Деннис Хоппер: Американдық актер және режиссер өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Американдық актер және режиссер (1936–2010)

Денис Ли Хоппер (17 мамыр 1936 – 29 мамыр 2010) – американдық актер және кинорежиссер. Ол психикалық аурулары бар, қоғамнан шеттеген және бунтар рөлдерімен танымал. Канн кинофестивалі мен Венеция халықаралық кинофестивалінің жүлделерін алған, сондай-ақ екі «Оскар», Primetime Emmy Award және екі «Алтын глобус» сыйлығына ұсынылған. Хоппер Сан-Диегодағы «Олд Глобус» театрында және Нью-Йорктегі «Актерлер студиясында» актерлік өнерді оқыған. 1960 жылдары Хоппер кәсіби фотограф ретінде танылды. Хоппер 1954 жылы алғаш рет теледидарда пайда болды, ал көп ұзамай Джеймс Динді әйгілі еткен «Бұнтшыл жас» (1955) және «Гигант» (1956) фильмдерінде ойнады. Содан кейін ол «О.К. Корралдағы атыс» (1957), «Кэти Эльдердің ұлдары» (1965), «Салқын қолды Люк» (1967), «Дарға ілуге тиіс» (1968) және «Шын батырлық» (1969) фильмдерінде түсті. Хоппер «Easy Rider» (1969) фильмімен режиссерлік дебют жасады, сценарийін Питер Фондамен бірге Терри Саузернмен жазған. Бұл фильм Хопперге Канн кинофестивалінің жүлдесін және «Үздік түпнұсқа сценарий» номинациясын әкелді. «Жыртқыш Морган» (1976), «Америкалық дос» (1977), «Соңғы күндер» (1979), «Румбл Фиш» (1983) және «Көк барқыт» (1986) сияқты фильмдерде ол психикалық аурулары бар шеттеген адамдар рөлінде жиі ойнады. «Хузиерс» (1986) фильміндегі рөлі үшін «Оскар» сыйлығының «Ең үздік қосалқы актер» номинациясына ие болды. Оның кейінгі фильмдері: «Нағыз махаббат» (1993), «Жылдамдық» (1994), «Су әлемі» (1995) және «Элегия» (2009). Хоппер 1970-ші жылдардың басында түсірілген, көптен күткен «Желдің екінші жағы» (2018) фильмінде қайтыс болғаннан кейін пайда болды. Хоппердің басқа режиссерлік жұмыстары: «Соңғы кино» (1971), «Көктемнен тыс» (1980), «Түстер» (1988) және «Ыстық нүкте» (1990). Ол «Париж Траут» (1991) фильміндегі рөлі үшін Primetime Emmy Award сыйлығының «Шексіз сериалдағы немесе фильмдегі ең үздік жетекші актер» номинациясына ие болды. Оның басқа телевизиялық рөлдері HBO фильмдеріндегі «Қосқандық» (1991), «24» (2002), NBC сериалы «E Ring» (2005–2006) және Starz сериалы «Crash» (2008–2009) фильмдерінде ойнады.

Dennis Lee Hopper (May 17, 1936 – May 29, 2010) was an American actor and film director. He is known for his roles as mentally disturbed outsiders and rebels. He earned prizes from the Cannes Film Festival and Venice International Film Festival as well as nominations for two Academy Awards, a Primetime Emmy Award and two Golden Globe Awards. Hopper studied acting at the Old Globe Theatre in San Diego and the Actors Studio in New York. Hopper also began a prolific and acclaimed photography career in the 1960s. Hopper made his first television appearance in 1954, and soon after appeared in two of the films that made James Dean famous, Rebel Without a Cause (1955) and Giant (1956). He then acted in Gunfight at the O. K. Corral (1957), The Sons of Katie Elder (1965), Cool Hand Luke (1967), Hang 'Em High (1968) and True Grit (1969). Hopper made his directorial film debut with Easy Rider (1969), which he and co star Peter Fonda wrote with Terry Southern. The film earned Hopper a Cannes Film Festival Award and a nomination for the Academy Award for Best Original Screenplay. He became frequently typecast as mentally disturbed outsiders in such films as Mad Dog Morgan (1976), The American Friend (1977), Apocalypse Now (1979), Rumble Fish (1983), and Blue Velvet (1986). He received an Academy Award for Best Supporting Actor nomination for his role in Hoosiers (1986). His later film roles included True Romance (1993), Speed (1994), Waterworld (1995) and Elegy (2009). He appeared posthumously in the long delayed The Other Side of the Wind (2018), which had previously been filmed in the early 1970s. Other directorial credits for Hopper include The Last Movie (1971), Out of the Blue (1980), Colors (1988), and The Hot Spot (1990). He received Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actor in a Limited Series or Movie nomination for his role in Paris Trout (1991). His other television roles include in the HBO film Doublecrossed (1991), 24 (2002), the NBC series E Ring (2005–2006), and the Starz series Crash (2008–2009).

