Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сөздер мен тіркестерді мәтін жасау үшін пайдалану процесі.
Process in which words and phrases are formed to produce a text
Жазу процесі – адамдар кез келген мәтінді жасайтын кезде қолданатын физикалық және ойлық әрекеттердің тізбегін сипаттайды. Бұл әрекеттерге көбінесе физикалық немесе цифрлық жазу құралдары қатысады: мысалы, кескіштер, қарындаштар, сурет салу қылқаламдары, бор, бояулар, пернетақталар, сенсорлық экрандар және т.б.; бұл құралдардың барлығы жазушылардың процесін қалыптастыратын ерекше мүмкіндіктерге ие. Жазу процестері жеке және нақты тапсырмаға байланысты болады; олар көбінесе жазу деп есептелмейтін басқа да іс-әрекеттерді қамтиды (сөйлесу, сурет салу, оқу, интернетте іздеу және т.б.).
A writing process describes a sequence of physical and mental actions that people take as they produce any kind of text. These actions nearly universally involve tools for physical or digital inscription: e. g., chisels, pencils, brushes, chalk, dyes, keyboards, touchscreens, etc. ; these tools all have particular affordances that shape writers' processes. Writing processes are highly individuated and task specific; they often involve other kinds of activities that are not usually thought of as writing per se (talking, drawing, reading, browsing, etc. ).
Тарихи және қазіргі заманғы көзқарастар
1972 жылы Дональд М. Мюррей «Жазуды өнім емес, процесс ретінде оқыту» деген қысқа манифест жариялады. Онда ол ағылшын тілі мұғалімдерінің әдеби сынға қатысты дәстүрлі дайындығы олардың студенттердің жұмысын тым жоғары деңгейдегі, жақсы өңделген «дайын жазу» стандартына сәйкес бағалауына себеп болады деп айтты. Мұғалімдер студенттердің жазғандарын түзетуге емес, оларды «тіл арқылы жаңалықтар ашуға» көбірек тартуға тиіс екенін түсіндірді. Мюррейдің пікірінше, «көптеген жазушылар үшін көбінесе» жазу процесі – яғни «жазуға дайындық, жазу және қайта жазу» сатыларынан тұрады. Бұл жазу процесі мен жазу өнімі арасындағы айырмашылықты ашып көрсетудегі маңызды қадам болды. Он жылдан кейін Максин Хейрстон жазуды оқытудың жазба өнімдерге емес, жазу процестеріне назар аудару арқылы өзгергенін атап өтті. Бұл санаттар кейінгі зерттеулерде жан-жақты қарастырылды. Мысалы, «Ағылшын тілі жобасы» эксперименталды зерттеушісі Д. Гордон Роман жазуға дайындықты «жазу алдындағы ойлау» және «идеяларды, жоспарларды, жобаларды тудырып, дамытатын ой қызметі» деп түсіндірді. Романның сөзіне сүйенсек, жазу «сөздер мен қағазға дайын идея келгенде» басталады. Кейбір зерттеушілер бұл үш сатыны риториканың бес қағидасымен байланыстырды: жазуға дайындық – табу және құру, жазу – стиль, қайта жазу – жеткізу және кейде есте сақтау. Қазіргі жазу процесін зерттеушілер кез келген жазба мәтінін жасауда белгілі бір процесс қатысатынын мойындайды, бірақ олар «жазылым процесін кодификациялауға немесе жалпылауға болмайды немесе бола алмайды» деген негізгі идеяны қолдайды. Осы көзқарас бойынша, «жазу процесі тарихи тұрғыдан динамикалық, психикалық күйлер, танымдық әдеттер немесе бейтарап әлеуметтік қарым-қатынастар емес». Мысалы, «жазуға дайындық» тұрғысынан алғанда, жазу процесі көрінетін, құжатталған жұмыс немесе оңай жіктелетін қадамдар байқалар тұстан бұрын басталуы мүмкін. Композицияны зерттеудің қазіргі заманғы көзқарасы бойынша, кез келген шынайы жазу процесі (мектепке тапсырма ретінде немесе зертханалық жағдайда жасалмаған) міндетті түрде «сатылардың» сызықтық тізбесін қамтыды деп есептеу дұрыс емес. Керісінше, әртүрлі іс-әрекеттер күрделі бірліктің немесе қайталанатын процестің бір-бірімен байланысты бөліктері ретінде пайда болады, олар белгілі бір құжатты жазу процесінде бірнеше рет қайталанылуы мүмкін. Мысалы, жазушылар редакциялық өзгерістер идея табуға және мақсатты өзгертуге себеп болатынын, жобалау қателікті түзету үшін уақытша тоқтатылатынын немесе жазуға дайындық пен жобалау арасындағы шекараның анық емес екенін жиі байқайды.
