Кіріспе
Даниядағы викингтер сақинасы қамалы Ноннебаккен (сөзбе-сөз "Кеже төбе") – Данияның Оденсе қаласындағы төбе. Бұл Данияның алты бұрынғы викингтік сақиналы қамалының бірі, Суэйн Форкбардтың билік кезінде, 975 жыл шамасында оның әкесі Гарольд Блютузды елді тастап, Волиндегі (қазіргі Польша) Йомсвикингтерден пана табуға мәжбүр еткен кезде салынған. Бұл қамал оның иелеріне төбеден өтетін Оденсе өзенін бақылауға мүмкіндік берді. Атау ертеректе осы жерде орналасқан бенедиктиндік монастырьмен байланысты. 12 ғасырдың соңында монахтар осы орынды тастап, Оденсенің оңтүстік-шығысындағы Далумда жаңа шіркеу салды. Жерге қазылған қамалдың қоршаулары Георг Браун мен Франс Хогенбергтің ортағасырлық "Civitates Orbis Terrarum" томындағы "Оденсе панорамасында" көрініс тапқан. Панорама 1598 жылы аяқталған 5-томның 30-шы беті ретінде жарияланған. 30-шы бет 1593 жылы Генрих Ранцау берген мәліметтер немесе оның эскиздері негізінде жасалған. Ол 1593 жылы Брауниус жариялаған Оденсе панорамасында да кездеседі. Ноннебаккеннің археологиялық қалдықтары 19 ғасырдың соңында, осы жерде Odd Fellow ложасы үшін ғимарат салынған кезде көп зақым көрді. 20 ғасырда Фюн облыстық мұражайы жүргізген ғылыми қазба жұмыстары көрсеткендей, дөңгелек қамалдың ішкі диаметрі 120 метрді құрайды және 980-1000 жылдар аралығында салынған, бұл басқа викингтік сақиналы қамалдарға ұқсас. 2023 жылы Ноннебаккен Даниядағы тағы төрт викингтік сақиналы қамалмен бірге ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді, өйткені оның ерекше архитектурасы және Книтлингтер (Йеллинг әулеті) әулетінің стратегиялық және әскери күшіне куәлік етеді.
Nonnebakken (literally, "The Nun Hill") is a hill in Odense, Denmark. It is the site of one of Denmark's six former Viking ring castles, built during the reign of Sweyn Forkbeard, who had forced his father Harold Bluetooth to leave the country and seek refuge with the Jomsvikings on Wollin (modern Poland) around 975. The fort enabled its occupier to control the Odense River passing next to the hill. The name refers to a Benedictine nunnery located here in earlier times. At the end of the 12th century, the nuns left the site to build a new church in Dalum to the southeast, now a suburb of Odense. The earthwork ramparts can be recognized in the "panorama of Odense" in the medieval tome Civitates Orbis Terrarum from Georg Braun and Frans Hogenberg. The panorama appears as plate 30 in Volume 5, finished in 1598. Plate 30 was engraved in 1593, based on information from Heinrich Rantzau or from sketches he gave in order. It also appears on the panorama of Odense published by Braunius in 1593. The archaeological remains of Nonnebakken took heavy damage during the late 19th century, when a building for the Odd Fellow lodge was constructed on the site. In the 20th century, scientific excavations led by Fyns Stiftsmuseum revealed that the circular castle had an inner diameter of 120 m and was built in the years 980 1000, similar to the other Viking ring castles. Along with four other Viking ring castles in Denmark, in 2023 Nonnebakken was inscribed on the UNESCO World Heritage List because of its unique arhcitecture and testimony to the strategic and military power of the House of Knýtlinga (Jelling dynasty).
Қазба және табылған заттар
1775 және 1889 жылдардағы табылған заттар туралы мәлімделгенімен, ең алғаш рет бүкіл құрылымның аумағы 1953 жылы анықталды. 1988 жылы кабель төсеуге байланысты жүргізілген құрылыс жобасы аясында археологиялық қазба жұмыстары жүргізілді. Қала маңында үшкір пішіндес профилі бар толы арық байқалды. Оның ені кемінде 4 метр, тереңдігі 2 метр, ал қырының максималды ені 10–12 метрді құрады. Арықтың соңғы толтырылысы діңгек кезеңіне жатуы мүмкін. Сонымен қатар, солтүстік-шығыс және солтүстік-батыс бөліктерінде 8 метр ені және шамамен 4 метр тереңдігі бар үшкір түбі бар арық қазылып алынды. 1995/97/98 жылдары жылыту құбырларын салуға байланысты кең ауқымды құрылыс жұмыстарына дейін жүргізілген қазба кезінде 11 метр ені және 3 метр тереңдігі бар арық анықталды. Дендрохронологиялық зерттеулер нәтижесінде сақиналы қамалдың "қызмет еткен" кезеңіне жататын еменнен жасалған қазық табылған. 2002 жылы қазба жұмыстары ескі діңгекке жататын құрылымның бөліктерін ашты.