Ерте өмір және білім

Хоппер 1936 жылғы 17 мамырда Канзас штатының Додж-Сити қаласында Марджори Мей (қызметтік аты Дэвис; 1917 жылғы 12 шілде – 2007 жылғы 12 қаңтар) және Джей Миллард Хоппердің (1916 жылғы 23 маусым – 1982 жылғы 7 тамыз) отбасында дүниеге келді. Оның шотланд текті ата-бабалары болған. Хоппердің Марвин мен Дэвид есімді екі кіші інісі болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін отбасы Миссури штатының Канзас-Сити қаласына көшіп, онда жас Хоппер Канзас-Сити өнер институтында сенбі күнгі сурет сабақтарына қатысты. 13 жасқа келгенде Хоппер мен оның отбасы Сан-Диегоға көшіп барды, онда анасы құтқарушыларға нұсқаушы, ал әкесі пошта бөлімінің басшысы болып жұмыс істеді. Бұрын ол Екінші дүниежүзілік соғыста Қытай-Бірма-Үндістан майданында Орталық барлау агенттігінің алдындағы Стратегиялық қызметтер кеңсесінде қызмет еткен. Хоппер Хеликс жоғары мектебінде ең табысты болатын түлек деп танылды, ол драма үйірмесінде, сөз және хор ұйымдарында белсенді қатысты. Дәл сол жерде ол актерлік өнерге қызығушылық танытып, Сан-Диегодағы «Олд Глобус» театрында және Нью-Йорктегі «Актерлер студиясында» оқыды (ол бес жыл бойы Ли Страсбергпен оқыды). Хоппер актер Винсент Прайспен дос болып, оның өнерге деген құштарлығы Хоппердің өнерге деген қызығушылығына ықпал етті. Ол әсіресе Уильям Шекспирдің пьесаларын ұнататын.

1954-1966: Алғашқы рөлдері

Хоппердің 1954 жылы «Джонни Гитар» фильмінде эпизодтық рөлде ойнағаны туралы хабарлар тарады, бірақ ол бұл фильм түсіріліміне Голливудта болмағанын мәлімдеді. Хоппер өзінің кинодағы дебютін Джеймс Динмен бірге (оған өте зор құрметпен қараған) «Бұзғынсыз жас буын» (1955) және «Жоңғар» (1956) фильмдерінде екі рөлде ойнады. Диннің 1955 жылдың қыркүйегінде автокөлік апатынан қаза болуы жас Хопперге терең әсер етті, содан кейін ол «Тексастан тозаққа дейін» (1958) фильмінде тәжірибелі режиссер Генри Хатауэймен қарым-қатынасқа түсті. Хоппер Хатауэйді бірнеше күн бойы бір сахнаны 80-нен астам рет түсіруге мәжбүр етті, содан кейін ғана ол Хатауэйдің режиссерлік шешіміне көнді. Түсірілімдер аяқталғаннан кейін Хатауэй Хопперге Голливудтағы мансабының аяқталғанын айтқан деседі. Америкалық танымал музыка тарихшысы Питер Гуральник өзінің «Мемфиске соңғы пойыз» кітабында 1956 жылы Элвис Пресли Голливудта алғашқы фильмін түсіріп жатқанда Хоппер актер әріптесі Ник Адамспен бірге тұрғанын және олар үш еуі дос болып, бірге уақыт өткенін айтады. 1959 жылы Хоппер Нью-Йоркке көшіп, Актерлер студиясында Ли Страсбергтен актерлік шеберлікті үйренді. 1961 жылы Хоппер өзінің алғашқы басты рөлін аттракциондар паркіндегі су қызы туралы мистикалық триллер «Түннің толқыны» фильмінде ойнады. 1994 жылдың желтоқсан айында Чарли Роуздың шоуындағы сұхбатында Хоппер Джон Уэйннің өзінің мансабын сақтап қалғанын айтты, өйткені ол өзінің бейшара мінез-құлқынан кейін жеті жыл бойы Голливудта жұмыс таба алмағанын мойындады. Хоппер актриса Маргарет Саллаванның күйеу баласы болғандықтан, ол Джон Уэйннің досы еді, содан кейін Уэйн Хопперді Хатауэй режиссерлік еткен «Кети Эльдердің ұлдары» (1965) фильміне шақырды, бұл Хопперге кинодағы мансабын қайта бастауға мүмкіндік берді. Хоппер 1955 жылы Ричард Бунның «Медик» телесериалының бір эпизодында жас эпилептик рөлін ойнады. Ол танымал «The Rifleman» (1958–1963) телесериалының алғашқы эпизодында басты кейіпкер Вернон Типпет рөлінде пайда болды. Сериалда Чак Коннорс ойнады, ал премьералық «Нысана көздеуші» эпизодын Сэм Пекинпа жазды. Содан кейін ол «Gunsmoke», «Bonanza», «Petticoat Junction», «The Twilight Zone», «The Barbara Stanwyck Show», «The Defenders», «The Investigators», «The Legend of Jesse James», «Entourage», «The Big Valley», «The Time Tunnel» және «Combat!» сияқты телешоулардың 140-тан астам эпизодында ойнады.

Hopper was reported to have an uncredited role in Johnny Guitar in 1954, but he has stated that he was not in Hollywood when this film was made. Hopper made his debut on film in two roles with James Dean (whom he admired immensely) in Rebel Without a Cause (1955) and Giant (1956). Dean's death in a car accident in September 1955 affected the young Hopper deeply and it was shortly afterward that he got into a confrontation with veteran director Henry Hathaway on the film From Hell to Texas (1958). Hopper forced Hathaway to shoot more than 80 takes of a scene over several days before he acquiesced to Hathaway's direction. After filming was finally completed, Hathaway allegedly told Hopper that his career in Hollywood was finished. In his book Last Train to Memphis, American popular music historian Peter Guralnick says that in 1956, when Elvis Presley was making his first film in Hollywood, Hopper was roommates with fellow actor Nick Adams and the three became friends and socialized together. In 1959 Hopper moved to New York to study Method acting under Lee Strasberg at the Actors Studio. In 1961, Hopper played his first lead role in Night Tide, an atmospheric supernatural thriller involving a mermaid in an amusement park. In a December 1994 interview on the Charlie Rose Show, Hopper credited John Wayne with saving his career, as Hopper acknowledged that because of his insolent behavior, he could not find work in Hollywood for seven years. Hopper stated that because he was the son in law of actress Margaret Sullavan, a friend of John Wayne, Wayne hired Hopper for a role in The Sons of Katie Elder (1965), also directed by Hathaway, which enabled Hopper to restart his film career. Hopper debuted in an episode of the Richard Boone television series Medic in 1955, portraying a young epileptic. He appeared in the first episode of the popular TV series The Rifleman (1958–1963) as protagonist Vernon Tippet. The series starred Chuck Connors and the premiere episode "The Sharpshooter" was written by Sam Peckinpah. He subsequently appeared in over 140 episodes of television shows such as Gunsmoke, Bonanza, Petticoat Junction, The Twilight Zone, The Barbara Stanwyck Show, The Defenders, The Investigators, The Legend of Jesse James, Entourage, The Big Valley, The Time Tunnel, and Combat!.

