Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Târgu Lăpuș (Magyarlápos, , Laposch) - Румынияның Трансильванияның солтүстігіндегі Марамуреш округінің қаласы. Ол он үш ауылды басқарады: Бойерени (Boérfalva), Боркут (Borkút), Куфоая (Kohópatak), Дăмăкуșени (Domokos), Добрику Лăпуșулуи (Láposdebrek), Думбрава (Kisdebrecen), Фантенеле (1960 жылға дейін Пояна Поркулуи; Lápospataka), Гроапе (Groppa), Инау (Ünőmező), Рăзоаре (Macskamező), Рогоз (Rogoz), Рохия (Rohi) және Стоицени (Sztojkafalva).
Târgu Lăpuș (Magyarlápos, , Laposch) is a town in Maramureș County, northern Transylvania, Romania. It administers thirteen villages: Boiereni (Boérfalva), Borcut (Borkút), Cufoaia (Kohópatak), Dămăcușeni (Domokos), Dobricu Lăpușului (Láposdebrek), Dumbrava (Kisdebrecen), Fântânele (until 1960 Poiana Porcului; Lápospataka), Groape (Groppa), Inău (Ünőmező), Răzoare (Macskamező), Rogoz (Rogoz), Rohia (Rohi), and Stoiceni (Sztojkafalva).
География
Қала Трансильвания таулы алқабының солтүстік-батыс шетінде, Лапуш тауларының етегінде орналасқан. Ол Лапуш өзенінің жағасында және оның саласы – Сучиу өзенінің жағасында жатыр, ол Дамакушени ауылында Лапуш өзеніне құяды. Ұзын Cheile Lăpușului (între Groapele și Împreunături) қаланың батыс жағында, Разоаре және Ремециоара ауылдары арасында орналасқан қорғалатын аймақ. Лакул Лигет – қаланың оңтүстік-шығыс бөлігіндегі су қоймасы; бетінің ауданы 150,5 км² және оған жалпы карп, ақ карп, шөп карпы, Альбурнус, қияқты карп және шабақ қойылған. Târgu Lăpuș Марамуреш округінің оңтүстік бөлігінде, Клуж және Sălaj округтерімен шекарада орналасқан. Бұл ро этнографиялық аймағының орталығы. Қала арқылы ұлттық Rо жолы өтеді, ол округ орталығы Бая-Мареден солтүстік-батысқа қарай, Кашею коммунасына (Деж қаласының жанында) және оңтүстікке қарай созылады.
The town is situated at the northwestern edge of the Transylvanian Plateau, at the foot of the Lăpuș Mountains. It lies on the banks of the river Lăpuș and of its tributary, the river Suciu, which flows into the Lăpuș in Dămăcușeni village. The long Cheile Lăpușului (între Groapele și Împreunături) is a protected area on the western side of the town, between the villages of Răzoare and Remecioara. Lacul Lighet is a reservoir in the southeastern part of the town; with a surface area of , it is stocked with common, crucian, and grass carp, Alburnus, rudd, and perch. Târgu Lăpuș is located in the southern part of Maramureș County, on the border with Cluj and Sălaj counties. It is the center of the ro ethnographic region. The town is crossed by national road ro, which runs from the county seat, Baia Mare, to the northwest, to Cășeiu commune (near Dej), to the south.
Көрікті жерлер
Рогоз ауылындағы Киелі Архангелдер шіркеуі ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне енген Марамурештің сегіз ағаш шіркеуінің бірі. Қаланың тарихи ғимараттарының ішінде Рим-католик шіркеуі (1752), кальвинистік шіркеу (1839), православие шіркеуі (1906–1912), ескі мектеп (1858) және ескі қалалық әкімдік, қазір диспансер (19 ғасыр) бар. Рохия монастыры да қала шегінде орналасқан. Біріккендік монументі – Реформат шіркеуінің артында орналасқан обелиск. Бұл ескерткіш 1918 жылғы желтоқсанда Трансильванияның Румыниямен бірігуіне орай тойлаған кезде венгр әскерлері тарапынан өлтірілген 21 Таргу Лапуш тұрғынының құрметіне орнатылған.
The Church of the Holy Archangels in Rogoz village is one of eight Wooden Churches of Maramureș listed by UNESCO as a World Heritage Site. Among the town's historic buildings are also the Roman Catholic church (1752), the Calvinist church (1839), the Orthodox church (1906–1912), the old school (1858), and the old town hall, now a dispensary (19th century). Rohia Monastery is also located within the town limits. The Union Monument is an obelisk located behind the Reformed Church. The monument commemorates the 21 inhabitants of Târgu Lăpuș who were massacred by Hungarian troops in December 1918 while celebrating the Union of Transylvania with Romania.
Демография
2021 жылғы санақта Таргу Лапуштың халқы 11 163 адамды құрады; олардың 77,8% румындар, 9,5% венгрлер және 1% ромалар еді. 2011 жылғы санақ бойынша қалада 11 744 адам тұрды, оның 86,5% румындар, 12,4% венгрлер және 1% ромалар; 74,5% румын православие шіркеуіне, 10,1% реформатор шіркеуіне, 7,3% пентикост шіркеуіне, 4% грек католиктеріне және 2,7% рим католиктеріне жатты.
At the 2021 census, Târgu Lăpuș had a population of 11,163; of these, 77.8% were Romanians, 9.5% Hungarians, and 1% Roma. At the 2011 census, the town had a population of 11,744, of which 86.5% were Romanians, 12.4% Hungarians, and 1% Roma; 74.5% belonged to the Romanian Orthodox Church, 10.1% to the Reformed Church, 7.3% were Pentecostal, 4% Greek Catholic, and 2.7% Roman Catholic.
Білім
Қалада екі жоғары мектеп бар: Петру Рареш атындағы теориялық лицей және Григор К. Моисил атындағы технологиялық колледж.
The town has two high schools: the Petru Rareș Theoretical High School and the Grigore C. Moisil Technological College.