратын. Редутты Германияның оңтүстік-батысындағы Швабиядан келген 26-шы резервтік дивизия қорғады, ол 1914 жылы Альберттің бірінші шайқасында бұл аймаққа келді. 36-шы (Ульстер) дивизиясының әскерлері 1916 жылдың 1 шілдесінде редутты басып алды, бірақ түнгі уақытта неміс артиллериясының атысы мен қарсы шабуылдарынан кейін одан шығарылды. Британдықтар редуттың аумағын 3 қыркүйекке дейін артиллериялық бомбалауда ұстады, содан кейін 49-шы (Батыс Райдинг) дивизиясы таңғы тұман кезінде батыстан шабуыл жасады. 36-шы (Ульстер) дивизиясының жаяу әскері ешкімнің жерін кесіп өтті, бірақ неміс артиллериясы мен пулемет оғы ирланд әскерлерін жауып тастаған кезде жеңілді, ал неміс жаяу әскері қол гранаталарын қолдана отырып, қанаттардан қарсы шабуыл жасады. Қыркүйектің соңында британдықтар Типваль қырқасы шайқасында (26–28 қыркүйек) редутта бекінді. 14 қазанға дейін шабуыл мен қарсы шабуылдар жалғасты, содан кейін 39-шы дивизияның әскерлері редуттағы соңғы неміс бекінісін басып алды және 15–21 қазан аралығында неміс қарсы шабуылдарын тойтарды. Редуттың орны Типваль ескерткіші мен Ольстер мұнарасының арасында орналасқан.
The Capture of Schwaben Redoubt (Schwaben Feste) was a tactical incident in the Battle of the Somme, 1916 during the First World War. The redoubt was a German strong point long and wide, built in stages since 1915, near the village of Thiepval and overlooking the River Ancre. It formed part of the German defensive system in the Somme sector of the Western Front during the First World War and consisting of a mass of machine gun emplacements, trenches and dug outs. The redoubt was defended by the 26th Reserve Division, from Swabia in south west Germany, which had arrived in the area during the First Battle of Albert in 1914. Troops of the 36th (Ulster) Division captured the redoubt on 1 July 1916, until forced out by German artillery fire and counter attacks after dark. The British kept the area of the redoubt under bombardment until 3 September, when the 49th (West Riding) Division attacked the area from the west, in a morning fog. The 36th (Ulster) Division infantry got across no man's land but were defeated when German artillery and machine gun fire swept the Irish troops as German infantry counter attacked from the flanks, using hand grenades. In late September, the British gained a footing in the redoubt during the Battle of Thiepval Ridge (26–28 September). Attack and counter attack followed until 14 October, when troops of the 39th Division, captured the last German foothold in the redoubt and repulsed German counter attacks from 15 to 21 October. The site of the redoubt lies between the Thiepval Memorial and the Ulster Tower.
Сома майданы, 1914-1915 жылдар
26-шы (Вюртемберг) резервтік дивизиясы (генерал-майор Франц фон Соден) 1914 жылдың қыркүйек айының соңында XIV резервтік корпусының (генерал-лейтенант Герман фон Штайн) құрамында Соммаға келді, және Амиенге батысқа қарай жылжуға тырысты. 7 қазанға дейін шабуыл тоқтады; барлық жасырынған орындар басылып алынды және уақытша бекіністер жасалды. Соммадан солтүстікке қарай Анкреге дейінгі аймақтағы шайқас екі тараптың да желіні түзетуге бағытталған шағын шабуылдарына дейін төмендеді. 1914 жылғы шайқастар артиллерияның басымдығын орнатты, ал қорғаныс шайқастарында артиллерияның оттық күшін пайдалану үшін алдыңғы және артқы шептегі артиллерия позициялары арасында байланыс қажет болды. Артиллерия басқаруын орталықтандыру қажет болды, осылай барлық қарулар нысананы тигізуге мүмкіндік алады. 