Стокгольм шақыруы: Ядролық қаруға қарсы үн қозғалысы
Stockholm Appeal
Стокгольм шақыруы: Ядролық қаруды жою және атом соғысын болдырмау мақсатымен 1950 ж. Дүниежүзілік бейбітшілік кеңесі ұйымдастырған халықаралық үндеу. 273 млн қол жиналды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Стокгольмдік үндеу – 1950 жылдың 19 наурызында Дүниежүзілік бейбітшілік кеңесі тарапынан ядролық қаруды жою және атом соғысын болдырмау мақсатымен қолға алынған бастама.
The Stockholm Appeal was an initiative launched by the World Peace Council on 19 March 1950 to promote nuclear disarmament and prevent atomic war.
Өмірбаян
1950 жылы 15 наурызда Дүниежүзілік бейбітшілік кеңесі ядролық қаруды толығымен тыйым салуға шақыратын Стокгольм үндеуін бекітті. Бұл үндеуді француз физигі, коммунист және 1935 жылы химия саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты Фредерик Жолио Кюри бастады. Корея соғысы басталғалы екі аптадай өткен соң, бастаманың алғашқы жарияланымы – "Peacegram" үндеуге 1,5 миллион адам қол қойғанын мәлімдеді. Жиналған барлық петицияларға 273 470 566 адам қол қойды деген хабар бар (оның ішінде КСРО-ның барлық ересек халқы). Көптеген белгілі қоғам қайраткерлері, суретшілер мен зиялылар да үндеуге қол қойды. Үндеу мәтінінде былай делінген: Біз атом қаруын қорқыту және халықтарды жаппай қырып тастау құралы ретінде қарастырып, оны заңсыз деп жариялауды талап етеміз. Бұл шараны қамтамасыз ету үшін қатаң халықаралық бақылау орнатуды талап етеміз. Атом қаруын кез келген елге қарсы бірінші болып қолданған үкімет адамзатқа қарсы қылмыс жасады деп санаймыз және оны соғыс қылмыскері ретінде жазалау керек. Әлемдегі барлық ізгі ниетті ерлер мен әйелдерді осы үндеуге қол қоюға шақырамыз.
On 15 March 1950, the World Peace Council approved the Stockholm Appeal, calling for an absolute ban on nuclear weapons. The appeal was initiated by the French physicist, communist and 1935 Nobel laureate in Chemistry Frédéric Joliot Curie. About two weeks after the start of the Korean War, the initiative's first publication called Peacegram claimed that the appeal has already earned 1.5 million signatories. The total gathered petitions were allegedly signed by 273,470,566 persons (including the entire adult population of the Soviet Union). The appeal was also signed by many prominent public figures, artists, and intellectuals. The text of the appeal read: We demand the outlawing of atomic weapons as instruments of intimidation and mass murder of peoples. We demand strict international control to enforce this measure. We believe that any government which first uses atomic weapons against any other country whatsoever will be committing a crime against humanity and should be dealt with as a war criminal. We call on all men and women of good will throughout the world to sign this appeal.
Коммунистікке қарсы реакциялар
АҚШ Стокгольмге жасалған шақыруды қабылдамады, АҚШ-тың Мемлекеттік хатшысы Дин Ачесон оны "Кеңес Одағының жалған 'бейбітшілік науқанының' әдепсіз әрекеті" деп бағалады. АҚШ-тағы либералдар, В. Э. Б. Дю Буа басшылығымен, Стокгольм шақыруын жариялау үшін Бейбітшілік ақпарат орталығын (PIC) құрды, бірақ АҚШ Әділет министрлігі PIC-тің Кеңес Одағының агенті ретінде әрекет ететінін мәлімдеп, PIC-ті федералдық үкіметке тіркеуді талап етті. Дю Буа және басқа PIC жетекшілері бас тартты, соның салдарынан тіркелмегені үшін қылмыстық жауапкершілікке тартылды. Франциядағы антикоммунистер Стокгольм шақыруына (француз тілінде: L'Appel de Stockholm) қарсы тұрып, коммунистік үгітке қарсы күресу үшін "Тыныш және еркіндік" тобын құрды: олардың алғашқы плакаттарының бірі – "Стокгольмнің құрегі" ("La Pelle de Stockholm") – кеңестік билікке бағынған Шығыс Еуропа елдерінің қабірлерін қазып жатқан бейнесін көрсетті.
The United States dismissed the Stockholm Appeal, with the U. S. Secretary of State Dean Acheson branding it as "a propaganda trick in the spurious 'peace offensive' of the Soviet Union." Liberals in the United States, led by W. E. B. Du Bois established the Peace Information Center (PIC) to publicize the Stockholm Appeal, but the U. S. Justice Department alleged that the PIC was acting as an agent of the Soviet Union, and thus required the PIC to register with the federal government. Du Bois and other PIC leaders refused, and they were indicted for failure to register. Anti communists in France responded to the Stockholm Appeal (French: L'Appel de Stockholm) by setting up the Paix et Liberté group to counter the Communist propaganda with their own: one of their first posters was La Pelle de Stockholm ("The Spade of Stockholm") digging the graves of the countries in Eastern Europe that had been subjugated by the Soviets.