1967-1986: Жеңілі және танымалдық

Хоппер 1967 жылғы "Cool Hand Luke" фильмінде "Babalugats" рөліндегі актер ретінде қосалқы рөлде ойнады. 1968 жылы Хоппер Питер Фонда, Терри Саузерн және Джек Николсонмен бірлесіп, 1969 жылдың шілдесінде көрсетілген "Easy Rider" фильмін түсірді. Бір ай бұрын "True Grit" фильмінің шығуымен, Хоппер сол жазда екі ірі кассалық фильмде басты рөлдерді ойнады. Хоппер "Easy Rider" фильміндегі импровизациялық әдістері мен жаңашыл монтаждауы үшін режиссер ретінде кең мақтауға ие болды. Өндіріс Фонда мен Хоппер арасындағы шығармашылық даулармен, жеке ашумен, Хоппердің Брук Хейвардтан ажырынуымен, редактордың үстелінен кетуге құштар болмауымен және есірткі мен алкогольге құмарлығының күшеюімен қиындыққа тап болды. Хоппер "Easy Rider" туралы: "Америкадағы кокаин мәселесінің түпкі себебі – мен. "Easy Rider" фильмінен бұрын көшеде кокаин болған жоқ. "Easy Rider" фильмінен кейін ол әр жерде болды", – деді. Есірткі қолдануды көрсетуден басқа, бұл фильм хиппи өмір салтын бейнелеген алғашқы фильмдердің бірі болды. Хоппер кейбір жас жігіттер үшін үлгі болды, олар дәстүрлі жұмыстардан және дәстүрлі американдық мәдениеттен бас тартты, мысалы, Фонданың ұзын шашы мен Хоппердің иыққа дейін жететін шашы және ұзын мұрты. Олардың радикалды келбеті салдарынан қонақүйлерде бөлме берілмеді және мейрамханаларда тиісті қызмет көрсетілмеді. Олардың ұзын шаштары фильмдегі әртүрлі сахналарда дау тудырды. Киносыншы Мэтью Хейс: "1960 жылдардың жоғалған идеализмін Денис Хопперден жақсы бейнелейтін ешкім жоқ", – деп жазды. Хоппер бірнеше жыл бойы "Easy Rider" фильмінен түскен табысын пайдалана алмады. 1970 жылы ол Стюарт Стернмен бірлесіп жазған және Перуде Ласло Ковач түсірген "The Last Movie" фильмін түсірді, ал 1971 жылы өндірісті аяқтады. Ол сол жылы Венеция кинофестивалінде беделді CIDALC сыйлығын жеңіп алды, бірақ Universal Studios басшылары "Easy Rider" сияқты блокбастерді күтті және фильмді ұнатпады, сондай-ақ оған жақсы көрсетуге мүмкіндік бермеді, ал американдық көрермендер фильмді абстрактілі суреттейтіндей түсініксіз деп тапты. Universal кинотеатрында алғашқы нұсқаны көргенде, MCA компаниясының негізін қалаушы Жюль С. Стейн орнынан тұрып: "Мен осы жас буынды түсінбеймін", – деді. Редакция процесі кезінде Хоппер 1970 жылы сатып алған Нью-Мексико штатының Таос қаласындағы Мейбл Додж Лухан үйінде шамамен бір жыл бойы тұрды. "Easy Rider" фильмінен түскен пайданың көп бөлігіне қатысты Фонданың құқықтарына қарсы дауласудың арасында ол 1970 жылы Хэллоуинде The Mamas and the Papas әншісі Мишель Филлипске үйленді. Неке сегіз күнге созылды. Хоппер Джон Уэйннің тағы бір фильмі "True Grit" (1969) фильмінде ойнады және түсірілім кезінде Уэйнмен жақсы танысты. Уэйннің екі фильмінде де Хоппердің кейіпкері Уэйннің кейіпкерінің көз алдында өлтіріледі, оған ол өлім сөздерін айтады. 1970 жылдың 30 қыркүйегінде Хоппер Джонни Кэш Шоудың 2-ші маусымының екінші эпизодында пайда болды, онда ол Кэшпен "Goin' Up Goin' Down" атты дуэт әнін орындады. Кэш әнді Крис Кристоферсонның Хоппер туралы жазғанын айтты. Хоппер Кристоферсонның Перуде түсірілген "The Last Movie" фильміне бірнеше ән жазғанын, онда Кристоферсон Джули Адамспен бірге дебюттік рөлінде ойнағанын айтты. Хоппер сондай-ақ Рудьярд Киплингтің әйгілі "Егер" өлеңін оқыды. Хоппер 1970 жылдары көптеген төмен бюджетті және еуропалық фильмдерде "азап шеккен маньяк" рөлінде ойнап, өмір салтын және белгілі бір деңгейде танымалдығын сақтап қалды, соның ішінде "Mad Dog Morgan" (1976), "Tracks" (1976) және "The American Friend" (1977) фильмдері. Фрэнсис Форд Копполаның "Apocalypse Now" (1979) блокбастерімен Хоппер Вьетнам дәуіріндегі фотожурналист ретінде қайтадан танымал болды. 1980 жылы Хоппер "Out of the Blue" фильмінің режиссері және актері ретінде мақтауға ие болды. Содан кейін Хоппер Нил Янг / Дин Стоквеллдің төмен бюджетті "Human Highway" фильмінде "Кракер" атты шатасқан аспаздың рөлін ойнады. Оның сенімсіз мінез-құлқы өндірісті жиі кешіктірген. Питер Бискинд "Easy Riders, Raging Bulls" жаңа Голливуд тарихында Хоппердің кокаин тұтынуы сол кезде күніне үш граммға жеткенін, оған 30 сыра, марихуана және Куба либрелері қосылғанын жазды. Райс университетінің медиа орталығында "өнер оқиғасы" кезінде 17 динамит таяғын қолдана отырып, "өзін-өзі өлтіруге тырысқаннан" (әдетте, батыл әрекет) кейін (профессор және деректі фильм режиссері Брайан Хьюберман түсірген) және кейіннен Мексика шөлінде жоғалып кеткеннен кейін, Хоппер 1983 жылы есірткіге қарсы орталыққа түсті. Копполаның "Rumble Fish" (1983) және Сэм Пеккинпаның "The Osterman Weekend" (1983) фильмдеріндегі сыншылар жоғары бағалаған рөлдеріне қарамастан, оның мансабы 1986 жылы Дэвид Линчтің "Blue Velvet" фильмінде газды жұтып, қарапайым сөздерді айқайлайтын жаман кейіпкер Фрэнк Бутты сомдағанда ғана жанданды. Сценарийді оқығаннан кейін Хоппер Линчке: "Фрэнк Бутты ойнауға рұқсат беруің керек, өйткені мен – Фрэнк Бут!" деді. Ол осы рөлі үшін сыншылардың мақтауын алды және бірнеше сыйлықтарға ие болды, сондай-ақ сол жылы "Hoosiers" фильмінде алкогольге тәуелді баскетбол жаттықтырушысы рөлі үшін "Үздік қосалқы актер" номинациясын алды. Сонымен қатар, 1986 жылы Хоппер "The Texas Chainsaw Massacre 2" комедиялық хоррор фильмінде лейтенант Энрайт рөлін ойнады.