1915 жылдың желтоқсан айының соңында 26-шы дивизияның далалық артиллериясының командирі майор Борнеманн, байланыс үзілуіне байланысты сәтсіздіктер туралы баяндама жазды, нәтижесінде мина жарылғаннан кейін пайда болған артықшылықты артиллерия жоғалтты. Борнеманн артиллериялық батареялардың бақылау пункттері артиллерия байланыс офицерлері алдыңғы шепке келгеннен кейін бос қалғанын жазды. Жауапкершіліксіздік салдарынан есеп беру жеткіліксіз болды, есептер жеке офицерлерге емес, барлық штабтарға жіберуі керек еді, осылай ақпарат жеткеніне сенімді болуға болады. Оқ атушылар әдетке тонудан сақтану керек, себебі тұтқындардың айтуынша, оның болжамдылығы қашуды жеңілдетеді; британдық артиллерияның қанаттардан жазасыз оқ атуына жол бермеу үшін батареялардың алдындағы аймаққа оқ атуды шектеу керек және көршілес секторларға көлбеу оқ ату басталуы керек. Оқ-дәріні көп мөлшерде жұмсау жергілікті нысаналарға тиімсіз, сондықтан оқ-дәріні сақтау үшін, британдық операцияларды бұзу үшін және неміс жаяу әскеріне артиллерия тастап кетпейтініне сендіру үшін оқ атуды шектеу керек. Жауап беру оқ атуы жылдам болуы керек, және атысқа бұйрық беру құқығы барлық артиллерия офицерлеріне берілуі керек, байқалған нысаналарға оқ атуға рұқсат алу үшін сенімсіз байланысқа сүйенудің орнына. Борнеманн британдық артиллериялық батарея анықталған жағдайда, оны дереу 200 оқпен шабуылдауды ұсынды. Ұшақтар мен аэростаттардағы артиллерия бақылаушыларымен ынтымақтастықты жақсарту керек, әрбір ұшуда кем дегенде бір нысананы бомбалау үшін таңдау керек, және артиллерия командирлері нысаналардың желілік сызбаларын жасауы керек. Британдық ұшақтар жоғарыда болғанда, батареялар жасырын қалу үшін оқ атуды тоқтатуы керек, және британдықтарды қуу үшін неміс ұшақ бөлімдерімен байланыс орнату керек. Борнеманн артиллериялық топ командирлеріне топқа бөлінген барлық артиллериялық оқ-дәріні бақылауды және артиллериялық полк штабының қорларды толықтыруды және оқ-дәріге сұранысты жоғары штабқа жіберуді тапсырды.
Батыс майданының нығаюы, 1915 жыл
Батыс майданда генерал Эрих Фалькенхайн, Oberste Heeresleitung (жоғарғы әскери басшылығы) бас штабының бастығы, 1915 жылдың қаңтарында құрылыс жоспарын енгізді. Бұл жоспар бойынша батыс әскерлері бірыңғай жүйеде салынған далалық бекіністерді құруға тиіс болды, бұл жаяу әскерін үнемдеуге, ал шабуылдық әрекеттер Шығыс майданда жүргізілуге бағытталған. Тікенді сыммен жабдықталған кедергілердің ені бір қатардан екі қатарға дейін ұлғайтылды және арақашықтығы шамамен болды. Алдыңғы шеп бір траншеядан үш траншеяға дейін көбейтілді, арақашықтығы шамамен болды. Бірінші траншея (Kampfgraben) күзет тобымен, екіншісі (Wohngraben) алдыңғы траншея гарнизонымен, ал үшінші траншея жергілікті резервтерді жинау үшін пайдаланылуға тиіс болды. Траншеялар бір-бірімен байланысып, парапетте бетоннан жасалған күзет орындары болуы керек еді. Бөлімшелердің тереңдігі шамамен -ден -ге дейін жеткізіліп, арақашықтығы шамамен болды және әрқайсысы 25 адамға арналған болуы керек еді. Сонымен қатар, алдыңғы шептің шамамен артында, барлық жақтан қорғануға арналған күшті нүктелер желісі (Stützpunktlinie) салынды. Байланыс траншеялары кеңейтілген резервтік желіге дейін қазылып, оған «екінші позиция» деген атау берілді. Екінші позиция бірінші позиция сияқты жақсы салынған және тікенді сыммен жабдықталған. Екінші позиция қарсыластың далалық артиллериясының ату қашықтығынан тыс жерде салынды, бұл шабуылдаушыны тоқтатып, қару-жарақ пен оқ-дәріні алға жылжытуға мәжбүрлеу үшін жасалды.
Неміс препараттары
Тағы да қорғаныс құрылыстары салынды, әсіресе Швабен және Граллсберг редуттарының жанындағы аралық, екінші және үшінші позицияларда. Артиллерия күшін арттыру үшін жаңа батареялық позициялар салынды, қазбалар тереңдетілді және қосымша шығу жолдары қосылды. Инженерлер жаңа орналасқан жерлерді анықтап, жобалады және жаяу әскер жасаған құрылыс жұмыстарын қатаң түрде тексерді. 1916 жылдың наурыз айының басында және 15-19 мамыр аралығында 2-ші армияның бас инженері 26-шы резервтік дивизия аймағындағы бірінші позицияны тексерді; тек Бомонт-Хамельдегі IR 119 резервтік полкінің аймағында және Хоторн-Ридж редутының батысындағы окоптарда ғана оқтан қорғалған бетон тіреулер жеткілікті болды. 1916 жылдың шілдесіне қарай Германияның Тьепвальдан Сент-Пьер-Дивионға дейінгі фронт сызығы он алты қатар тікенді сыммен тосылды, ал екінші сызық бес қатар артта жатты. 9,14 метр тереңдіктегі оқтан қорғалған қазбалар, траншеядағы барлық гарнизонды қабылдай алатын болды.
