Кіріспе
Ирландиялық қауым Нью-Йорк қаласының маңызды этникалық топтарының бірі болып табылады және 19 ғасырдың соңындағы көші-қон толқындарынан бері қала халқының айтарлықтай бөлігін құрап келеді. Ирландиядағы Ұлы ашаршылықтың нәтижесінде көптеген ирланд отбасылары елден эмиграцияға мәжбүр болды. 1854 жылға қарай, 1,5-2 миллионға жуық ирланд азаматы өз елін тастап кеткен. Америка Құрама Штаттарында көптеген ирландтар қала тұрғындары болды. Аз қаржысы болғандары кемелер тоқтаған қалаларда қоныстанды. 1850 жылға қарай Бостон, Нью-Йорк, Филадельфия, Буффало және Балтимор қалаларының халқының ширегін ирландтар құрады. Бүгінде Бостон АҚШ-тағы қалалардың ішінде ең көп ирланд-американдықтарға ие, ал Нью-Йорк – жалпы саны бойынша ең көп ирланд-американдықтар тұратын қала. Ирландия экономикасы гүлденген «Келттік жолбарыс» жылдарында, қала ирландтардың екінші үй ретінде немесе инвестициялық мақсатта тұрғын үйлерді белсенді түрде сатып алуын көрді.
The Irish community is one of New York City's major and important ethnic groups, and has been a significant proportion of the city's population since the waves of immigration in the late 19th century. As a result of the Great Famine in Ireland, many Irish families were forced to emigrate from the country. By 1854, between 1.5 and 2 million Irish had left their country. In the United States, most Irish became city dwellers. With little money, many had to settle in the cities that the ships landed in. By 1850, the Irish made up a quarter of the population in Boston, New York City, Philadelphia, Buffalo, and Baltimore. Today, Boston has the largest percentage of Irish Americans of any city in the United States, while New York City has the most Irish Americans in raw numbers. During the Celtic Tiger years, when the Irish economy was booming, the city saw a buying spree of residences by native Irish as second homes or as investment property.
Тарих
Ирландтық американдықтар (көпшілігі ирландтық католиктер) Нью-Йорк қаласы халқының шамамен 5,3% құрайды, бұл испан тілді емес ақ нәсілді этникалық топтың екінші ең ірі тобы. Ирландтық американдық протестанттар мен шотландтық-ирландтық американдықтар алғаш рет Америкаға отаршылдық дәуірде (1776 жылға дейін) келді. Католик ирландтықтардың ең көп көші толқыны 1845 жылғы Ұлы ашаршылықтан кейін болды, бірақ отарлау кезеңінде де көптеген католиктер көшіп келді. Көбісі Ирландияның Корк, Галвей және Типперри сияқты халық тығыз қоныстанған округтерінен келген. Сонымен қатар, Каван, Мит, Дублин және Лаойз округтерінен де көптеген адамдар келді. Азамат соғысында 1863 жылғы әскери шақыруға қарсы болған ірі көтерілістер, Тоби Джойс жазғандай, ирландтық католик қауымындағы «ішкі соғыс» болды. Көбінесе ирландтық католиктерден құралған көтерілісшілер полициямен, әскермен және соғысты қолдаған саясаткерлермен, көбінесе ирланд қауымының көшбасшыларымен қақтығысты. 19 ғасырдың «алғашқы күндерінде» ирландтар Нью-Йорк қаласының еуропалық иммигранттардың басым бөлігін құрады, ол «иммигранттар қаласы» болды, және осы қаланың әртүрлілігіне осы күнге дейін үлес қосуда. Келгеннен кейін ирланд иммигранттары бір отбасыға ғана арналған бөлінген үйлерге, сондай-ақ жертөлелерге, шатырларға және көшелерге тығылып қоныстанды, бұл ең кедей иммигранттардың үйіне айналды. Олар байлық жинаған сайын, жақсырақ тұрғын үйлерге көшіп барады. Бруклиндегі Бей-Ридж бастапқыда 1879 жылы бай Манхэттендіктердің демалыс орны ретінде салынған, бірақ оның орнына итальяндық және ирландтық американдықтардың жоғары деңгейлі отбасылық қауымдастығына айналды. Тағы бір ірі ирландтық американдық қауымдастығы Бронкстағы Вудлон-Хайтста орналасқан, бірақ Вудлон-Хайтста әртүрлі этникалық топтар да бар. Манхэттендегі Hell's Kitchen ауданында жағдайдың жақсаруы баяу болды. Басқа да ірі ирландтық американдық қауымдастықтарына Квинстегі Белл-Харбор және Бризи-Пойнт жатады. Екі үлкен ирланд қауымдастығы – Марин-парк және оған жақын орналасқан Герритсен-Бич. Ирландтар Квинстегі Маспет, Вудсайд және Саннисайд қалаларына да аз көлемде қоныстанды. Ирландтық католиктер Нью-Йорк полиция департаменті мен Нью-Йорк өрт сөндіру департаментіне жұмысқа орналасуға сәттілікке жетті. Діни әйелдер шіркеу мектептерінде мұғалім болды, ал басқалары мемлекеттік мектептерде сабақ берді. Аудандық жерлерде ирландтар аумақтарды, жұмыс орындарын және саяси ұйымдарды қайта бақылауға ұйымдасты. 1880-1914 жылдары Оңтүстік және Шығыс Еуропадан келген «жаңа иммигранттар» келген кезде ирландтар оларды өздерінің қалыптасқан жүйесіне енгізді. Бұл «американдану» процесі болды. Ирландтар католик шіркеуінде епископтар, діни қызметкерлер, пасторлар және монахтар ретінде үстемдік құрды. Шіркеу жаңадан келгендер арасында католицизмді нығайту үшін көп күш жұмсады, шіркеу мектептерін және жоғары мектептерді ашты. 1945 жылдан кейін ирландтардың тұрақты әлеуметтік жағдайының жақсаруы қала маңындағы аудандарға кең көшіруге мүмкіндік берді.
Ирландияның колледждері мен университеттері
Фордэм университеті архиепископ Джон Хьюз, ирланд иммигранты, құрған және ирланд жұмысшыларымен салынған. Иезуиттердің көп бөлігі ирланд-американдықтар, ал студенттердің көп бөлігін де ирланд-американдықтар құрайды. Университет президенті, әке Джозеф МакШейн, СЖ – ирланд-американдық. Сент-Джон университеті епископ Джон Лафлин, ирланд иммигранты, құрған. Ол ирланд және басқа иммигранттарды мықты католиктік ортада білім беруді мақсат еткен. Университет президенттерінің көп бөлігі ирланд-американдықтар болды, ал университетті басқаратын көптеген Винсент діни қызметкерлері, сондай-ақ штат қызметкерлері мен профессорлары да ирландтықтар. Университет президенті, әке Брайан Шэнли, ОП – ирланд-американдық. Манхэттен колледжінің студенттерінің, қызметкерлерінің және профессорларының көп бөлігі ирланд-американдықтар. Оның спорт командалары Мэридің ағасы Джаспер құрметіне «Жасперлер» деп аталады, ол ирланд иммигранты, мектеп әкімшісі және жетінші иннингтің ойлап табушысы болған. Колледж президенті Бреннан О'Доннелл – ирланд-американдық.
Музыка
Ирландиялық The Pogues тобының "Fairytale of New York" әнінде Нью-Йорк полициясының хоры Галвей шығанағын әндейді. Бұл дәстүрлі, себебі бұл күштердің көп бөлігі тарихи түрде ирланд-американдықтардан құралған.