Hopper had a supporting role as the bet taker, "Babalugats", in Cool Hand Luke (1967). In 1968, Hopper teamed with Peter Fonda, Terry Southern and Jack Nicholson to make Easy Rider, which premiered in July 1969. With the release of True Grit a month earlier, Hopper had starring roles in two major box office films that summer. Hopper won wide acclaim as the director for his improvisational methods and innovative editing for Easy Rider. The production was plagued by creative differences and personal acrimony between Fonda and Hopper, the dissolution of Hopper's marriage to Brooke Hayward, his unwillingness to leave the editor's desk and his accelerating abuse of drugs and alcohol. Hopper said of Easy Rider: "The cocaine problem in the United States is really because of me. There was no cocaine before Easy Rider on the street. After Easy Rider, it was everywhere". Besides showing drug use on film, it was one of the first films to portray the hippie lifestyle. Hopper became a role model for some male youths who rejected traditional jobs and traditional American culture, partly exemplified by Fonda's long sideburns and Hopper wearing shoulder length hair and a long mustache. They were denied rooms in motels and proper service in restaurants as a result of their radical looks. Their long hair became a point of contention in various scenes during the film. Film critic Matthew Hays wrote "no other persona better signifies the lost idealism of the 1960s than that of Dennis Hopper". Hopper was unable to capitalize on his Easy Rider success for several years. In 1970 he filmed The Last Movie, cowritten by Stewart Stern and photographed by László Kovács in Peru, and completed production in 1971. It won the prestigious CIDALC Award at that year's Venice Film Festival, but Universal Studios leaders expected a blockbuster like Easy Rider, and did not like the film or give it an enthusiastic release, while American film audiences found it confounding – as convoluted as an abstract painting. On viewing the first release print, fresh from the lab, in his screening room at Universal, MCA founder Jules C. Stein rose from his chair and said, "I just don't understand this younger generation." During the tumultuous editing process, Hopper ensconced himself at the Mabel Dodge Luhan House in Taos, New Mexico, which he had purchased in 1970, for almost an entire year. In between contesting Fonda's rights to the majority of the residual profits from Easy Rider, he married singer Michelle Phillips of The Mamas and the Papas on Halloween of 1970. The marriage lasted eight days. Hopper acted in another John Wayne film, True Grit (1969), and during its production, he became well acquainted with Wayne. In both of the films with Wayne, Hopper's character is killed in the presence of Wayne's character, to whom he utters his dying words. On 30 September 1970, Hopper appeared on the second episode of season 2 of The Johnny Cash Show where he sang a duet with Cash entitled "Goin' Up Goin' Down". Cash said the song was written by Kris Kristofferson about Hopper. Hopper added that Kristofferson had written some songs for his Peruvian shot movie The Last Movie, in which Kristofferson appeared in his debut role with Julie Adams. Hopper also recited Rudyard Kipling's famous poem If— during his appearance. Hopper was able to sustain his lifestyle and a measure of celebrity by acting in numerous low budget and European films throughout the 1970s as the archetypal "tormented maniac", including Mad Dog Morgan (1976), Tracks (1976), and The American Friend (1977). With Francis Ford Coppola's blockbuster Apocalypse Now (1979), Hopper returned to prominence as a hyper manic Vietnam era photojournalist. Stepping in for an overwhelmed director, Hopper won praise in 1980 for his directing and acting in Out of the Blue. Immediately thereafter, Hopper starred as an addled short order cook "Cracker" in the Neil Young/Dean Stockwell low budget collaboration Human Highway. Production was reportedly often delayed by his unreliable behavior. Peter Biskind states in the New Hollywood history Easy Riders, Raging Bulls that Hopper's cocaine intake had reached three grams a day by this time, complemented by 30 beers, and some marijuana and Cuba libres. After staging a "suicide attempt" (really more of a daredevil act) in a coffin using 17 sticks of dynamite during an "art happening" at the Rice University Media Center (filmed by professor and documentary filmmaker Brian Huberman), and later disappearing into the Mexican desert during a particularly extravagant bender, Hopper entered a drug rehabilitation program in 1983. Though Hopper gave critically acclaimed performances in Coppola's Rumble Fish (1983) and Sam Peckinpah's The Osterman Weekend (1983), it was not until he portrayed the gas huffing, obscenity screaming villain Frank Booth in David Lynch's Blue Velvet (1986) that his career truly revived. On reading the script Hopper said to Lynch: "You have to let me play Frank Booth. Because I am Frank Booth!" He won critical acclaim and several awards for this role, and in the same year received an Oscar nomination for Best Supporting Actor for his role as an alcoholic assistant basketball coach in Hoosiers. Also in 1986, Hopper portrayed Lt. Enright in the comedy horror The Texas Chainsaw Massacre 2.