Британдық препараттар
+Ауа райы (23 маусым – 1 шілде 1916) Күн Жаңбыр мм Темп (°F) 23 2.079°–55° жел 24 1.072°–52° бұлтты 25 1.071°–54° жел 26 6.072°–52° бұлтты 27 8.068°–54° бұлтты 28 2.068°–50° бұлтты 29 0.166°–52° бұлтты, желді 30 0.072°–48° бұлтты, күшті жел 10.079°–52° жақсы
Британдық фронт секторында, Х корпусына (генерал-лейтенант Томас Морланд) бекітілген Тейпавалдағы Корольдік инженерлер «ештеңе жоқ» аймағына орыс траншеяларының бірнешеуін қазып, оларды «нөлдік сағатта» ашуға дайындық жасады, бұл британдық жаяу әскеріне неміс позицияларына салыстырмалы түрде жақыннан шабуыл жасауға мүмкіндік беретін еді. Тейпавалдың алдындағы орыс траншеяларын 179-шы туннельдік компания жасады, ол сондай-ақ Овиллер мен Ла-Буассельдің оңтүстігінде де осындай траншеялар дайындады. Х корпусының 36-шы (Ульстер) дивизиясына (генерал-майор Оливер Нюгент) бөлінген аймағында, Тейпавал орманының солтүстік-шығысындағы «ештеңе жоқ» аймағына британдық шептен он орыс траншеясы қазылды; әрбір туннельде екі миномет орналастырылды. Далалық артиллерия қолдауы 36-шы (Ульстер) дивизиялық артиллериясынан, 49-шы (Вест-Ридинг) дивизиялық артиллериясының бөлігінен және француз артиллериялық полкінен күтілді. X корпусының басқаруындағы көптеген ауыр артиллерия да 36-шы (Ульстер) дивизиясының фронтына атуы керек еді. Бес күндік алдын ала бомбалау, жауын-шашынның салдарынан тағы екі күнге ұзартылды, сондай-ақ бақылаушылар неміс тікұшаларының жақсы қиылып қалғанын хабарлады. 65 минуттық дауылдық бомбалаудан кейін, неміс шептеріне кезегімен түсетін бомбалау жоспарланды: А-дан А1-ге – «нөлдік сағатта», А1-ден В-ға – «нөлдік сағаттан» кейін үш минутта, ал В шебінен – «нөлдік сағаттан» кейін 18 минутта. С шебіне секіру 28 минуттан кейін, ал D шебіне соңғы секіру – «нөлдік сағаттан» кейін 98 минуттан кейін жасалады. 107-ші бригаданың жиналуына мүмкіндік беру үшін, «нөлдік сағаттан» кейін 198 минут өткен соң, артиллериялық жарық D шебінен шығысқа қарай жылдырылады. Далалық артиллерия әрбір секіру кезінде байланыс траншеяларымен «қозғалады», ал Стокс минометтері орта және ауыр минометтер нығайтылған позицияларды бомбалау кезінде дауылдық бомбалауға қосылады. Француз артиллериясы тікұшаларды кесіп тастауға қатысып, содан кейін Анкр өзеніне газ снарядтарын атуы керек еді.
In the British front sector allocated to X Corps (Lieutenant General Thomas Morland) at Thiepval, the Royal Engineers dug a series of Russian saps into no man's land, ready to be opened at Zero Hour and allow the British infantry to attack the German positions from a comparatively short distance away. Russian saps in front of Thiepval were the work of 179th Tunnelling Company, which also prepared such saps further south at Ovillers and La Boisselle. In the X Corps section allocated to the 36th (Ulster) Division (Major General Oliver Nugent), ten Russian saps were dug from the British lines into no man's land, north east of Thiepval Wood; each of the tunnels housed two mortars. Field artillery support was to come from the 36th (Ulster) divisional artillery, part of the 49th (West Riding) divisional artillery and a regiment of French guns. A large number of heavy guns under the command of X Corps was also to fire on the 36th (Ulster) Division front. The preliminary bombardment of five days' duration was extended by two more, due to wet weather and observers reported that the German wire was well cut. After a hurricane bombardment for 65 minutes, a lifting bombardment was planned to fall on the German lines in succession, from A to A1 at zero hour, A1 to B three minutes after zero and from the B Line to a line back 18 minutes after zero hour. The jump to the C Line, would occur after 28 minutes and the final lift to the D Line, 98 minutes after zero hour. After standing until 198 minutes after zero hour, to enable the 107th Brigade to assemble, the barrage would jump to a line east of the D Line. Field artillery would "walk" up communication trenches during each lift and Stokes mortars were to join in the hurricane bombardment as medium and heavy mortars bombarded strong points. The French artillery was to participate in the wire cutting bombardment and then fire gas shells into the Ancre valley.