In 1972, Donald M. Murray published a brief manifesto titled "Teach Writing as a Process Not Product", in which he argued that English teachers' conventional training in literary criticism caused them to hold students' work to unhelpful standards of highly polished "finished writing". Teachers, he explained, ought to focus less on correcting students' written products and focus more on involving students in "discovery through language", which Murray believed for "most writers most of the time" involved a process: i. e., stages of "pre writing, writing and rewriting". as a landmark vocalization of the differences between process and product orientations in the teaching of writing. Within a decade, Maxine Hairston was to observe that the teaching of writing had undergone a transformation in moving from a focus on written products to writing processes. These categories were theorized more fully in subsequent scholarship. For example, pre writing was defined by Project English experimental researcher D. Gordon Rohman as the "sort of 'thinking' [that] precedes writing" and the "activity of mind which brings forth and develops ideas, plans, designs". According to Rohman, writing begins "at the point where the 'writing idea' is ready for the words and the page". Some have linked this three stage process to the five canons of rhetoric: pre writing to invention and arrangement, writing to style, revising to delivery and sometimes memory. While contemporary research on writing processes still accepts that some kind of process is necessarily involved in producing any written text, it now collectively endorses "the fundamental idea that no codifiable or generalizable writing process exists or could exist". In this view, "writing processes are historically dynamic – not psychic states, cognitive routines, or neutral social relationships". In terms of "pre writing" for instance, writing processes often begin long before any visible documentable work or easily categorizable steps are observable. From the contemporary perspective of composition studies, it is thus inaccurate to assume that any authentic writing process (i. e., one not contrived as part of a school assignment or laboratory setting) necessarily involves a linear sequence of "stages". Rather different kinds of activities emerge as overlapping parts of a complex whole or parts of a repeating process that can be repeated multiple times throughout anyone's process of composing a particular document. For example, writers routinely discover that editorial changes trigger brainstorming and a change of purpose; that drafting is temporarily interrupted to correct a misspelling; or that the boundary between pre writing and drafting is less than obvious.
Өңдеуге арналған тәсілдер
Жазу процесі композиция зерттеушілері тарапынан «дамыту, көркемдік және әлеуметтік» элементтерге назар аудара отырып, әртүрлі тұрғысынан сипатталған.
The writing process has been described by composition scholars in a variety of ways with attention to "developmental, expressive, and social" elements.
Құрастыру мен өңдеуге тарихи көзқарас
Процеске тарихи жауап, ең алдымен, жазудың тарихи және әлеуметтік күштердің ықпалымен қалыптасуы мен басқарылуымен айналысады. Бұл күштер динамикалық және жағдаятқа байланысты болғандықтан, процестің кез келген тоқталған нұсқасы болуы екіталай. Осы зерттеуді жүргізген белгілі ғалымдарға Маршалл Маклюэн, Уолтер Онг, Грегори Ульмер және Синтия Селф сияқты медиа теориясының мамандары жатады. Мысалы, Маклюэннің көптеген еңбектері ауызша мәдениетке жазба тілінің әсері, түрлі медианың қолжетімділігі мен өзара әрекеттесу деңгейі, сондай-ақ электрондық медианың коммуникация үлгілерін қалай анықтайтыны төңірегінде болды. Оның технологияны адам қоғамы мен санасының қалыптастырушысы ретінде бағалауы, тарихи күштер мен сауаттылық практикасы арасындағы берік байланысты көрсетеді.
A historical response to process is concerned primarily with the manner in which writing has been shaped and governed by historical and social forces. These forces are dynamic and contextual, and therefore render any static iteration of process unlikely. Notable scholars that have conducted this type of inquiry include media theorists such as Marshall McLuhan, Walter Ong, Gregory Ulmer, and Cynthia Selfe. Much of McLuhan's work, for example, centered around the impact of written language on oral cultures, degrees to which various media are accessible and interactive, and the ways in which electronic media determine communication patterns. His evaluation of technology as a shaper of human societies and psyches indicates a strong connection between historical forces and literacy practices.
Когнитивтік модельді сынға алу
Патриция Бизель (ағылшын тілінен Ph. D дәрежесі бар және Америка Риторикалық қоғамының бұрынғы президенті) педагогтар жазу процесінің "қалай" жүретінін түсінгенмен, педагогтар бұл білімнің "неліктен" жазушы белгілі бір жағдайларда нақты шешімдер қабылдайды деген сұраққа жауап бере алады деп есептемеуі керек, себебі жазу әрқашан тілдік қауымдастық шеңберінде өтеді. Ол Flower және Hayes моделінің "идеяларды көзге көрінетін тілге аудару" процесіне ден қоятынын айтады. Тіпті грамматика да жазуда әлеуметтік тұрғыдан қарастырылады: "Кейбір тіл қолданысының қателіктеріне деген жек көруді толыққанды түсіну үшін, тіл, тәртіп және тілдік бұзушылықтардың басқаша жағынан мейірімді адамдарда тудыратын терең психикалық күштер арасындағы байланысты біз одан да жақсы түсінуіміз керек". Сондықтан бір нәрсені дұрыс немесе бұрыс деп қарапайым түрде айтуға болмайды. Әлеуметтік күштерге байланысты түрлі деңгейлер бар.