1987-2009: Кейінгі еңбектері мен соңғы рөлдері

1987 жылы ол Дебра Уингермен бірге «Қара жесір» нео-нуар триллерінде, «Тікелей тозаққа» әрекет комедиясында, Мик Джаггер қатысқан «Бақыттан қашқан» приключен фильмдерінде және Молли Рингвальд пен Роберт Дауни-күллі рөлді Романтикалық комедияда «Суретшіні ұстау» фильмінде ойнады. 1988 жылы ол Шон Пенн мен Роберт Дювалл қатысқан «Colors» фильмін түсірді, ол Лос-Анджелестегі бандиттік зорлық-зомбылық туралы сынға алынған полиция процедуралық фильмі болды. Хоппер 1990 жылы шыққан «Флэшбек» комедиясында қартайған хиппинің рөлін ойнайды, ол Степпенвольфтің «Born to Be Wild» әнімен үйлесімде Фуртур сияқты ескі автобуста қашып кетеді. 1990-жылдардың басында Хоппер Nike компаниясымен бірігіп, теледидар жарнамаларын түсірді, онда ол «ақылдан адасқан төреші» рөлінде көрінді. Хоппер 1991 жылы Джонмен балық аулау сериалының соңғы екі эпизодында Джон Лурримен бірге пайда болды. Ол 1991 жылы HBO фильміндегі «Париж Траут» үшін «Праймтайм» Emmy Award сыйлығына «Басты рөлдегі актер» номинациясына ұсынылды. Көп ұзамай ол HBO-ның «Doublecrossed» фильмінде есірткі контрабандашысы және DEA хабаршысы Барри Силдің рөлін ойнады. Ол 1993 жылы сынға алынған және коммерциялық сәтсіздікке ұшыраған «Super Mario Bros.» фильмінде Купа патшаның рөлін ойнады. 1999 жылы Дэвид Уорт режиссерлік жасаған және Стефани Зимбалист, Роберт Йокум, Сондра Локк, Джо Пенни және Трейси Бердсолл ойнаған «Пайғамбардың ойыны» (қараңғы триллер) фильмінде ойнады. 2003 жылы Хоппер «Firecracker» инди-хоррор драмасындағы басты рөлге үміткер болды, бірақ соңғы сәтте Майк Паттонның пайдасына шығарылды. 2005 жылы Хоппер Джордж А. Ромероның «Өлілер елі» фильмінде Пол Кауфман рөлін ойнады. Ол танымал «24» драмасының бірінші маусымында Виктор Дрейзенді сомдады. Хоппер 2005 жылы Пентагонда түсірілген «E Ring» телесериалында АҚШ армиясының полковнигі рөлін ойнады, бірақ сериал 14 эпизодтан кейін тоқтатылды. Хоппер түсірілген 22 эпизодтың бәрінде де пайда болды. Сондай-ақ, ол екі маусым (26 серия) созылған Starz телехикаясы «Crash» сериалында рекорд продюсері Бен Кендарс рөлін ойнады. 2008 жылы Хоппер «Америкалық кароль» фильмінде ойнады. 2008 жылы ол Вим Вендерстің «Палермодағы атыс» фильмінде Өлімді ойнады. Оның соңғы көрнекті көркем фильмінде 2008 жылы Бен Кингсли, Пенелопа Круз және Дебби Гарримен бірге «Элегия» фильмі болды. Соңғы рет 2010 жылы 3D компьютерлік анимациялық фильмде «Альфа және Омега» шығыс қасқырлар үйірінің альфа еркегі Тонидің дауысын орындады. Ол фильмнің түсірілімінен бұрын қайтыс болды, бұл режиссерлерді фильмнің кредиттерінің басында оның есіне арнауға мәжбүр етті. Хоппер 1971 жылы «Желдің екінші жағы» фильмінің сахналарын түсірді, ол өзі ретінде көрінді; ондаған жылдар бойы заңдық, қаржылық және техникалық кешіктірулерден кейін фильм ақыры 2018 жылы Netflix-те жарық көрді. Хоппердің өнерге деген қызығушылығы Миссури штатының Канзас-Сити қаласында бала кезінде Нельсон Аткинс мұражайында сурет салу сабақтарынан басталды. Карьерасының басында ол сурет салған және өлең жазған, бірақ оның көптеген шығармалары 1961 жылы Бел-Эйрдегі Стоун-Каньон-роудтағы жүздеген үйлерді, оның ішінде оның және әйелінің үйін өртеп жіберген Бел-Эйрдегі өртте жойылған. Оның сурет салу стилі абстрактіл импрессионизмнен фотореализмге дейін жетеді және көбінесе өзінің кинематографиялық жұмысына және басқа суретшілерге сілтеме жасайды. Голливуд киностудиясы «ең қиын» актер деген атағы үшін Хопперді оқшаулаған, 1961 жылы Хоппер фотосуретке бірінші әйелі Брук Хейвард сатып алған камерамен бет бұрды. Ол көп өнім беретін фотографқа айналды, ал белгілі жазушы Терри Саузерн 1960 жылдардың ортасында «Бейірек үйлер мен бау-бақшаларда» Хопперді «көзбен көруге болатын» болашақ фотограф ретінде сипаттады. Хоппердің алғашқы суреттері 1960-шы жылдардағы портреттермен танымал. 1963 жылы Мартин Лютер Кингтің Вашингтонға жасаған науқаны мен 1965 жылы Алабама штатының Сельма қаласында азаматтық құқықтар науқаны туралы суреттері жарияланды. Оның Энди Уорхол, Джейн Фонда, Бердс, Пол Ньюман, Джаспер Джонс, Клас Олденбург, Роберт Раушенберг, Джеймс Браун, Питер Фонда, Эд Руша, Grateful Dead, Майкл МакКлюр және Тимоти Лири сияқты жанкүйерлерінің интимді және күзетілмеген суреттері галерея мен музей көріністерінің тақырыбына айналды және бірнеше кітаптарда, соның ішінде 1712 North Crescent Heights жиналды. Атауы 1960 жылдары Голливудтың төбелерінде Хейвардпен бірге тұрған үйді білдіретін кітапты оның қызы Марин Хоппер редакциялады. «Деннис Хоппер: Фотосуреттер 1961–1967» 2011 жылдың ақпан айында Taschen баспасынан шықты. Неміс кинорежиссері Вим Вендерс Хоппер туралы былай деді: «Егер ол тек фотограф болғанда, ол 20 ғасырдың ең ұлы фотографтарының бірі болар еді». (Double Mona Lisa, 1963);

