Кіріспе

Таллиндегі шіркеу ғимараты, Эстония

басқа да ұқсас аталатын соборлар

Таллиндегі Александр Невский соборы – Эстонияның орталық Таллиніндегі Шығыс православие соборы. Ол 1894–1900 жылдары, ел бұрынғы Ресей империясының құрамында болған кезде салынған. Собор қаланың ең ірі күмбезді шіркеуі. Мәскеудің қазіргі уақытта қайтыс болған Патриархы Алексий II (1929–2008) өз діни қызметін осы соборда бастаған.

Тарих

Собор 1894-1900 жылдары Таллин қаласының орталығындағы Тоомпеа төбесінде, сәулетші Михаил Преображенскийдің жобасы бойынша, типовой орыс жаңғыру стилінде салынған. Шіркеу Киевтің ұлы князі, кейіннен орыс православиесінде әулие саналған Александр Невскийге арналған. Собор әсем безендірілген және Санкт-Петербургте құйылған он бір қоңырауға ие, олардың ең ірісінің салмағы шамамен 16 тоннаны құрайды, бұл қалған он қоңыраудың салмағынан артық. Соборда үш алтарь бар, солтүстік алтарь Владимир I-ге, ал оңтүстік алтарь Радонеждік Сергийге арналған. Ғимараттың негізі фин гранитінен тұрғызылған. Бес пияз тәрізді күмбездерінде алтын жалатылған темір кресттер орнатылған. Ішінде үш алтын жалатылған, ою-өрнектелген ағаш иконостас және төрт икона сандығы бар. Иконостас пен икона сандықтарындағы иконалар Санкт-Петербургте мыс және мырыш табақшаларға салынған. Терезелер әйнек өрнектерімен безендірілген. Собор XIX ғасырдың соңындағы орысшалау кезеңінде салынған және көптеген эстондықтар үшін бұл бұрынғы орыс үстемдігінің символы болғандықтан ұнамайтын. Эстония тәуелсіз мемлекет болғаннан кейін, парламент және үкімет халықтың талабы бойынша 1920 және 1930 жылдары соборды алып тастау мәселесін бірнеше рет талқылады және қарастырды, бірақ ғимаратты бұзу туралы соңғы шешім қабылданбады. 1944-1991 жылдар аралығында Эстонияның кеңестік оккупациясы кезінде, кеңес үкіметінің дінге ресми қатысы болмағандықтан, соборды қоса алғанда көптеген шіркеулер күйреуге ұшырады. 1991 жылы Эстония толық тәуелсіздік алғаннан кейін ғимарат пен оның ішкі бөлігі мұқият қалпына келтірілді.