Кіріспе

Хабад-Любавич раввині, француз зиялысы раввин Бернард (Берел) Леви АҚШ-тағы кошер сертификациясын дамытудың алғашқы қадамдарын жасады.

Білім

Бернард Леви 1920 жылдары Нью-Йорк қаласының сыртында өсті. Он жасында ол үйден кетіп, емісімен бірге тұруға көшті. Бұл көшу оған "Ешива Тора Водаас"-қа қатысуға мүмкіндік берді. Кейін ол Польшаның Отвок қаласындағы танымал Любавичер иешивасында оқуға барып, 1937 жылы Отвокқа келді және екі жыл бойы онда білім алды. Сол жерде Бриск раввині Велвел Соловейчик онымен дос болып, жақын қарым-қатынас жасады. Ең маңыздысы, ол 6-шы Любавичер Ребе, раввин Йосеф Ицхак Шнеерсонға қол жеткізе алды және оның жеке қабылдауына бару мүмкіндігіне ие болды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол Америкаға қайтып келді және 1940 жылы 770 Шығыс Парквейдегі Любавичер иешивасында оқуға отырған алғашқы студенттердің қатарында болды.

Яһудилік білім беру

1944 жылы раввин Йосеф Ицчок Шниерсон Левиді Нью-Хейвенге жіберіп, күндізгі ешива ашу үшін тынымсыз жұмыс істеді. Нью-Хейвеннен ол Лейквудқа, Нью-Джерси штатына көшіп, үш жыл бойы күндізгі мектепте жұмыс істеді. Сол жерде ол кейіннен жақын қарым-қатынаста болып жұмыс істейтін раввин Аарон Котлермен танысты. Лейквудтан кейін ол Нью-Джерсидің Элизабет қаласына көшіп барды. 1960 жылы Элизабеттен Бруклинге көшіп, «Тора У'Месора» ұйымында жұмысқа орналасты. Сол кезде ол православиелік яһудиліктегі түрлі бағыттардың гедолимдерімен (үлкен тұлғаларымен) тығыз байланыста болды. Оның рухани жетекшісі раввин Менахем Мендель Шнеерсон Америкадағы білім беру мәселелері бойынша сағаттап сөйлесіп тұратын. Ол ребе мен раввин Аарон Котлер және басқа гедолимдер арасындағы ресми емес байланыс көпірі ретінде қызмет етті. Бірде ол бұрынғы Сатмар ребесімен «Тора У'Месора» тақырыбында түгел бір түн бойы әңгімелескен. Осы кезде ол раввин Моше Файнштейнмен танысып, ұзаққа созылған қарым-қатынас орнатты.

Кошерлік қадағалау

1960 жылдардың ортасында ол кошер саласында жұмыс істей бастады. Ол кезде сертификаттау азық-түлік өнеркәсібі туралы техникалық біліммен тым аз байланысты болды. Көп жағдайда адамдар этикеткадағы құрамына қарап, өнімдерді кошер деп есептейтін. Ол 1965 жылы бірнеше хекшеримді өз мойнына алды. Бастапқыда он бір-он екі хекшериммен жұмыс істеді, оның мінезі мен құлшынысының арқасында компаниялар сертификация алу үшін оған келіп жатты. 1968 жылы ол OK Kosher Certification компаниясын басқарды. Осыған дейін ешкім шетелден келетін ингредиенттер мен өнімдерді тексеру үшін сапар шекпеген. Кошер саласындағы нағыз пионер болған раввин Берел Леви әр нәрсенің қалай өндірілетінін көруді қалаған. Ол мүмкіндігінше алдыңғы сатыдан тексеріп, әрбір құрамның көптеген ингредиенттерден тұратынын анықтады, содан кейін өсімдіктерді сертификаттау қажеттігіне келді. Осылайша, бірінен соң бірі, кошер сертификациясы үшін халықаралық сапарлар қажеттілікке айналды. OK Labs алғашқы болып Таяу Шығыстағы компанияларды сертификаттауды бастады, пальма майы және химиялық заттардан бастап. Бүгінде Малайзия, Сингапур, Индонезия, Корея, Жапония және Қытайда OK аталған аймақтағы басты кошер ұйымы болып табылады. Ол азық-түлік өнеркәсібінің механикалық және химиялық компоненттерін толыққанды меңгергеннен кейін ғана сертификация беруді бастады. Ол алыс Шығысқа кең ауқымды сапарлар жасап, сол жақтан келетін өнімдерді тексеруге алғашқы болып кірісті. Еврейлерге қатысты жағымсыз көзқарасы бар елдердің өзі оны ойыннан шығармады. Ол Малайзияға алғаш рет сапар жасады. Любавичер Ребе оған шетелде белгілі бір міндетті орындауды тапсыратын, ол әрқашан Ребе берген кеңестің әрбір бөлшегін орындауға тырысты. Филиппинде микве салынды, Жапониядағы Кобе синагогында мехица орнатылды. Леви 1987 жылы қайтыс болды.