Patricia Bizzell (a professor with a Ph. D in English and former President of Rhetoric Society of America) argues that even though educators may have an understanding of "how" the writing process occurs, educators should not assume that this knowledge can answer the question "about 'why' the writer makes certain choices in certain situations", since writing is always situated within a discourse community. She discusses how the Flower and Hayes model relies on what is called the process of "translating ideas into visible language". Even grammar has a social turn in writing: "It may be that to fully account for the contempt that some errors of usage arouse, we will have to understand better than we do the relationship between language, order, and those deep psychic forces that perceived linguistic violations seem to arouse in otherwise amiable people". So one cannot simply say a thing is right or wrong. There is a difference of degrees attributed to social forces.
Жазудың экспрессивистік процесс теориясы
Экспрессивистік теорияға сәйкес, жазу процесі жазушының өзгеруіне бағытталған. Бұл жазушының дауысы мен жеке басының қалыптасуы, сондай-ақ өзін-өзі тану сезіміне ие болуын қамтиды. Экспрессивтік педагогикада жазу – мағына жасауға қолданылатын процесс. Автордың өзіне деген сезімі әлеуметтік өзгерістерге ықпал ету үшін маңызды. Бұл теория 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында кең таралды. Бірнеше ғалым экспрессивистік процестің жазушылардың жазу арқылы өздерінің жеке басын қалыптастыруы үшін өте құнды екенін атап өтті, оның ішінде Мишель Зугнони мен Энн Харрингтон есімдерін айтуға болады. Зугнони жазуға өзіндік ойлар мен өзін-өзі танытуды қосудың, әсіресе бірінші буын студенттеріне жекелік пен мақсатты сезімді қалыптастыруда қаншалықты пайдалы екенін талқылайды. Академиялық тапсырмада жеке тәжірибені ескермеу – жазушының тәжірибесінің құндылығын жоққа шығарумен тең. Академиялық зерттеу жаңалықтарды ашуға бағытталған, ал экспрессивизм – жеке тәжірибелерді зерттеп, талдау. Брюс Балленгер өз студенттерінің жеке тәжірибелерін білдіруге мүмкіндік берілгенде, жазу олар үшін жаңа мағынаға ие болғанын айтты. Ричард Фулкерсонның «Композицияның төрт философиясы» атты мақаласында экспрессивизмнің мақсаты – жазушылардың «қызықты, сенімді, адал және жеке дауысының» болуы екені көрсетілген. Сонымен қатар, экспрессивистік процестің жақтастары бұл теорияны студенттердің эмоционалды және психикалық денсаулығын жақсартудың жолы деп санайды. Осы процесті оқытатындар көбінесе студенттердің өзін-өзі тануына бағытталған күнделік жазу және сыныптағы басқа да шараларға назар аударады, сондай-ақ маңызы аз жазу тапсырмаларын да қолданады. Бұл саладағы белгілі тұлғалар – Джон Диксон, Кен Макрори, Лу Келли, Дональд С. Стюарт және Питер Элбоу.
According to the expressivist theory, the process of writing is centered on the writer's transformation. This involves the writer changing in the sense that voice and identity are established and the writer has a sense of his or her self. In expressivist pedagogy, writing is a process used to create meaning. An author’s sense of self is emphasized for bringing social change. This theory became popular in the late 1960s and early 1970s. Several scholars have noted that the expressivist process is incredibly valuable when it comes to writer’s forming their own identities within writing, Michele Zugnoni and Anne Harrington in particular. Zugnoni discusses the ways in which including self reflection and self expression within writing is incredibly helpful in allowing first generation students to build a sense of individuality and purpose. states that the exclusion of personal experience in an academic writing assignment disregards the value of a writer’s experiences. that academic inquiry focuses on discovery wherein expressivism is the discovery and analysis of your personal experiences. It is discussed that the act of writing about one’s personal experience not only helps to make sense of those experiences but allows them to build their voice, Bruce Ballenger stating his own students had told him that writing had been put into a new light when allowed to express their personal experiences. According to Richard Fulkerson's article "Four Philosophies of Composition", the focus of expressivism is for writers to have " an interesting, credible, honest, and personal voice". Moreover, proponents of the expressivist process view this theory as a way for students to become fulfilled and healthy both emotionally and mentally. Those who teach this process often focus on journaling and other classroom activities to focus on student self discovery and at times, low stakes writing. Prominent figures in the field include John Dixon, Ken Macrorie, Lou Kelly, Donald C. Stewart and Peter Elbow.
