Кіріспе

Индонезияның мемлекеттік басқару деңгейлері

Индонезия провинцияларға бөлінеді. Провинциялар регенттіктер (кабупатен) мен қалалардан (кота) тұрады. Провинциялардың, регенттіктердің және қалалардың өздерінің жергілікті басқару органдары мен парламенттік органдары бар. 1999 жылғы №22 «Жергілікті басқару туралы» заңның күшіне енуінен бастап (заң 2004 жылғы №32 және 2014 жылғы №23 заңдарымен қайта қарастырылды), жергілікті басқару органдары өз аймақтарын басқаруда маңызды рөл атқарады. Дегенмен, сыртқы саясат, қорғаныс (қарулы күштер мен ұлттық полицияны қоса алғанда), құқық жүйесі және ақша-кредит саясаты ұлттық үкіметтің құзыретінде қалады. 2005 жылдан бастап, 2004 жылғы №32 заң күшіне енгеннен кейін, жергілікті басқару органдарының басшылары (губернаторлар, регенттер және мэрлер) халықтың тікелей сайлауы арқылы сайланады.

Бірінші деңгей

Индонезияның бірінші деңгейдегі әкімшілік бөлімшелері провинциялар деп аталады. Провинцияны губернатор (Gubernur) басқарады. Әр провинцияның өзінің аймақтық халық қабылдаушы кеңесі бар, ол Dewan Perwakilan Rakyat Daerah (DPRD) деп аталады. Губернаторлар мен халық өкілдері бес жылдық мерзімге халықтың тікелей дауысымен сайланады. Бұрын провинциялар Daerah Tingkat I (I деңгейлі аймақтар) деп те аталатын. Индонезия 38 провинцияға бөлінеді. Ачех: Ачех жергілікті басқаруда үлкен рөл атқарады, соның ішінде мұсылман азаматтары үшін өзінің ислам шариғат заңы, туы және провинциялық әнұран бар, жергілікті саяси партияларға рұқсат беріледі, ал орталық үкімет қабылдаған және Ачех әкімшілігіне тікелей әсер ететін шешімдер немесе заңдар жергілікті үкіметке немесе заң шығару органына жіберілуі тиіс. Йогьякарта арнайы аймағы: Йогьякарта сұлтаны – Йогьякартаның де-факто және де-юре губернаторы, өйткені губернаторды сайлау кезінде оған басымдық беріледі. Ғасырлар бойы Йогьякарта сұлтандығы осы аймақта билік етіп келді. Дегенмен, 2000-шы жылдарда орталық үкімет губернатордың басқа провинциялар сияқты халықтың тікелей дауысымен сайлануын талап ететін заң ұсынды, сонымен қатар сұлтанға маңызды саяси билік беруді көздеді. 2012 жылдың 31 тамызынан бастап, орталық үкімет Йогьякарта арнайы аймағының ерекшелігі туралы 2012 жылғы № 13 заңды бекітті және заңға сәйкес, Йогьякарта провинция болмай, провинция деңгейіндегі аймақ болуды қалайды. Йогьякарта арнайы аймағының құрамында Пакуаламан княздығы да бар. Пакуаламан ханзадасы да мұрагерлік лауазымды иеленеді және Йогьякартаның вице-губернаторы қызметін атқарады. Папуа: 2001 жылдан бері жергілікті басқарудың рөлі артты. Губернатор Папуа тумасы болуы керек. Орталық Папуа: Провинция 2022 жылы Папуадан бөлінді. Таулы Папуа: Провинция 2022 жылы Папуадан бөлінді. Бұл провинция Индонезиядағы құрлыққа шығу жолы жоқ жалғыз провинция. Оңтүстік Папуа: Провинция 2022 жылы Папуадан бөлінді. Батыс Папуа: Провинция 2003 жылы Папуадан бөлінді. 2008 жылғы ұлттық үкіметтің қаулысы Папуадағы ерекше автономия мәртебесі Батыс Папуаға да қолданылатынын растайды. Оңтүстік-Батыс Папуа: Провинция 2022 жылы Батыс Папуадан бөлінді.

Екінші деңгей

Индонезияның екінші деңгейлі әкімшілік бөлімшелері – регенттік (кабупатен) және қала (кота). Бұл бөлімшелер провинциялық деңгейден төменгі жергілікті билік деңгейін құрайды. Дегенмен, олар провинциялық органдарға қарағанда істерді басқаруда көбірек тәуелсіздікке ие, мысалы, мемлекеттік мектептер мен денсаулық сақтау мекемелерін ұйымдастыру сияқты. Бұрын олар біртұтас Daerah Tingkat II (II деңгейлі аймақ) деп аталған. Регенттіктер мен қалалар бірдей деңгейде болып, өздерінің жергілікті басқару органдары мен заң шығарушы жинақтарына ие. Регенттік пен қала арасындағы айырмашылық демографиялық көрсеткіштерде, аумақтың мөлшерінде және экономикалық жағдайында. Әдетте, регенттіктің аумағы қаладан ірілеу, ал қаланың экономикасы ауыл шаруашылығына байланысты емес. Регенттікке регент (бупати), ал қалаға әкім (вали кота) басшылық етеді. Регент немесе әкім және өкілдік кеңестің мүшелері 5 жылдық мерзімге халықтың тікелей дауысымен сайланады.

Төртінші деңгей

Аудандар деса (ауыл) немесе келурахан (қалалық қауымдастық) болып бөлінеді. Деса мен келурахан екеуі де бірдей деңгейдегі әкімшілік бөлімдер, бірақ деса жергілікті мәселелерде келураханнан артық өкілеттікке ие. Алайда, Ачех ерекше жағдай, онда аудандар мукимге бөлінеді, содан кейін ғана гампонгқа бөлінеді.