Ирак тарихындағы адам құқығы бұзушылықтары және этникалық қақтығыстар
Human rights in pre-Saddam Iraq
Ирактағы адам құқығының тарихы: 1920-жылдардағы британ отаршылдығы, газ шабуылдары, Ассириялықтардың қоныс аударуы және құқық бұзушылықтар туралы мақала.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Саддам Хусейнге дейінгі Иракта адам құқықтары түрлі үкіметтерде әртүрлі дәрежеде сақталмаған. Адам құқықтарының бұзылуы Саддам Хусейн билігінен бұрын да болған.
Human rights in pre Saddam Iraq were often lacking to various degrees among the various regimes that ruled the country. Human rights abuses in the country predated the rule of Saddam Hussein.
Ұлыбританияның Иракты басып алуы (1920-1932 жж.)
1920 жылдары Ұлыбритания Ұлттар Лигасының (Біріккен Ұлттар Ұйымының алдыңғысы) мандатын алғанда, Артур Харристің басшылығымен британдық оккупациялық күштері ирактықтардың британдық үкіметке қарсы тұруын басу үшін күйдіргіш газ бен кешіктірілген жарылыс бомбаларын қолданды, нәтижесінде көптеген бейбіт тұрғындар қаза тапты.
In the 1920s, when Britain held a mandate from the League of Nations (predecessor of the United Nations), British occupational forces, under the command of Arthur Harris, used mustard gas and delayed action bombing to suppress Iraqi resistance to British rule, leading to numerous civilian casualties.
Ассирияның қысымшылығы
1915 жылы оңтүстік-шығыс Түркия мен солтүстік Ирандағы ассириялықтардың үштен екісінен астамдары қаза болған қырғынға байланысты, шамамен 50 мың аман қалған адам шекараны өтіп, негізінен күрдтер мен түркмендер тұратын солтүстік Иракқа ағылды. Босқындар британдық басқарудағы босқындар лагерьлерінде орналастырылды. 1918 жылы Ирандағы ұқсас оқиғалар ассириялық қауымдастықтардың ғасырлар бойы өмір сүрген Иракқа тағы бір толқын босқындар ағынын әкелді. Бұл ағындар ондаған жылдар бойы этникалық қақтығыстарға себеп болды. Британдық мандат кезінде ассириялықтар "Ассириялық жасақтары" деп аталатын әскери жасақтарға біріктірілді және олар көтерілістерді басуға және Ирактағы британдық әскери қатысуды қолдауға жұмылдырылды. 1933 жылы Ирак тәуелсіздік алғаннан кейін британдықтар ассириялықтарды қолдауын тоқтатты. Сол жылдың жазында 800 қаруланған ассириялық Ирактан Сирияға, көптеген ассириялықтар тұратын жерге, "өздерінің заңды ұлттық құқықтарын іске асыру" мақсатымен өтті, деп мәлімдеді саяси талдаушы Джонатан Эрик Льюис. Сириядағы француз колониялық билігі оларды Иракқа қайтаруға мәжбүр етті, онда Ирак әскері оларға шабуыл жасады. 7 тамызда "Ирак армиясы және күрдтік жалдамалы әскерлер, халықтың қолдауымен, Симеледе қырғын жасады". Ассириялық деректерге сәйкес, қаза тапқандардың саны 3000-ға жетті (басқа бағалаулар "жүздеген" деп көрсетеді). Льюис: "Ешқандай оқиға ирактық ассириялықтардың ұжымдық өзіндігін осы оқиғадай қалыптастырмады", - деп жазды. 1930 жылдардың басында Ирак министрліктері күрдтерді ассириялықтарды қырғынға шақыратын жарнамалық парақтарды таратып, исламдық сенімдерге сілтеме жасады және арабтар мен күрдтерді "нағыз емес христиандарға" қарсы біріктірді. 1933 жылғы 11 тамыздағы Симеле қырғынына дейін күрдтер ассириялық елді мекендеріне қарсы тонау науқанын бастады. Ассириялықтар Симелеге қашып келді, бірақ онда да қуғынға ұшырады. Көптеген куәгерлер арабтар мен күрдтердің ассириялық әйелдерге жасаған көптеген қатыгездіктерін баяндады. 11 тамызда күрд басшысы Бакр Сидкинің басшылығымен жасалған Симеле қырғыны негізінен ер адамдарға бағытталды. Курд генерал Бакр Сидкидің басшылығымен күрдтер, арабтар және басқалары бірігіп, христиан ассириялықтарына қарсы Симеле қырғынын жасады, олардың қалаларын тонады, әйелдер мен балаларды зорлады және өлтірді. 16 ғасырдан бастап, Сұлтан Селим I күрдтерді әкеліп, оларды ассириялық жерлерге қоныстандырғаннан кейін Осман империясы христиан ассириялықтары мен армяндарды жүйелі түрде өлтіру үшін күрд тайпаларын пайдалана бастады. Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында күрд тайпалары Осман армиясында "Хамидиан кавалериясы" деп белгілі күрд атты әскерін құрды. Олар бүгінгі Түркияның шығысындағы ассириялық жазықтарындағы ауылдарға, сондай-ақ Тур Абдин мен Хаккаридегі ассириялық ауылдарға бағытталды және мыңдаған ассириялықтарды өлтірді. Ассириялық Патриарх Мар Беньямин Шимон (кейін күрдтер өлтірді) ассириялықтардың Ресей тарапына өзін-өзі қорғау және азаттық үшін соғысқа қосылғанын мәлімдеді.