Британдық жоспар
Анкре өзенінің оңтүстік жағасында 36-шы (Ульстер) дивизиясының мақсаты D желісі деп аталатын неміс бекіністерінің бесінші қатарына жетіп, оң жақтан D 8 секторында орналасу болды. Жер Базентин қырқасының басына қарай дөңгелектей көтеріліп, Швабен бекінісі мен B желісінен C желісіне дейінгі параллель бекіністерге дейін созылды. Анкреден оңтүстікке қарай шабуыл майданы екіге бөлінді: оң жақтан 109-шы бригада, сол жақтан 108-ші бригада шабуыл жасады. 109-шы бригада екі батальонмен А желісін (неміс алдыңғы шебі), тікелей қолдау траншеясын (А1) және содан кейін В желісін басып алып, Grandcourt–Thiepval тас жолына жетіп бекінуге тиіс болды. Алға жылған батальондар соңғы мақсатына жеткенде, екі резервтік батальон А және В желісін басып алуға дайын тұру керек еді. 108-ші бригада А және В желісін басып алып, содан кейін Швабен бекінісінің солтүстік-шығыс бұрышында С желісі бойында ор қазып, сол жақтан флангты қорғауға бір топ сарбазды, ал Grandcourt–St Pierre Divion тас жолы бойындағы жерді бақылау үшін солтүстікке қарай бір отрядты жіберді. Екі взвод А және В желісімен St Pierre Divion қарай жылжыды. D желісіне шабуылды 107-ші бригада үш батальонмен жасады. Шабуылдаушы батальондар аралықпен сегіз толқынмен ілгерілеуге тиіс болды, ал 107-ші бригада қарсылыққа дейін артиллериялық формацияда жылжуға тиіс еді.
1 шілде
Таңғы сағат 7:15-те, таң атқаннан кейін төрт сағат өткенде, ирланд әскерлері ешкімнің жерінде, көбінесе суға батып кеткен Типваль-Хамель жолы бойында, флангілердегі бомбалау мен түтін экрандарынан жасырынып, неміс алдыңғы траншеясына қарай жылжи бастады. Артиллерия мен миномет шабуылдары таңғы сағат 7:30-да алдыңғы траншеядан көтерілді және ирландтар біртіндеп алға жылжуда, алдыңғы траншеядан аз шығындармен өтіп кетті, бірақ содан кейін неміс қарсы шабуылдары бірінші сызықтың артқы бөлігіне және қолдау компанияларына түсті. Британдықтар тоқтағаннан кейін, Типваль қорымынан автомат атысы алға жылжыған қолдау батальондарын шауып тастады және Бокурт редубтынан Анкреге ату сол жақ қанатындағы үшінші қолдау батальонын ұстады. Алдыңғы жаяу әскерлер алға басып, 7:48-де B сызығына жетіп, көптеген тұтқындарды алып кетті, бірақ неміс әскерлері 108-ші бригаданың артында А сызығындағы дугаттардан шықты, онда көтерілісшілер автоматтан жасалған оқпен мерт болды. Алдыңғы толқындар алға жылжуды жалғастырып, C сызығына және Швабен редубтының бұрышына 8:48 сағатта жетті. Қолдау батальонының аман қалғандары өз мақсаттарын иеленді, бірақ неміс пулеметтерінің қиылысқан атысы қозғалыс жасауға кедергі келтірді. 52-ші резервтік жаяу әскер бригадасының IR 99 резерві, Типвальдан солтүстікке қарай сызықты ұстап тұрды, және шабуылшылар Швабен редубтын таңғы сағат 8:00-де басып алды. Гарнизон, алдыңғы қорғанысты нығайту үшін дайын тұрған қолдау компаниясы, сәл қарсылық көрсеткеннен кейін таңғалдырылды және берілді. Ұрыста 99-шы РИР-дің орталық батальоны жойылып, 500 адам тұтқынға алынды. Грандкорт сызығына қарай шабуыл британдық бөгеттің алдына түсті, содан кейін Швабен редубты мен Ханзалинге қарай кері қайтып келді. RIR 99 сол қол батальоны Типвальға шабуылды теріске шығарды, бірақ орталық пен оң жақ, ауылдан Сент-Пьер дивионының оңтүстігіндегі Анкреге дейін, бұзылды, әскерлердің көпшілігі жер астына тұтқындалып, тұтқынға алынды. Грандкорт желісінің бақылаушылары ауадағы түтін мен шаңның әсерінен редут пен Хансалиннің ашылуын және ашылуын көре алмады. Тек ирландтар Грандкорт сызығына қарай алға жылжи бастағанда ғана сол аймақтағы әскерлердің кім екені анықталды. Британдықтардың бомбалауын тоқтатқаннан кейін, жақын маңдағы жалғыз резервтер, IR 180 әскерге шақыру батальоны мен автоматтық рота, Типваль маңындағы Грандкорт сызығын басып алды. 107-бригада А-жолға қарай алға жылды, бірақ оң жақтағы 10-аралдық шабуылшылар автоматтық оқты алдыңғы, оң жақ және артқы жағынан өткізді, бұл көптеген зардаптарға әкелді. Сағат 10:00-да жүгірушілер C желісінің құлағанын хабарлады, D желісіне қарай алға жылжу басталмас бұрын сегіз минут бұрын. 