Кіріспе

Монте Хеллман (Monte Jay Himmelbaum; 12 шілде 1929 – 20 сәуір 2021) – американдық кинорежиссер, продюсер және монтажшы. Хеллман мансабын ABC телеарнасында монтажшы шәкірті ретінде бастады, ал режиссерлік дебютын Роджер Корманның ағасы Джин Корман продюсерлік еткен "Қорқынышты үңгірден шыққан аң" (1959) қорқыныш фильмімен жасады. Кейін ол Джек Николсон қатысқан "The Shooting" және "Ride in the Whirlwind" (1966) вестерн фильмдері, сондай-ақ Джеймс Тейлор мен Деннис Уилсон қатысқан "Two Lane Blacktop" (1971) тәуелсіз роуд-мувизі үшін сыншылардың жоғары бағасын алды. Оның кейінгі режиссерлік жұмыстарына 1989 жылғы "Тынық түн, қауіпті түн 3: Сақ болыңыз!" және тәуелсіз триллер "Road to Nowhere" (2010) кірді.

Ерте өмір

Монте Хеллман 1929 жылдың 12 шілдесінде Бруклиннің Гринпойнт қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы, Гертруда (құрметті әкесі Эдельштейн) және Фред Химмельбаум сол кезде Нью-Йоркте демалыста болған. Отбасы алдымен Нью-Йорктің Олбани қаласына қоныстанды, содан кейін Хеллман 5 жасқа толғанда Лос-Анджелес, Калифорнияға көшіп кетті. Хеллман Лос-Анджелес орта мектебін бітіріп, 1951 жылы Стэнфорд университетін аяқтады. Одан кейін ол Лос-Анджелестегі Калифорния университетінің аспирантурасына түсті, бірақ білімін аяқтамады.

Мансап

Хеллман Роджер Корманмен бірге режиссерлік таланттардың бір тобында болды, ол режиссердің алғашқы фильмдерін түсірген болатын. Хеллман "жеке көзқараспен төмен бюджетті фильмдерде" жұмыс істей бастады, бірақ Корманнан тартымды бюджетте коммерциялық тұрғыдан табысты фильмдерді жеке көзқарасынан айырмай өндіру өнерін үйренді. Хеллманның ең жоғары бағаланған фильмі – «Екі жолақты қара асфальт» (1971) болып саналады, ол алғашқы көрсетілімінде кассалық сәтсіздікке ұшыраған, бірақ 1981 жылы Дэнни Пирридің айтуынша, ол мәңгілікке дейін жанкүйерлерге танымал болды. Хеллманның Джек Николсон қатысқан екі «қышқыл вестерні» – «Желмен серуендеу» және «Ату», екеуі де 1965 жылы түсіріліп, 1966 жылы фестивальдарда көрсетілді, ал 1968 жылы тікелей теледидарға шығарылды, сонымен қатар, әсіресе соңғысы, жанкүйерлер қатарын кеңейтті. Үшінші вестерн, «China 9, Liberty 37» (1978) сыншылар тарапынан осылай бағаланбады, бірақ оның да жанкүйерлері бар, сондай-ақ «Cockfighter» (1974) (немесе «Born to Kill») және «Iguana» (1988) фильмдері де жанкүйерлерге ұнайды. 1989 жылы ол «Тынық түн, қауіпті түн 3: Жақсырақ сақтану керек!» фильмін тікелей бейнеге түсірді. Режиссерлік мансабынан басқа, Хеллман бірнеше фильмде әртүрлі қызметтерде жұмыс істеді, сонымен қатар Пол Верховеннің «Робокоп» (1987) фильмінде екінші режиссер болып жұмыс істеді. Хеллман фильмдер түсірілгеннен кейін қайтыс болған басқа режиссерлер бастаған пост-өндірістегі екі фильмді аяқтады, Мұхаммед Алидің өмірбаяны «Ең ұлы» (1977) (Том Гриз бастаған) және «Аваланш экспресі» (1979) (Марк Робсон бастаған). Ол сондай-ақ «Аққулы теңізден келген аң» (1961) және Серджио Леоненің «Бір толым доллар» (1964) фильмдерінде жұмыс істеді. Хеллман редактор болып қызмет еткен фильмдердің арасында Корманның «Жабайы періштелер» (1966), Боб Рафелсонның «Басы» (1968), Сэм Пеккинпаның «Құтқарушы элита» (1975) және Джонатан Деммнің «Жауынгерлік мадж» (1976) фильмдері бар. 2006 жылы ол «Стенлидің қыз досы» фильмін түсірді, ол «Траппид Эш» атты фильмнің бір бөлігі болды. Хеллманның фильмдегі бөлімі сол жылы Канн кинофестивалінде «Ресми іріктеу» ретінде конкурстан тыс көрсетілді және Хеллман фестивальдің «Белгісіз қара» қазылар алқасының президенті болып тағайындалды. 2010 жылы Венеция кинофестивалінде ол арнайы мансаптық сыйлыққа ие болды. Сол жылы ол жаңа көркем фильмді, романтикалық нойр триллері «Жол ешқайда» фильмін аяқтады, ол 67-ші Венеция халықаралық кинофестивалінде «Алтын арыстан» үшін жарысты. 2011 жылы ол Калифорния өнер институтының кинорежиссура бағдарламасында сабақ берді.

Өлім

Хеллман 2021 жылдың 19 сәуірінде үйінде құлап жарақат алды. Өміріне қауіпті жағдайда, ол келесі күні 91 жасында Калифорния штатының Ранчо Мирадж қаласындағы Эйзенхауэр медициналық орталығында көз жұмды.