In 1987 he acted in the neo noir thriller Black Widow alongside Debra Winger, the action comedy Straight to Hell, the adventure film Running Out of Luck starring Mick Jagger and the romantic comedy The Pick up Artist starring Molly Ringwald and Robert Downey Jr. In 1988, he directed Colors, a critically acclaimed police procedural about gang violence in Los Angeles starring Sean Penn and Robert Duvall. Hopper plays an aging hippie prankster in the 1990 comedy Flashback, fleeing in a Furthur like old bus to the tune of Steppenwolf's "Born to Be Wild". Hopper teamed with Nike in the early 1990s to make a series of television commercials. He appeared as a "crazed referee" in those ads. Hopper appeared on the final two episodes of the cult 1991 television show Fishing with John with host John Lurie. He was nominated for the Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actor in a Limited or Anthology Series or Movie for the 1991 HBO film Paris Trout. Shortly thereafter, he played drug smuggler and DEA informant Barry Seal in the HBO film Doublecrossed. He starred as King Koopa in Super Mario Bros., a 1993 critical and commercial failure loosely based on the video game of the same name. In 1999, he starred in The Prophet's Game (a dark thriller), directed by David Worth and also starring Stephanie Zimbalist, Robert Yocum, Sondra Locke, Joe Penny and Tracey Birdsall. In 2003, Hopper was in the running for the dual lead in the indie horror drama Firecracker, but was ousted at the last minute in favor of Mike Patton. In 2005, Hopper played Paul Kaufman in George A. Romero's Land of the Dead. He portrayed villain Victor Drazen in the first season of the popular action drama 24. Hopper starred as a U. S. Army colonel in the 2005 television series E Ring, a drama set at The Pentagon, but the series was canceled after 14 episodes aired. Hopper appeared in all 22 episodes that were filmed. He also played the part of record producer Ben Cendars in the Starz television series Crash, which lasted two seasons (26 episodes). In 2008, Hopper starred in An American Carol. In 2008 he also played The Death in Wim Wenders' Palermo Shooting. His last major feature film appearance was in the 2008 film Elegy with Ben Kingsley, Penélope Cruz and Debbie Harry. For his last performance, he was the voice of Tony, the alpha male of the Eastern wolf pack in the 2010 3D computer animated film Alpha and Omega. He died before the movie was released. This brought the directors to dedicate the film to his memory at the beginning of the movie credits. Hopper filmed scenes for The Other Side of the Wind in 1971, appearing as himself; after decades of legal, financial and technical delays, the film was finally released on Netflix in 2018. Hopper's fascination with art began with painting lessons at the Nelson Atkins Museum while still a child in Kansas City, Missouri. Early in his career, he painted and wrote poetry, though many of his works were destroyed in the 1961 Bel Air Fire, which burned hundreds of homes, including his and his wife's, on Stone Canyon Road in Bel Air. His painting style ranges from abstract impressionism to photorealism and often includes references to his cinematic work and to other artists. Ostracized by the Hollywood film studios due to his reputation for being a "difficult" actor, Hopper turned to photography in 1961 with a camera bought for him by his first wife Brooke Hayward. He became a prolific photographer, and noted writer Terry Southern profiled Hopper in Better Homes and Gardens as an up and coming photographer "to watch" in the mid 1960s. Hopper's early photography is known for portraits from the 1960s, and he began shooting portraits for Vogue and other magazines. His photographs of Martin Luther King, Jr.'s 1963 March on Washington and the 1965 civil rights march in Selma, Alabama, were published. His intimate and unguarded images of Andy Warhol, Jane Fonda, The Byrds, Paul Newman, Jasper Johns, Claes Oldenburg, Robert Rauschenberg, James Brown, Peter Fonda, Ed Ruscha, the Grateful Dead, Michael McClure, and Timothy Leary, among others, became the subject of gallery and museum shows and were collected in several books, including 1712 North Crescent Heights. The book, whose title refers to the house where he lived with Hayward in the Hollywood Hills in the 1960s, was edited by his daughter Marin Hopper. Dennis Hopper: Photographs 1961–1967 was published in February 2011, by Taschen. German film director Wim Wenders said of Hopper that if "he'd only been a photographer, he'd be one of the great photographers of the twentieth century." and Warhol (Double Mona Lisa, 1963);