32-ші дивизияның оң жақ флангі Типвалда және Анкренің солтүстік жағалауындағы VIII корпус дивизияларының жеңілістеріне байланысты Нюгент X корпустың штабынан D желісіне 107-ші бригаданың шабуылдауын тоқтатуға рұқсат алуға тырысты. Нюгент флангілердегі жаңа шабуылдар ұйымдастырылып жатқандықтан, үстем болды; шамамен 45 минуттан кейін X корпусының штабы флангілердегі жағдай айқын болғанша ілгерілеуді тоқтатуды бұйырды. 107-бригадаға тоқтату бұйрығы жетпеді, себебі телефон желілері өшірілді және жүгірушілер ешкімнің жерін кесіп өтетін кезде атып тасталды. Бригада "жабайы және үмітсіз іс-шара" барысында алға жылжи бастады, аман қалғандарды D желісінде (Грандкорт траншеясы) неміс әскерлері мақсаттан кері қайтарып жіберді. Сол жақ флангтағы үш батальонның қалған адамдары бірнеше рет кері шегінуге мәжбүр болды. Оң жақ флангта Муке Свич траншеясы барланды және бос болып табылды. Швабен редубтының шығыс бетінен шабуыл автоматтық оқпен қарсы алынды, бірақ елудей адамнан тұратын топ Артиллериялық позицияға жетті. Басқа топтар оңтүстікке қарай, бос тұрған жерге қарай қатарға қосылды. Сағат 10:00-де 26-шы резервтік дивизияның майданындағы ілгерілеу Типвальді редуттың шабуылына ұшырауға мүмкіндік берді, бұл ауылды ұстауға болмайтын жағдайға айналдырды. Соден 52-ші резервтік жаяу әскер бригадасының қолбасшысы генерал Ауватерге редутты қайтарып алуға бұйрық берді және Баварияның 8-ші резервтік жаяу әскер полкінің (BRIR 8) батальонын күш-жігер ретінде жіберді. Ауватер Типваль мен Овиллерске қарсы қозғалыс қозғалысын алдын алу үшін солтүстік-шығыстан, шығыстан және оңтүстік-шығыстан үш топпен қарсы шабуыл жасауды дереу бастауға бұйрық берді. Британдық бомбалаудың хабар хабарларына себеп болған кешіктірулер қарсы шабуылды сағат 16:00-ға дейін ұстап тұрды. 4-эскадрилья RFC 36-шы (Ульстер) дивизиясының неміс алдыңғы желісінен тыс жердегі шабуылын байқады, онда британдық желілерден көрінбейтін. Сағат 14:00-де 4-эскадрилья бақылаушысы неміс артиллериясы Грандкорттан Курселетке дейін артқа жылжып жатқанын хабарлады, ал сағат 16:30-да редутқа қарсы неміс әскерлерінің жиналғанына ешқандай белгі байқалмады. Бір сағаттан кейін 36-шы (Ульстер) дивизиясының әлі де редуттың оңтүстік-шығысындағы Крестті ұстап тұрғаны хабарланды. Екі рота пионерлер ешкімнің жерінен өтуге арналған байланыс траншеясын қазуға тырысты, бірақ сағат 14:00-де әрекет тоқтатылды, бұл жабдықты тасымалдаушыларға ашық ешкімнің жерінен өту кезінде жойылмау үшін тоқтауға мәжбүр етті. Жабдықтар неміс жағында таусылып қалды және неміс қарсы шабуылдары оң жақ флангта, Швабен редубтында және Крестте басталды, француз артиллериясынан дәл флангілік бөгетке қарамастан. 49-шы (Батыс Райдинг) дивизиясының 146-шы бригадасы сағат 15:00-де Типвальға шабуыл жасады, бірақ жетекші батальон атып түсірілгеннен кейін тоқтады. Содан кейін неміс қарсы шабуылы сол жақ флангта басталды және британдықтарға да көрінді, олар Льюис мылтықтарымен және артиллериямен шабуылды жойды. Сағат 16:00-де 146-шы бригаданың екі батальоны ирландтарды нығайту үшін Швабен редубтына жіберілді, олар қарсы шабуылдармен баяу кері қайтарылып жатты, бірақ жетекші батальондар Типвальға шабуылға жіберілді және қалған екеуі 32-ші дивизияның алдыңғы қатарында болды. Сағат 19:18-де алты рота C желісіне қарай жылжыды, бірақ автомат атысынан кері қайтарылды. IR 180-нің үш жаңа ротасы Грандкорттан, қырдың төменгі беткейлерінен Ханзалинге дейін қатарлармен жылжыды, содан кейін Швабен редубтына