Аутистік автобиографиялар
Құжаттарды бөлісу аутизммен ауыратын студенттер үшін қаншалықты тартымды болса да, өзінің мүгедектігі контекстінде өмір тарихын түсіндіру жалпы жазу процесінің ең күшті көрінісі болуы мүмкін. Роуз мысал келтіреді және автор өзінің стильін жетілдіруге мүмкіндік береді. Мазмұны бойынша жобаны қайта қарағаннан кейін, жазушының міндеті – оқырманмен байланысты жақсартуға бағытталған өзгерістер енгізу. Жанрға қарай, жазушы стандартты ағылшын тілінің қағидаларын сақтауды қалауы мүмкін. Бұл қағидалар әлі де дамып келеді және даулы мәселелер бойынша шешімдер дереккөзден дереккөзге өзгеруі мүмкін. Мысалы, 1918 жылы тұңғыш рет жарық көрген «Strunk and White's Elements of Style» кітабын кейбіреулер стильдік қағидалар бойынша авторитет деп санайды, бірақ тіл білімі маманы Джеффри К. Пуллум оны «надандық» деп сынаған. Электрондық ресурс – Пердью онлайн жазу зертханасы (OWL), онда жазушылар грамматикалық және техникалық қағидалардың түсіндірмесін табу үшін нақты мәселені іздестіре алады.
As appealing as document sharing may be for students with autism in particular, being able to contextualize one's life story in the context of their disability may prove the most powerful expression of the overall writing process. Rose illustrates—and fine tune his or her style. Having revised the draft for content, the writer's task is now to make changes that will improve the communication with the reader. Depending on the genre, the writer may choose to adhere to the conventions of Standard English. These conventions are still being developed and the rulings on controversial issues may vary depending on the source. For example, Strunk and White's Elements of Style, first published in 1918, is considered by some to be an authority on stylistic conventions but has been derided by linguist Geoffrey K. Pullum as "stupid". An electronic resource is the Purdue Online Writing Lab (OWL), where writers may search a specific issue to find an explanation of grammatical and mechanical conventions.
Таңдалған көрсеткіштер
Бертофф, Энн. Мағына жасау: жазу мұғалімдеріне арналған метафоралар, үлгілер және максималар. Бойнтон/Кук баспасы, 1981. Брэнд, Элис Г. "Танымның себебі: эмоция және жазу процесі". CCC 38.4 (1987): 436–443. Бруффи, Кеннет А. "Коллективті оқыту және "Адамзаттың әңгімесі". Колледж ағылшын тілі 46.7 (1984): 635–652. Элбоу, Питер. Мұғалімдерсіз жазу. 2-басылым. Оксфорд университетінің баспасы, АҚШ, 1998. Гаффи, Родс және Рогин. "Бизнес коммуникация: процесс және өнім". Үшінші қысқаша канадалық басылым. Томсон Нельсон, 2010. Мюррей, Дональд. Жазу арқылы білу. 8-басылым. Уодсворт, 2004. Паттисон, Дарси. Қағаз жарқыны: шығармашылықты ояту және оқушылардың тиімді жазуына көмектесуге арналған алдын ала жазу шаралары. Cottonwood Press, 2008. Соммерс, Нэнси. "Студенттердің және тәжірибелі жазушылардың түзету стратегиялары". CCC 31.4 (1980): 378–388.
Berthoff, Ann. The Making of Meaning: Metaphors, Models and Maxims for Writing Teachers. Boynton/Cook Publishers, 1981. Brand, Alice G. "The Why of Cognition: Emotion and the Writing Process". CCC 38.4 (1987): 436–443. Bruffee, Kenneth A. "Collaborative Learning and the 'Conversation of Mankind'" College English 46.7 (1984): 635–652. Elbow, Peter. Writing without Teachers 2nd ed. Oxford University Press, USA, 1998. Guffey, Rhodes and Rogin. "Business Communication: Process and Product". Third Brief Canadian Edition. Thomson Nelson, 2010. Murray, Donald. Writing to Learn 8th ed. Wadsworth. 2004
Pattison, Darcy. Paper Lightning: Prewriting Activities to Spark Creativity and Help Students Write Effectively. Cottonwood Press, 2008. Sommers, Nancy. "Revision Strategies of Student Writers and Experienced Adult Writers". CCC 31.4 (1980): 378–388.