Кіріспе
Reconcilee – бұл чех тілінен келген жаңа сөз "upravenec" (көпше түрі "upravenci") үшін шамамен ағылшын тіліне аудармасы. Бұл сөз коммунистік Чехословакиядан эмиграцияға кетіп, кейіннен коммунистік режиммен қарым-қатынасын жаңартқан адамдарды білдіреді.
Шығуы
1948 жылдан бастап режимнің соңына дейін Чехословакиядан рұқсатсыз көшіп кету қылмыс деп есептелді. 1945 жылдан 1987 жылға дейін 172 659 адам елден кетуге мәжбүр болды. Хельсинки келісімінен кейін коммунистік үкімет эмигранттарға қатысты бұрынғы қатал қарым-қатынасты жұмсартуға ниет білдірді. Чехословакия Социалистік Республикасының Ресми газеті, 4/1977 нөмірінде «Чехословакия билігінің рұқсатысыз шетелде тұратын Чехословакия Социалистік Республикасының азаматтарымен құқықтық қатынастарды реттеу туралы» №4 директива қабылданды. Осыдан "upravenec" термині пайда болды.
Санаты
1980 жылы 115 000 эмигрант болды. Директиваларда екі санат белгіленген: Чехословакия азаматтары ретінде шетелде тұрақты тұруға ниет білдіргендер (3-5-баптар; 3145 адам өтініш білдірді) немесе Чехословакия азаматтығынан бас тартуды қалағандар (6-8-баптар; 4533 адам өтініш берді). "Удавинец" мәртебесін алу үшін заңсыз эмиграция жасағаны үшін сотталғанына кешірім сұрау (12486 өтініш) немесе амнистия алу қажет болды. Өтініш берушілер үлкен сома төлеуге міндетті болды (ресми түрде білім беруге жұмсалатын шығын ретінде) және татуласудан кейін ешқандай кедергісіз коммунистік Чехословакияға баруға рұқсат алды. Чехословакияға қайтуға ниет білдіргендер (2-бап – бірінші санат; 452 адам өтініш берді) "navrátilci" (қайта оралғандар) деп аталды. Директиваларда коммунистік режимнің жауы саналған эмигранттардың тағы бір санаты анықталды (9-12-баптар). Олар Чехословакия азаматтығынан айырылып, Чехословакияға баруына тыйым салынды. (Осылайша, оларды қайта оралғандар немесе татуласқандар қатарына жатқызу мүмкін болмады.)
those who wished to stay permanently abroad as citizens of Czechoslovakia (art. 3–5; 3,145 persons applied), or
those who wished cessation of citizenship of Czechoslovakia (art. 6–8; 4,533 applied). A prerequisite to receive a status of upravenec was an application for a pardon of conviction for illegal emigration (12,486 applied) or being amnestied. Applicants had to pay large sums (officially the cost of education) and after reconciliation were allowed to visit Communist Czechoslovakia with no obstacles. Those who wished to return to Czechoslovakia (art. 2 — first category; 452 persons applied) were called "navrátilci" (returnees). Directives also identified a further category of émigrés — enemies of the Communist régime (art. 9–12). These were deprived of Czechoslovak citizenship and prohibited from visiting Czechoslovakia. (They thus could not be ranked among returnees or reconcilees.)
Дау
Келісудің қажетті шарты – коммунистік режимге деген "жақсы немесе бейтарап қарым-қатынас" болды. Сондықтан, "управленцилерді" көптеген эмигранттар ұнатпады және оларды жалтақтар деп атады. Көптеген келіскендер келісімдерін жасырды, ал "управленец" болғаны туралы күмәнді айыптау – қорлау саналды. Атақты чех жазушысы Йозеф Шкворецкий олар туралы сатиралық әңгімелер жазды. Қатал эмигранттар "управленцилердің" коммунистік құпия полициясының сенімді серіктері болғанын болжады.