қарай траншеяны қазуға кірісті. Артиллериялық мульдедегі ирланд әскерлері басылып, тұтқынға алынды немесе өлтірілді. Орталықта қарсы шабуыл Штауфен Фестеден (Стафф редубты) басталды, BRIR 8-дің үш ротасымен, бірақ британдық артиллериямен дереу ұсталып, жасырылды. Ілгерілеу Курселетке дейін жетекші Гессен Вег бойымен жалғасты, содан кейін Швабен редубтының оңтүстік-шығыс бұрышына қарсы ашық жерге шықты. Батальонның төртінші ротасы Гессен Вег бойымен жылжуға ниеттенген, сондықтан басқа үш ротаға қосылды. Сағат 18:00-ге қарай Сент-Пьер дивионының жанындағы бастапқы желідегі әскерлер оңтүстікке қарай траншеяны қазып, бір бөлігін қайтарып алды. Ханзалинге қарай ілгерілеу редуттың солтүстік бетіне жетті, содан кейін редутты басып алуға тырысқан кезде кері қайтарылды. Сағат 19:00-ге қарай IR 180-нің оңтүстік-шығыс бұрышына жасаған тағы бір шабуылы сәтсіз аяқталды және редуттың барлық жағынан жасалған шабуылдар көптеген шығындармен жойылды. 26-шы дивизия штабына бомбалау туралы хабарламалар жіберілді және сағат 21:00-де дивизиялық артиллерия сағат бойы редутты солтүстік-шығыстан оңтүстік-шығысқа дейін атты. Неміс жаяу әскері тағы да шабуыл жасады, Беугнидегі резервтен келген IR 185-тің екі батальонымен қолдады және Штауффен мен Цоллерн редуттарынан шабуыл жасады. Қымбат қолдан-қол соғыста немістер шабуылды шамамен тридцать минутта басып алып, 700-ге жуық ирландтық мүрдесімен жабылған жерді тапты. Түн ортасына қарай...
3 қыркүйек
Резервтік армия 1 шілдеден кейін Типваль-Сент-Пьер аймағын үздіксіз бомбалады, бұл неміс далалық бекіністерін қиратып, қорғаушыларды оқ тесіктері мен сақталған қазбалар арасында шашыратты. 3 қыркүйекте, нашар ауа-райына қарамастан, британдықтар Анкре өзені бойымен шабуылға шықты, Типвальден шығысқа қарай Анзак және II корпус секторларында шектеулі мақсаттарға қол жеткізуді көздеді. II корпустың сол жағындағы 49-шы (Батыс Ридинг) дивизиясы (бригадир генерал Горинг Джонс) майданның екі қатарын басып алуға міндеттелді. Жаяу әскер шабуылы сағат 5:13-те Хамель-Типваль жолынан, ал ауыр артиллерия оңтүстік-шығыстағы позицияларды, Швабен бекінісі мен Страсбург желісін бомбалау кезінде басталды. «Ешкімнің жерінен» жылжу кезінде аз шығынға ұшырады, 147-ші бригаданың екі батальоны неміс алдыңғы қатарын басып алып, содан кейін қолдау траншеясына жетті. Бағыт жоғалды, бір батальон «Папаның мұрыны» шығыңқы бөлігін жіберіп алды; неміс сарбаздарының оқшауланған топтары алдыңғы қатардың бөліктерін ұстап тұрды. 52-ші дивизияның IR 66 батальоны, Швабен бекінісі мен Страсбург желісінде IR 180 батальонын алмастырғаннан кейін, британдық шабуылшыларға машиналық оқтардан атқылап, екі батальоннан құралған шабуыл тобымен қарсы шабуыл жасады. Сол жақтағы 146-шы бригада «Папаның мұрынынан» машиналық оқтарға түсті, ал оң батальон неміс алдыңғы траншеясына жете алмады. Сол батальон алдыңғы траншеяға жетті, бірақ қолдау траншеясына жетпеді. Тұмандықта визуальдық сигнал беру мүмкін болмады, ал немiс тұрақты атысынан аз ғана хабаршылар өте алды, бұл майданның жағдайын белгісіз қалдырды, дейін шегініп келе жатқандар пайда бола бастады. Сағат 7:30-ға қарай 146-шы бригаданың аман қалғандары британдық алдыңғы қатарға оралды. Оң жақта 147-ші бригаданың жаяу әскері қол гранаталары біткенше неміс алдыңғы траншеясын қорғады, содан кейін шамамен сағат 22:00-ге дейін кері шегінді. Екінші шабуыл жоспарланған, бірақ 147-ші бригаданың шегінуі оны кейінге жылдырды, ал шабуылға қатысқан батальондардың 1200 қаза тапқаны белгілі болғаннан кейін шабуыл тоқтатылды. IR 66 5-13 қыркүйекте Швабен бекінісінде жаңа паналау орындарын қазып, бірақ жұмысты жасыра алмады, британдық артиллерия тіпті ең терең қазбаларды да қиратуға қабілетті аса ауыр артиллериямен баяу бомбалауды жалғастырды.
