Кіріспе

Сент-Эсташ шайқасы – 1837 жылғы төменгі Канада көтерілісіндегі шешуші шайқас, онда үкімет әскерлері 14 желтоқсанда Сент-Эсташтағы қалған негізгі патриоттар лагерін жеңді.

Кіріспе

Сент-Карл жеңісінен кейін үкіметтік күштер солтүстікке қарайғы патриоттар лагерлеріне, оның ішінде Сент-Бенуа және Сент-Эустахтағы лагерлерге шабуылға дайындалу мүмкіндігіне ие болды. Джон Колборн басқарған үкіметтік күштер 1-ші және 32-ші жаяу полктерінен 1280 тұрақты әскерден тұрды және артиллерия мен 220 адал еріктілердің қолдауымен, жаңадан келген 83-ші жаяу полкімен күшейтілді. Патриоттар ұйымы жайлы болды, көптеген мүшелерінде тіпті қару да болмады. Олар 800 жауынгер жиналады деп есептеді, бірақ ақырында Жан Оливье Шенье мен Амури Жирод басқарып, 201 адамды ғана дайындады. Олар монастырь, шіркеу, пасторлық үй және ауыл орталығындағы үйлерде бекініп қалды. Амури Жирод шайқас басталғанда, Сен-Бенуадан күш алу үшін кетіп қалды. Оны ұлтқа опасыздық жасады деп күдіктенген патриоттар оны қуды, соңында ол өзін-өзі өлтірді.

Шайқас

Ұрыс орнында Колборн өз әскерлерін ауылдың төңірегіне орналастырып, жауынгерлерін жүйелі түрде алға жылжытып, қорғаушыларды қысымға алды. Түске таяу ол артиллерияға ауылдың ортасына атуға, содан кейін басты көше бойымен жылжып, көптеген патриоттар паналаған шіркеудің есіктерін бұзуға бұйрық берді. Бірінші жаяу полкінің екі ротасы жақын жердегі пасторлық үйді басып алып, оны өртеп жіберді, түтін шіркеуді қорғағандардың көруін қиындату үшін. Содан кейін 1-ші жаяу полкінің гранатшылары поместьени басып алып, оны да өртеп жіберді. Олар шіркеуге кіре алды, алдымен сакральды өртеп, сосын балкондағы патриоттардың атысына түсіп, шегінді. Өртке оранған шіркеуде патриоттар терезеден секіріп шығуға тырысты, сонда Жан Оливье Шенир де қашып құтылуға әрекеттенді. Бірақ ол дереу қаза тапты. Үкімет әскерлері өрттен құтылу үшін терезеден секіріп шыққан көтерілісшілерді атып тастады. Осы сәтте үкімет әскерлері аяусыз күресте соңғы шабуылға көшті. Патриоттар үшін бұл апатты шайқас кем дегенде 4 сағатқа созылды; 70 патриот қаза тапты, ал үкімет әскерлерінен тек үш сарбаз ғана қаза болды.

Салдары

Кейінгі күндері әскерилер мен еріктілер Дюс-Монтайн аймағын мұқият іздеді. Сент-Эвсташ және Сент-Бенуа өрт сөндіруге келмейтіндейдей жанып кетті. Сент-Жоахим, Сент-Схоластик және Сент-Терезада әскер көтерілісшілердің басшыларының үйлерін өртеп тастады. Көтерілісшілердің бір бөлігі Канада-АҚШ шекарасына қашуға тырысты, бірақ жүздеген адамдар тұтқынға алынды. Патриоттардың жетекшілері, доктор Вулфред Нельсон және журналист Жан-Филипп Буше Белльвиль де олардың арасында болды. Кейбіреулері Австралиядағы Жаңа Оңтүстік Уэльс жазалау колониясына жер аударылды. Сиднейдегі Канада шығанағы осы аймақты құрылысына көмектескен бұл тұтқындардың құрметіне аталған.

Ескерту

Шіркеу өртеніп, қирады, тек қасбеті ғана сақталды. Шіркеудің қалған бөлігі қайта жаңартылды. Қасбетте британдықтардың зеңбірегінен түскен оқ іздері әлі де көрініп тұр.