Кіріспе

Ағылшын католик шейіті, ағылшын католик шейіті Джон Фелтон (1566 жылға дейін болған, 8 тамыз 1570 жылы қайтыс болған) – Елизавета I патшайымның билігі тұсында өлім жазасына кесілген ағылшын католик шейіті. Фелтон Рим папасы Пьос V-нің "Regnans in Excelsis" бұйрығының көшірмесін, Елизавета патшайымды діннен шығаратын, Лондон епископ сарайының қақпасына іліп қойғаны үшін тұтқындалды.

Өмір

Фелтонның өмірбаяны туралы барлық мәліметтердің көбі оның қызы Франсис Солсберидің баяндамасынан алынған. Оның тарихы жазылған қолжазбада оның жасы көрсетілмеген, бірақ ол Норфолк әулетінен шыққан бай адам екені, Саутварк маңындағы Бермондси аббаттығында тұрғаны айтылады. Бермондси – бұл үлкен Клюнийлік монастырьдың орнында және оның құрылыс материалдарынан бұрынғы буынмен салынған сарай. Ол "бойы аласа, терісі қара" еді. Оның әйелі Елизавета I-нің серігі, королева Мэридің құрметті қызы және Мэридің аудиторларының (папалық соттың заңгерлік лауазымындағы тұлға) бірінің жесірі болған. Джон Фелтон белгілі католик және Томас Фелтонның (1566 жылы туған) әкесі еді. Елизавета мен оның министрлері папаның "Regnans in Excelsis" ("биікте тахтан отыратын") бұйрығының саяси салдарына бейжай қараған жоқ. XVI ғасырдағы Еуропада әлі де католик державалары болды, олар сол кездегі экскоминикацияның салдары ретінде жазаны орындауға дайын болуы мүмкін. Бұл бұйрықтың көшірмесін жариялау – Англияға опасыздық жасаудың маңызды әрекеті болды, себебі Елизаветаның поддандыларын адалдықтарынан босату үшін бұл құжат Англияда заңды күшке енуі үшін жариялануы керек еді. Бұл іс, бұрынғы толерантты саясатқа нүкте қойды, оған сәйкес, католиктер өздерінің нағыз сенімдерін жасыра отырып, кейде шіркеуге қатысып жүрген. Жауабы көп ұзамай дұрыс екені белгілі болды: Ридольфи қастандығына түрткі болған – Пийдің насихатының Англияда жариялануы, онда Норфолк герцогы Елизаветаны ұрлап не өлтіріп, Шотландия королевасы Мэриді таққа отырғызып, содан кейін онымен үйлену арқылы де-факто король болуы жоспарланған. Заңды құжаттарға сәйкес, бұл әрекет 1570 жылғы 24 мамырда түнгі сағат он бірде жасалды, бірақ Солсбери бұл келесі күні, Корпус Кристи мерекесінде таңғы сағат екі мен үш аралығында болғанын айтады. Фелтон бұйрықтарды Каледе алып, біреуін Линкольн Иннінің досы Уильям Меллоуске берген. Лондон мен оның маңындағы католиктердің үйлерін жалпыға бірдей тексеру жүргізілді және көшірме көп ұзамай табылды. Ол 26 мамырда тұтқындалды. Фелтон дереу кінәсін мойындады және жасаған ісімен мақтанды, "патшайым Англияның патшайымы болмауы керек" деп ашық айтты, бірақ билік органдары оның куәлігі арқылы Испания елшісі Герау де Спесті осы іске қатыстыруға тырысқандықтан, оны пытқылады. Оның қызының айтуынша, жазалаушы оның жүрегін қолына алғанда, ол Исаның қасиетті есімін бір-екі рет айтқан.