Кіріспе

Ассириялықтардың диаспорасы (сирия тілінде: ܓܠܘܬܐ, Galuta, "көші-қон") – өздерінің атамекенінен тыс жерлерде тұратын этникалық ассириялықтар. Шығыс арамей тілінде сөйлейтін ассириялықтар ежелгі ассириялықтардан тараған деп санайды және Таяу Шығыста арабтандыру, түркілендіру, парсыландыру және исламдануға қарсы тұрған санаулы ежелгі семит этностарының бірі. Ассириялықтардың иелік жері солтүстік Ирак, оңтүстік-шығыс Түркия, солтүстік-батыс Иран және солтүстік-шығыс Сирия шекарасында орналасқан. Бұл аймақ шамамен б.з.д. 25 ғасырдан б.з. 7 ғасырына дейін Ассирия мемлекетімен сәйкес келеді. Ассириялықтардың басым көпшілігі христиан дінін ұстанады, олардың көпшілігі Шығыс Ассириялық шіркеуінің, Ежелгі Шығыс шіркеуінің, Халдейлік католик шіркеуінің, Сириялық православие шіркеуінің, Сириялық католик шіркеуінің, Ассириялық Пентикост шіркеуінің және Ассириялық Евангелист шіркеуінің мүшелері. "Сириялық", "Халдей" және "Халдо-Ассириялық" терминдері этникалық ассириялықтарды олардың діни көзқарастары бойынша сипаттау үшін қолданылады. Шындығында, "Сириялық" және "Сирия" терминдері түпнұсқа "Ассириялық" сөзінің кейінгі туындылары болып табылады және тарихи, географиялық және этникалық тұрғыдан бастапқыда ассириялықтарды білдіреді (Сирияның атын қараңыз). Ассириялық геноцидінен бұрын, ассириялықтар шамамен 5000 жыл бойы қоныстанған туған жерлерінен көшпеген. Виктория дәуірінде ассириялықтардың бір бөлігі Ұлыбританияға көшіп барғанмен, Ассириялық диаспора Бірінші дүниежүзілік соғыс (1914–1918 жж.) кезінде басталды. Себебі Осман империясы жергілікті күрд, иран және араб тайпаларының көмегімен ассириялықтарға қарсы кең ауқымды геноцид пен этникалық тазалау жүргізді. Бұл геноцид армян геноциді, грек геноциді және Ливан тауындағы Ұлы ашаршылықпен бірге ұйымдастырылды. 1930 жылдардағы Симеле қырғыны сияқты басқа да қатыгездіктер эмиграцияны одан әрі күшейтті. 1980 жылдары күрд-түрік қақтығысының зорлық-зомбылығынан және Иран Ислам Республикасының құрылуынан қашып, ассириялық қауымдастықтарының тағы бір көші-қоны болды. 1990 және 2000 жылдары ассириялықтар Баас Ирағындағы және мұсылман фундаменталистерінің қудалауынан қашу үшін Таяу Шығыстан кетіп қалды. Бұл көш 2010 жылдардың ортасына дейін жалғасты, өйткені ассириялықтар Ислам мемлекеті және басқа да сунниттік исламистік топтардың геноцидінен Ирак пен Солтүстік-Шығыс Сириядан қашып кетті.

20,581,290
4%

Сириядағы ассириялықтар

Америка Құрама Штаттары: 82,355 (2000)
60,000
3,449,285
0.09%

Аргентина: 2,000
44,361,150
0.04%

Мексика: 2,000
Sterling Heights: 5,515 (4.4%)
West Bloomfield: 4,874 (7.5%)
Southfield: 3,684 (4.7%)
Warren: 2,625 (1.9%)
Farmington Hills: 2,499 (3%)
Troy: 2,047 (2.5%)
Detroit, Michigan: 1,963 (0.2%)
Oak Park: 1,864 (6.3%)
Madison Heights: 1,428 (4.6%)
Orchard Lake Village: 241 (10.9%)
Калифорнияда: 22,671
Иллинойс штатында: 15,685
Чикаго: 7,121 (0.2%)
Niles, Illinois: 3,410 (3.3%)
Maine Park: 1,035 (0.8%)
Сирия тілінде сөйлейтіндер: 46,932. Дегенмен, Аргентина халқының санағы этникалық тегін сұрамайтындықтан, ассириялықтардың/сириялықтардың нақты саны белгісіз. Сонымен қатар, олардың ассимиляция деңгейі өте жоғары, бұл елде қоныстанған басқа да Таяу Шығыс қауымдастықтарында да орын алады. Буэнос-Айрес, Ла-Плата, Кордоба, Салта және Фриас қалаларында ассириялықтар/сириялықтар бар. Бұрын Фарид Наза сияқты зиялылар Аргентинаға жер аударылды. Аргентинада 2000 ассириялық/сириялық тіркелгенімен, олардың нақты саны одан да аз болуы мүмкін. Германиядағы ассириялық иммигранттардың көпшілігі және олардың ұрпақтары Мюнхен, Висбаден, Падерборн, Эссен, Биетигейм Биссинген, Ален, Гёппинген, Кёльн, Гамбург, Берлин, Аугсбург және Гютерслох қалаларында тұрады. ХХ ғасырда қуғын-сүргінге ұшырағандықтан, көптеген ассириялықтар Түркиядан жақсы өмір іздеп келді. Алғашқы үлкен толқын 1960-1970 жылдары gastarbeiter (қонақ жұмысшы) экономикалық бағдарламасының аясында келді. Германия иммигрант жұмысшыларды (көбінесе Түркиядан) іздеді, ал көптеген ассириялықтар еркіндік пен табысқа жету мүмкіндігін көріп, визаға өтініш жасады. Ассириялықтар тамақханаларда немесе құрылыс жұмыстарында жұмыс істей бастады, ал көбі өздерінің дүкендерін ашты. Германияға алғашқы ассириялық иммигранттар мәдениет клубтарын құрып, шіркеулер салды. Екінші толқын 1980-1990 жылдары күрд-түрік қақтығысынан қашқан адамдардан құралды.

Грекия

Алғашқы ассириялық көшіп келушілер 1934 жылы Грекияға келіп, Макронисос (қазіргі уақытта адам тұрмайды), Керацини, Пирей, Эгалео және Каламатада қоныстанды. Австралиядағы ассириялықтардың 21 000-ы Шығыс Ассириялық шіркеуінің мүшелері, ал 9 000-ы Халдейлік католик шіркеуінің мүшелері. Сиднейдегі Фэрфилд қаласында елдегі ең көп ассириялықтар тұрады. Сиднейде ассириялықтар Фэрфилд, Фэрфилд Хайтс және Гринфилд Парк Фэрфилд ЛГА аймақтарындағы басты этникалық топ болып табылады. Мельбурнда ассириялықтар солтүстік-батыс Бродмедоуз, Крейгберн, Медоу Хайтс, Роксбург Парк және Фокнер аудандарында тұрады. 2016 жылы Мельбурнда ассириялық тегі бар деп мәлімдеген 13 812 адам болды. Ассирия қауымдастығы өсіп келеді, Сирия мен Ирактан келгендер, сондай-ақ Иран, Иордания және Кавказ аймақтарынан шыққандар да қосылуда. 2013 жылдың мамыр айында Жаңа Оңтүстік Уэльс парламенті ассириялық геноцидін ресми түрде мойындады. Ассириялықтар сәтті азшылық тобы ретінде танылды және көптеген шіркеулер, мектептер мен қоғамдық орталықтар құрды.