Валандово: Тарих және археологиялық мұрасы

Кіріспе

Валандово () - Солтүстік Македонияның оңтүстік-шығысындағы шағын қала. Қала Валандово муниципалитетінің орталығы болып табылады.

Ежелгі кезең

Өмірдің куәліктерін б.з.д. 10-7 ғасырларда кездестіруге болады. Рим дәуірінен бастап Мал Константинополь (Кіші Константинополь) деп белгілі бір елді мекен болған, ал орта ғасырлардағы өмір Маркови Кулимен ерекшеленеді. Қала маңында Марвинци ауылының жанында орналасқан, Исар деп аталатын маңызды археологиялық орын бар. Сонымен қатар, Валандовоның ежелгі мозаикалары, Темір дәуіріне жататын Дедели маңындағы некрополь, Әулие Георгийге арналған монастырь мен шіркеу және т.б. өте қызықты және маңызды жаңалықтар табылды. Валандово қаласына жақын Марвинци ауылындағы Исар төбесінде, ежелгі Антикалық дәуірдегі қауым болған, ол Оңтүстік Македония аймағына жатқан. Бұл қауымның көптеген қабаттары үзіліссіз дамуын көрсетеді, уақыт оның алғашқы іздерін сақтап қалған. Төбе биіктігі 40-45 метрге жетеді және Анска өзенінің Вardar өзеніне құятын жерінде орналасқан. Қаланың Акрополі қорғаныс қабырғаларымен нығайтылған. Археологиялық тұрғысынан табылған көптеген заттар тұрмыстық объектілердің болғанын көрсетеді, ал соңғы кезеңде керамика шеберханасы болған болуы мүмкін. Ертедегі құрылыс әдісі кейінгі кезеңдерден мүлдем өзгеше. Археологиялық зерттеулерге сәйкес, қала бірінші рет б.з.д. 3 ғасырда, 279 жылы келттердің шапқыны кезінде қираған. Қазба жұмыстарынан табылған құрылыс материалдары қаланың ғасырлар бойындағы мәдени және экономикалық дамуын көрсетеді. Б.з.д. 5 және 4 ғасырларда Кіші Азиядағы Коринф пен Иониядан мал импортталған. Темір дәуіріне жататын керамика қабірлерде, ал грек амфоралары классикалық және соңғы эллиндік кезеңдерде табылған. Ірі өндіріс орталықтарынан импортталған керамикадан басқа, жергілікті дәстүрге ие және грек пішіндерін қайталайтын жергілікті керамикалық бұйымдар да бар. Эллиндік дәуірде Македонияның көршілес ірі мәдени орталықтарымен – Пела, Берея, Амфиполис және Салоникамен байланыстар күшейді. Керамика, әшекейлер мен монеталар осы дамыған орталықтардың үлгісімен жасалған. Исардағы ежелгі қала өзінің экономикалық дамуын егіншілік, мал шаруашылығы және кен өндіру арқылы қамтамасыз еткен. Аймақтағы көптеген кен орындары, сондай-ақ тоқыма жасау Рим дәуірінде дәстүр ретінде жалғасты.