In 1915, facing massacres that led to the deaths of up to two thirds of the Assyrians in southeastern Turkey and northern Iran, about 50,000 survivors streamed over the border into northern Iraq, which was largely populated by Kurds and Turkomen. The refugees were housed in British run refugee camps. Similar upheavals in 1918 in Iran led to more flows of refugees into Iraq, where Assyrian communities already had existed for centuries. These influxes led to decades of ethnic conflict. Under the British mandate, Assyrians were organized into militia groups called "the Assyrian Levies" and were used to put down revolts and support the British military presence in Iraq. The Assyrians were abandoned by the British once Iraq achieved independence in 1933. In the summer of that year an armed group of 800 Assyrians crossed from Iraq into Syria, where there were many other Assyrians, to "assert what they perceived as their legitimate national rights", according to Jonathan Eric Lewis, a political analyst. French colonial authorities in Syria forced them back into Iraq where the Iraqi military attacked them. On August 7, "the Iraqi army and Kurdish irregulars, with genuine popular support, committed a massacre at Simele." According to Assyrian sources, the dead numbered 3,000 (other estimates put the number in the "hundreds". "No event has shaped Iraqi Assyrian collective identity more", Lewis wrote. In the early 1930s, the Iraqi ministries disseminated leaflets among the Kurds calling them to massacre Assyrians. This call appealed to Islamic convictions and united Arabs and Kurds against the infidel Christians. Shortly before the August 11 Simmele massacre in 1933, Kurds began a campaign of looting against Assyrian settlements. The Assyrians fled to Simele, where they were also persecuted. There were many accounts by witnesses of numerous atrocities perpetrated by Arabs and Kurds on Assyrian women. Under the command of Kurdish chieftain Bakr Sidqi on August 11 the perpetrators committed the Simele massacre which targeted men almost exclusively. Under the leadership of the Kurdish General Bakr Sidqi Kurds, Arabs and others united and committed the Simele massacre against Christian Assyrians and plundered their towns, and raped and murdered women and children. Since the 16th century after Sultan Selim I brought the Kurds and settled them in Assyrian lands, the Ottoman Empire began using Kurdish tribes to kill Christian Assyrians and Armenians systematically. In the beginning of World War I the Kurdish tribes, and which formed a Kurdish cavalry force in the Ottoman army known as the ""Hamidian Cavalry"" headed to the Assyrian plain villages in the east of what is today known as Turkey as well as the Assyrian villages in Tur Abdin and Hakkari and killed thousands of Assyrians. The Assyrian Patriarch Mar Binyamin Shimon (who was later assassinated by a Kurd) declared that the Assyrians joined the war on Russia's side in self defence and for liberation.
Этникалық қақтығыстар
Иракта адам құқықтарының бұзылуы жиі ел билеушілері мен ерекше этникалық қауымдастықтардың, әсіресе күрдтер мен шиит арабтарының арасындағы қақтығыстардан туындады. Бірақ 1958 жылдан бастап және Саддам билікте болған жылдар бойы режимдердегі жоғары лауазымдарды иеленген азшылық өкілдері болған суннит арабтары этникалық қақтығысқа қатысы жоқ себептермен билеушілердің наразылығына ұшырауы мүмкін.
Human rights violations in Iraq often came from conflicts between the country's rulers and members of distinct ethnic communities, especially the Kurds and Shiite Arabs, although Sunni Arabs, members of the minority that filled the top positions in the regimes after 1958 and through Saddam's years in power, could feel the wrath of the rulers for reasons unrelated to ethnic conflict.