Өмірі бойы Хоппердің өзінің және оның жинағының жұмыстары әлемнің әртүрлі жерлеріндегі монографиялық және топтық көрмелерде көрсетілді, оның ішінде Коран Галереясы, Вашингтон, округ Колумбиясы; Уокер өнер орталығы, Миннеаполис, Миннесота; Stedelijk Museum, Амстердам; Мемлекеттік Эрмитаж мұражайы, Санкт-Петербург; MAK Вена: Қолданбалы өнер/Заманауи өнер австриялық мұражайы, Вена; Америка өнері мұражайы Уитни, Нью-Йорк; және Cinémathèque Française, Париж, сондай-ақ Австралияның қозғалыс суреті орталығы, Мельбурн. 2010 жылдың наурыз айында Хоппер Джеффри Дейчтің Лос-Анджелестегі (MOCA) Заманауи өнер мұражайындағы тұңғыш көрмесінің «қысқа тізімінде» екені жарияланды. 2010 жылдың сәуір айында Дейч Хоппердің жұмысы, Джулиан Шнабельдің кураторлығымен, MOCA-дағы дебютінің назар ортасында болатынын растады. Көрменің атауы «Double Standard» есімді, ол Хоппердің 1961 жылы Санта-Моника бульвары, Мелроуз авенюі және Солтүстік Дохени драйвының қиылысындағы автомобильдің лобовой әйнегі арқылы көрінген екі Standard Oil белгісінің культтік суретінен алынған. Бұл сурет 1964 жылы Эд Рушаның Ferus Gallery-дегі екінші жеке көрмесіне шақыруда жарияланды. 2011 жылы Barricade Books кинотанушы Питер Л. Винклердің «Деннис Хоппер: Голливудтың бункерінің қаһарманы» атты монографиясын жариялады. 2013 жылы Harper Collins американдық жазушы Том Фольсомның «Хоппер: Америкалық арманға саяхат» атты монографиясын жариялады. Gorillaz альбомы Demon Days-те Хоппер «Fire Coming Out of the Monkey's Head» әнін оқып береді. 1980-жылдардың соңында Хоппер Венеция-Бич, Калифорниядағы 330 Indiana Avenue-дегі үш дерлік бірдей екі қабатты, лофт стиліндегі пәтерлерді сатып алды – біреуі бетоннан, біреуі фанерадан және біреуі жасыл шатырдан жасалған, олар 1981 жылы Фрэнк Гери және Хоппердің екі суретші достары Чак Арнольди мен Лэдди Джон Дилл салған. 1987 жылы ол өзінің өнер туындыларын көрсету үшін Брайан Мерфи салған, толқынды металл сырты бар индустриалды стильдегі негізгі резиденцияны тапсырыс берді.

During his lifetime, Hopper's own work as well as his collection was shown in monographic and group exhibitions around the world including the Corcoran Gallery of Art, Washington D. C.; Walker Art Center, Minneapolis, Minnesota; the Stedelijk Museum, Amsterdam; the State Hermitage Museum, St. Petersburg; MAK Vienna: Austrian Museum of Applied Arts/Contemporary Art, Vienna; the Whitney Museum of American Art, New York; and the Cinémathèque Française, Paris, and the Australian Centre for the Moving Image, Melbourne. In March 2010, it was announced that Hopper was on the "short list" for Jeffrey Deitch's inaugural show at the Museum of Contemporary Art, Los Angeles (MOCA). In April 2010, Deitch confirmed that Hopper's work, curated by Julian Schnabel, will indeed be the focus of his debut at MOCA. The title of the exhibition, Double Standard, was taken from Hopper's iconic 1961 photograph of the two Standard Oil signs seen through an automobile windshield at the intersection of Santa Monica Boulevard, Melrose Avenue, and North Doheny Drive on historic Route 66 in Los Angeles. The image was reproduced on the invitation for Ed Ruscha's second solo exhibition at Ferus Gallery in 1964. In 2011, Barricade Books published film historian Peter L. Winkler's biography, Dennis Hopper: The Wild Ride of a Hollywood Rebel. In 2013, Harper Collins published Hopper: A Journey into the American Dream, a biography by American writer Tom Folsom. On the Gorillaz album Demon Days, Hopper narrates the song "Fire Coming Out of the Monkey's Head". In the late 1980s, Hopper purchased a trio of nearly identical two story, loft style condominiums at 330 Indiana Avenue in Venice Beach, California – one made of concrete, one of plywood, and one of green roofing shingles – built by Frank Gehry and two artist friends of Hopper's, Chuck Arnoldi and Laddie John Dill, in 1981. In 1987, he commissioned an industrial style main residence, with a corrugated metal exterior designed by Brian Murphy, as a place to display his artwork.