28 қыркүйек 14 қазан
Швабен редутының оң жағындағы (шығысындағы) аймаққа 18-ші (шығыс) дивизиясының 53-ші бригадасы Типваль қырқасы шайқасында (26–28 қыркүйек) шабуыл жасады. 8-ші Саффолк бірнеше минут ішінде Швабенграбенді (Шваб траншеясын) басып алды, ал он минуттық тоқтап тұрғаннан кейін, сағат 1:15-ке қарай Золлерн траншеясына қарай жылды. Типвальдың солтүстігінде 54-ші бригада әскерлерімен кездесіп, редутқа қарай жылжу майда қарудың алдыңғы және бүйірлік оғымен тоқтатылды. Кешке сол жақта алға бомбалауға жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды. 54-ші бригада Типвальдың батыс жағын басып алып, Швабен редутына қарай жылжуға тиіс болды. Оң жақ батальон Типвальдың шығыс жағын басып алды, ал сол жақ батальон ауылдың батыс жағының жартысын басып алды. Күшейту үшін жіберілген үшінші батальон алға жылжығанда неміс артиллериясының қатты бомбалауына ұшырады, ал аман қалғандары оң жақтағы ауылдың алдындағы батальондармен бірге ор қазды. Швабен редутына шабуыл кейінге шегерілді. 28 қыркүйекте 53-ші бригада Золлерн траншеясынан солтүстік-батысқа қарап тұрған позицияда шабуылға дайындалды, сол жақ батальон редутты басып алуға тиіс болды. Шабуыл сағат 13:00-де басталды және Болгар траншеясын оңай басып алды. Мидуэй желісі ұзақ уақыт бойы тұрды, бірақ сағат 14:30-ға қарай редуттың шығыс жағына жақындасты. Сол жақта 7-ші королеваның редутқа жасаған шабуылы солға қарай бұрылып, редуттың оңтүстік жағына еніп, елу тұтқынға алды. Батальон оңтүстік-батыс бұрышын да басып алды, содан кейін солтүстікке шабуылдауға тырысты, бірақ тоқтатылып, барикада салды. Сағат 17:00-ге қарай оңтүстік жағының барлығы басып алынды және әскерлерге ор қазуға бұйрық берілді. Швабен редутының оңтүстік жағын басып алу RFC байланыс патрульдерінің экипаждары және артиллерия бақылау ұшақтары бағытталған артиллерия атысымен бақыланды, ол 16 оқ орнын жойды, он бесін зақымдады және тоғыз оқ орнын жойды. 29 қыркүйекте нашар ауа райы ұшуды шектеді, бірақ келесі күні ашық болды және төменнен ұшқан ұшақтар Швабен редутының көп бөлігі басып алынғанын анықтады. 29 қыркүйекте британдық позициялар нығайтылды және 7-ші королева ауыстырылды. Келесі күні 8-ші Шығыс Суррей контршабуылға ұшырап, редуттан ығыстырылды, бірақ батыс жағы 7-ші Батыс Кенттердің қолынан шығып кетті. Сағат 16:00-де Шығыс Суррейлер солтүстік жаққа шабуыл жасап, мақсатына жетті, бірақ батыс жаққа жасалған шабуыл кері қайтарылды. Неміс әскерлерінің батыстан жасаған қарсы шабуылы түнгі сағат 21:00-де солтүстік қорғанысты Штуф траншеясының қиылысына қарай шегіндірді. 2 қазан күні таңғы сағат 05:15-те Швабен редутындағы 55-ші бригадаға IR 66-дың II батальоны шабуыл жасады, күні бойы созылған бомбалаудан кейін шағын аумақты басып алды. Екі тарап та 4 қазанда бомбалауды жалғастырды, бірақ ешқайсысы артықшылыққа ие бола алмады. Келесі күні 8-ші Норфолктер сағат 10:00-де редуттың қалған бөлігіне шабуыл жасауға тырысты, бірақ қозғалысты қиындатқан терең лайда батып, ешқандай нәтижеге қол жеткізбеді. Қазан айының басында 39-шы дивизия 18-ші дивизиядан ауысты. 28-ші резервтік дивизияның RIR 110-ы 26-шы резервтік дивизияны алмастырып, 7-8 қазанда шабуыл жасады. Неміс шабуылдарын от тастаушылар қолдады және 117-ші бригаданың екі батальоны кері қайтарды. Таңғы сағат 04:30-да 16-шы Шервуд орманшылары лайға толы траншеялардың артынан, қырқадан тыс жерде күтпеген шабуыл жасады, бірақ немістер күтіп, шабуылды теріске шығарды. 14 қазанда 4/5 қара қарауыл, 1 Кембридж және 117-ші бригаданың 17-ші Корольдік атқыштар корпусы редуттың солтүстік жағына шабуыл жасады. Әскерлер ашық жерді басып өтіп, түнгі сағат 23:00-ге дейін редуттың соңғы бөлігін басып алды, RIR 110-дың II батальонынан шамамен 150 тұтқынға алды. 15 қазанда фламенверфтер жасағының қолдауымен жасалған үш неміс қарсы шабуылы жеңіліске ұшырады. 21 қазанның таңында Швабен редутына жасалған неміс шабуылы кері қайтарылды, ал түстен кейін жоспарланған британдық шабуыл немістерді әлі де ұйымдастырылмаған кезде ұстады. 4-ші және 7-ші эскадрильялардан келген бақылаушылар шабуылды бақылап, неміс артиллериясын басып тастауға бағытталған аймақтық шақырулармен неміс қаруларына артиллерия отын бағыттады.