Evidence of life can be found beginning in the 10th 7th centuries B. C. There is a settlement known as Mal Konstantinopol (Small Constantinople) dating from Roman times, and the life in the Middle Ages is marked by Markovi Kuli. In the vicinity of the town there is also a very important archaeological site known as Isar and is located at the village of Marvinci. Also, very interesting and important discoveries are the ancient mosaics of Valandovo, the necropolis discovered near Dedeli dating from the Iron Age, the monastery and the church dedicated to St. George, etc. On the hill Isar, at the village of Marvinci near the town of Valandovo, there is a community from the early antique period that belonged to the southern Macedonian area called Amphacsitida (Αμφαξίτις) in Ancient Greek meaning "from both sides of Axios (river). The many layers of this community speak of permanence with no significant interruptions, where time managed to save the earliest traces of its existence. The hill is 40 to 45 meters high and is located over the mouth of Anska River, flowing into the Vardar river. The Acropolis of the town was strengthened by defence bulwarks. Most of the architectural findings show the existence of profane living objects, while the last phase shows the possible existence of a ceramic workshop. The construction method in the earlier primitive stages, is very different from the latest stages. According to the archeological findings, the town was first ruined in the 3rd century BC, in time of the Celtic invasion in 279 BC. The excavated construction material shows the cultural and economic development of the town throughout centuries of its survival. In the 5th and 4th century BC, stock was imported from Corinth and Ionia, in Asia Minor. Ceramic from the Iron Age was found in the tombs and Greek amphorae from the classical and late Hellenic period. Apart from the imported ceramics from the big manufacturing centers, there are also local ceramic products with native tradition and often simulating Greek forms. During the Hellenic era, the connections with the neighbouring leading cultural centres in Macedonia: Pela, Beroia, Amphipolis and Thessalonica were strengthened. Ceramic plastic, jewels and coins were made in the pattern of these developed centres. The antique town on the Isar secured its economic development through agriculture, cattle raising and mining. The numerous mines in the region, as well as the pottery craft continued as a tradition in the Roman period.

Қазіргі заман

19 ғасырдың аяғы мен 20 ғасырдың басында Валандово Осман империясының Салоника вилайетінің құрамына кірді. 1913 жылы Балқан соғыстарының нәтижесінде қала Сербия Корольдігінің құрамына өтті, ал 1918 жылы Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігіне қосылды. 1929 жылдан 1941 жылға дейін Валандово Югославия Корольдігінің Вардар Бановинасының құрамында болды. 1941 жылдан 1944 жылға дейін Югославияның фашистік оккупациясы кезінде Валандово, Вардар Македониясының көп бөлігі сияқты, Болгария Корольдігіне аннексияланды.

География және климат

Мерзімік климаты өте қолайлы болғандықтан, қала және оның төңірегіндегі аймақтар белгілі әрі дәмді Валандово инжірлері мен анарларына, сондай-ақ көктемнің алғашқы бақша өнімдері мен жемістеріне толы үлкен бақшадай көрінеді.

Музыкалық фестиваль

Валандово жыл сайынғы музыкалық фестивалімен танымал, оған Македонияның ең үздік халық әншілері қатысады. Алғашқы фестиваль осы өңірдің бай және ұзақ музыкалық дәстүрінің жалғасы ретінде басталды. Ол 1985 жылы өткізіліп, жаңа дәстүрге айналды. 20 жылдан астам уақыт бойы фестиваль құнды музыканы ұсынып келеді және ұлттық маңызға ие болды. Фестивальдің бас ұйымдастырушылары бастапқыда бірнеше қиындықтарға тап болды, бірақ өз идеяларынан ешқашан бас тартпады. Фестиваль көпшілік тарапынан жылдам қабылданысқа ие болды. 1989 жылы 1200 орындық жазғы фестиваль сахнасы салынды және 1985-89 жылдардағы барлық өнер көрсетулер теледидардан көрсетілді, оларды 30 000 адам тамашалады. "Валандово" музыкалық өндірісі 35 аудиокассета, пластинка және бейнекассета шығарды. 1993 жылы фестиваль Австралияның Сидней қаласында өтті. FOLK FEST фестивалі АҚШ-тың Лос-Анджелесте орналасқан FIDOV – фестиваль ұйымдарының әлемдік федерациясына қабылданды. Бұл мүшелік Македония мен фестивальді бүкіл әлемге таныстыруға мүмкіндік береді. Фестиваль бірнеше сыйлыққа ие болды, соның ішінде неміс радиостанциясы Deutsche Welle біздің иммигранттарымыздың арасындағы ерекше жетістіктері үшін берген сыйлық.

Спорт

Жергілікті футбол клубы – ФК «Победа», және олар Македонияның үшінші лигасынде ойнайды.