Кіріспе

Соломон аралдарындағы Реннелл аралының шығыс жартысы – ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұрасы орны болып табылатын Реннелл аралының оңтүстік бөлігі. Реннелл әлемдегі ең үлкен көтерілген коралл атоллы және Тегано көлін қоршаған Шығыс Реннелл аймағында көптеген эндемикалық түрлер кездеседі. 2013 жылы Дүниежүзілік мұра комитеті Шығыс Реннеллді Дүниежүзілік мұралардың қауіпті жағдайдағы тізіміне енгізді, себебі ағаш кесу іс-әрекеттері осы орның ерекше әмбебап құндылығына қауіп келтіруде.

Сайт

Реннелл Батыс Тынық мұхитында орналасқан және Соломон аралдарының ең оңтүстігінде жатыр. Бұл әлемдегі ең үлкен көтерілген коралл атолы, кең аумақты алып жатыр. Көбінесе тығыз орманмен жабылған, ал аралдың оңтүстік бөлігінің ортасында Тегано көлі (сондай-ақ Те Нггано деп те аталады) орналасқан, бұл бір кезде атоллдың лагунасы болған. Көлдің беті теңіз деңгейінде, ал суы кермек. Оны жартастар қоршап тұр, және онда көптеген кішкентай әктас аралдар бар. 1998 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген Шығыс Реннелл аралдың оңтүстік жағында орналасқан; бұл жерге Тегано көлі, оны қоршаған жерлер және аралдан үш теңіз шақырымына дейінгі теңіз аумақтары кіреді. Бұл жер табиғаты бұзылмаған, циклондардан зардап шегуге бейім, және "ғылыми зерттеулер үшін шынайы табиғи зертхана" деп есептеледі.

Тарих

Аралда Тегано көлінің төңірегіндегі төрт ауылда 800-ге жуық адам тұрады. Олар өмірлену үшін фермерлікпен және балық аулаумен айналысады, ал орман мен су көздері олардың барлық негізгі қажеттіліктерін қамтамасыз етеді. 2007 жылы арал тұрғындарымен бірлесіп, олардың дәстүрлі мәдени амалдары мен өмір салтын сақтап әрі дамыту құқығын мойындайтын осы аймақты басқару жоспары аяқталды. Бұл амалдар аймаққа зиян келтірмейді деп саналады, себебі IUCN «жерді әдет-ғұрып бойынша меншікке алған жағдайда, оны алыс мемлекеттік кеңсе басқаруға қарағанда сақтау тиімдірек болуы мүмкін» деп мәлімдейді.

Флора мен фауна

Арал тығыз орманмен жабылған, ол көптеген құс түрлеріне мекен етеді. Аралдың батыс жағындағы орман шаруашылығы, жобалық аймақтың сыртында, құстарға қажетті орман алқаптарын азайту арқылы бүкіл аралдың құс популяциясына қауіп төндіреді. Осының салдарынан, 2013 жылы ЮНЕСКО Шығыс Реннеллді Дүниежүзілік мұралардың қауіпті тізіміне енгізді. Аралда 50 құс түрі тіркелді, олардың 21-і эндемик. Ерекше айта келерлік бір жорғалатылған жануар – Кроккер теңіз жыланы, ол тек Тегано көлінде ғана кездесетін эндемик түр. Аймақта 11 түр жарғанат (олардың бірі эндемик), 27 түр құрлық бұршақтары (жетісі эндемик) және 730-ға жуық жәндік түрі бар, олардың көпшілігі осы аймаққа тән эндемиктер. Оның бай флорасын 300-ден астам диатомдық және балдырлар түрлері құрайды, олардың бірнешеуі эндемик.