Талдау
36-шы (Ульстер) дивизиясының қарсы тұрған неміс қорғанысы, оңтүстікке қарайғы позициялардан гөрі ауыр зақымдалды. Бірінші қатардағы окоптар қиратылды, тікенді сымдар жойылды, укрытиялар құлап, III батальонның 9-шы ротасы, RIR 99 көптеген жарақат алды. Британдықтар неміс пулеметшілері отқа түспей жатып, оларды оқшаулауға тым жылдам жетті. Неміс тарапында байланыс үзілді, бірақ бұзушылық туралы хабар Анкр өзенінің солтүстік жағалауындағы Бокурт бекінісінен Соденге жылдам жетті. II батальон, Бавария резервтік 8-ші полкі (BRIR 8), Ирльде, Тьепвалдың солтүстік-шығысында қарсы шабуылға бұйрық алды, бірақ бұйрық сағат 21:00-ге дейін жетпеді. Бригада командирі бұл аймақтағы барлық әскерлерге Тоқты бекінісінен және Грандкорттан шабуыл жасауға бұйырған еді, сосын BRIR 8 командирі, оберстлейтенант Брам келді. Дүрбелеңнің салдарынан қарсы шабуылды үйлестіру мүмкін болмады және әскерлер келіп жеткен сайын бөлініп шабуылға түсті. Сағат 21:00-ден 22:00-ге дейінгі тығыз артиллериялық оқшаулау бекіністің қалдықтарын қиратты, ал жаяу әскер шабуылға өткеннен кейін қалған британдық әскерлер кері шегінді. 3 қыркүйектегі шабуылға артиллериялық қолдау өте жақсы болды, бірақ күтпегендік элементінің болмауы және Швабен бекінісінің үстемдік орны сәттілікке жеткізбеді. 49-шы (Батыс атты әскер) дивизиясының әскерлері шаршаған еді және олардың моральдық жағдайы нашар деп айтылатын, толық оқытылмаған қосымша әскерлер жіберілді. Кейбір қосымша әскерлердің тәжірибесіздігі соншалық, олар британдық артиллериялық жарылысын ұстанудың орнына, неміс артиллериясының атына баруға бұйрық берілгенін ойлады. Thiepval Ridge шайқасы кезінде Thiepval-дағы жеңілісті талдаған немістер британдықтардың сәттілігін ауылдың шығысында RIR 77 және 153 полктерінің жеңілісіне байланыстырды, бұл ауылдың қорғанысын айналып өтуге мүмкіндік берді. Британдықтар қол гранаталарымен бомбалау арқылы Швабен бекінісіне жетті. Қара күзеттің тарихшысы, генерал-майор Артур Ваукоп былай деп жазды:
Шығындар
1 шілдеде 36-шы (Ульстер) дивизиясы 5104 адамдық, ал 49-шы (Вест-Райдинг) дивизиясы 590 адамдық шығынға ұшырады. 49-шы (Вест-Райдинг) дивизиясы 19 тамызда 25-ші дивизиямен ауыстырылған кезде оның жоғалғандары 5175-ке жетті. 3 қыркүйектегі шабуыл 25-ші дивизияға 1200-ден астам адамдық шығын келтірді. 18-ші (Шығыс) дивизиясының редутты басып алу кезінде, 19-дан 69-ға дейінгі солтүстік-батыс бұрышын қоспағанда, 1990 адам зардап шекті, ал дивизия неміс тарапынан 2500 адамдық шығын болғанын бағалады, оның ішінде 237 тұтқын болды.