Виктория Даффимен ажырасу

2010 жылдың 14 қаңтарында Хоппер өзінің бесінші әйелі Виктория Даффимен ажырасу туралы өтініш берді. Оның "әрекеттеріне наразы екенін" білдіріп, оны "ақылсыз", "адамдықтан безген" және "жанға бататын" деп айтқаннан кейін, 2010 жылдың 11 ақпанында Хопперге қатысты тыйым салатын бұйрық шығарылды. Осыған байланысты, оған 3 метрге жақын келуге немесе онымен байланысуға тыйым салынды. 2010 жылдың 9 наурызында Даффи соттың 15 наурызға дейін үйден шығып кетуі керек деген бұйрығына қарамастан, Хоппердің үйінен кетуден бас тартты. 2010 жылдың 5 сәуірінде сот Даффи Хоппердің мүлкінде тұруына рұқсат берді және олардың қызы Гейленге ай сайын 12 000 АҚШ доллары мөлшерінде алимент төлеуі керек деп шешті. Хоппер сот отырысына қатыспады. 2010 жылдың 12 мамырында Лос-Анджелес қаласының орталық ауданындағы сотта судья Эми Пеллман басқарған отырыс өтті. Хоппер екі аптадан кейін қайтыс болғанымен, Даффи оның жағдайының куәлік беруге жеткілікті екенін мәлімдеді. Отырыста Хоппердің өмірлік сақтандыру полисінің кімге тиесілігі де қарастырылды, онда әйелі бенефициар ретінде тіркелген. Ауыр сырқатқа шалдыққан Хоппер сотқа келмеді, бірақ оның ажырасқан әйелі келді. Даффи Хоппердің миллион долларлық полисінің жалғыз иесі болуға талпынғанына қарамастан, судья оның өтінішін қабылдамады және оның үлесін полистің тек төрттен бірімен шектеді. Қалған 750 000 АҚШ доллары оның мүлігіне өтті.

Ауру және өлім

2009 жылдың 28 қыркүйегінде 73 жастағы Хоппер оттегі маскасымен және "көптеген түтіктермен" жедел жәрдеммен Манхэттендегі белгісіз ауруханаға жеткізілді. 2 қазанда сусыздануға байланысты емделген соң үйге шығарылды. 2009 жылдың 29 қазанында Хоппердің менеджері Сэм Мейдю оған простата қатерлі ісігінің соңғы сатысы диагнозы қойылғанын хабарлады. 2010 жылдың қаңтар айында Хоппердің қатерлі ісігі сүйектеріне метастаздағанын хабарлады. 2010 жылдың 18 наурызында ол Голливуд бульварындағы Грауманның Египет театрының алдындағы Голливуд Даңқы аллеясында 2403-ші жұлдызымен марапатталды. Джек Николсон, Вигго Мортенсен, Дэвид Линч және Майкл Мэдсен сияқты отбасы, жанкүйерлер және достарының арасында ол алты күннен кейін жаяу жолға орнатылуына қатысты. 2010 жылдың наурызында Хоппердің салмағы қатты төмендеп, ұзақ әңгімелер жүргізе алмады. Ажырасу ісі бойынша сотқа ұсынған құжаттарға сәйкес, Хоппердің жағдайы өлімге қатерлі болды және простата қатерлі ісігін емдеу үшін химиотерапиядан өте алмады. 2010 жылдың 29 мамырында 74 жасында Лос-Анджелестің жағажайлық Венеция ауданындағы үйінде қайтыс болды. Оның қосылу рәсімі 2010 жылдың 3 маусымында Нью-Мексико штатының Ранчос-де-Таос қаласындағы Сан-Франциско-де-Асис миссиялық шіркеуінде өтті. Оның денесі Ранчос-де-Таостағы Иса Назарет зиратында жерленді. Оның соңғы фильмдерінің бірі болған "Альфа мен Омега" фильмі, сондай-ақ 2011 жылғы "Тынышсыз" фильмі, онда оның ұлы Генри Хоппер түсті, оның естелігіне арналды.

Мұрағат

Денис Хоппердің қозғалыс суретінен жасалған жинағы Академия кино мұражайында сақталады. Денис Хоппер қоры Хоппердің режиссерлік жұмыстарын көрсетеді.

Марапаттар мен ұсыныстар

Жыл Сыйлық Санаты Жұмыстың нәтижесі Ref(s) (Reference(s)) 1969 Академия сыйлығы Ең үздік түпнұсқа сценарий (Питер Фонда және Терри Саддернмен бөлісілген) Easy Rider Канн кинофестивалі Ең үздік тұңғыш жұмыс Алтын пальма Америка Режиссерлер Гильдиясы сыйлығы Ең үздік режиссура – көркем фильм Ұлттық кино сыншылары қоғамы сыйлығы Арнайы сыйлық (Режиссер, сценарист және актер ретіндегі жетістіктері үшін) Writers Guild of America Awards Ең үздік драмалық сценарий (Питер Фонда және Терри Саддернмен бөлісілген) 1971 Венеция кинофестивалі CIDALC сыйлығы Соңғы фильм 1980 Канн кинофестивалі Алтын пальма 1986 Бостон кино сыншылары қоғамы Ең үздік қосалқы актер (Рэй Лиоттамен бірге Something Wild үшін) Blue Velvet rowspan="1" Independent Spirit Awards Ең үздік еркек актер Монреаль әлемдік кинофестивалі Ең үздік актер Ұлттық кино сыншылары қоғамы сыйлығы Ең үздік қосалқы актер Алтын глобус сыйлығы Ең үздік қосалқы актер Hoosiers Академия сыйлығы Ең үздік қосалқы актер Лос-Анджелес кино сыншылары қауымдастығы Ең үздік қосалқы актер Hoosiers + Blue Velvet 1991 Emmy сыйлығы Ең үздік басты рөл – телесериал немесе фильм Paris Trout rowspan="3" CableACE Awards Ең үздік басты рөл – фильм немесе телесериал Doublecrossed 1994 MTV Movie Awards Ең үздік жаман жігіт Speed 1995 Razzie Awards Ең нашар қосалқы актер Waterworld