Кіріспе

Реплика – британдық BAE Systems компаниясы әзірлеген, жасырын қабілеттері бар әскери ұшақтың жобалық зерттеуі. Ақырында, бұл жоба іске асырылмады, себебі британ үкіметі американдық Joint Strike Fighter бағдарламасына қатысуды жөн көрді, нәтижесінде Lockheed Martin F-35 Lightning II пайда болды. Жобалық зерттеу Корольдік әуе күштерінің (RAF) Болашақ шабуылдық әуе жүйесі (FOAS) бастамасымен байланысты болды, бірақ ол ақырында тоқтатылды. Концепциялық ұшақтың басты ерекшелігі – төмен байқағыштық мүмкіндіктерін интеграциялау, оның мақсаты анықталуын азайту мен жалпы құны арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз ету болды. Зерттеу аясында ұшақтың толық көлемді моделі салынды және оның радиолокациялық бейнесін анықтау үшін қатаң сынақтардан өтті. 2003 жылдың басында Replica бағдарламасының бар екені жұртшылыққа жарияланды. Малиметтерге сәйкес, Replica жобасы 1994 жылдан 1999 жылға дейін жүргізілді. Көпшілік пікір бойынша, Replica бұрын RAF Panavia Tornado паркін 2017 жылдан бастап алмастыру үшін жоспарланған болуы мүмкін. Бағдарлама арқылы алынған тәжірибе мен деректер кейіннен Joint Strike Fighter (JSF) бағдарламасына енгізілді, ал Replica технологиялары басқа ұшақтардың, соның ішінде ұшқышсыз әуе аппаратының (UAV) әзірленуіне үлес қосты.

Өмірбаян

1980 және 1990 жылдары әртүрлі елдер жасырын қасиеттері бар жаңа буын ұшақтарды әзірлеуге қызығушылық танытты. Ұзақ мерзімді қажеттіліктерін және болашақ құрамын ескере отырып, 1990 жылдары Корольдік әуе күштері (RAF) Болашақ шабуылдық әуе жүйесі (FOAS) бағдарламасын іске қосты. Бұл бағдарлама өз міндеттерін орындаудың әртүрлі жолдарын, соның ішінде дәстүрден тыс әдістерді, сондай-ақ пилоттық және пилотсыз ұшу аппараттарының концепцияларын зерттеуді көздеді. Британдық қорғаныс өндірушісі BAE Systems, FOAS жобасының бастапқы кезеңдеріне қызығушылық танытып, әскери технологияның салыстырмалы түрде жаңа саласында өзінің техникалық тәжірибесін дамытуға ниеттеніп, қатысуға бел буды. Компания "Реплика" деп аталған жасырын шабуылдық ұшақтың жобасын жасауға кірісті. Корольдік әуе кеңістігі қоғамы жариялаған мақалаға сәйкес, Реплика – ел ішінде әзірленген жасырын истребитель және Ұлыбритания мен BAE Systems компаниясының жасырын технологияларды әзірлеудегі біліктілігін көрсетуге арналған. Ол "Ұлыбританияның JSF бағдарламасына қатысуға жолдамасы" қызметін атқарды.

Дизайн

BAE Systems Replica – зерттелген екі орынды шабуылдық ұшақ болды. Ол түрлі жасырын технологиялық мүмкіндіктермен жабдықталған, мысалы, V тәрізді құйрық орнату арқылы ұшақтың радарлық көрінісін, сондай-ақ салмағын азайтуға қол жеткізілді. Сырттан ұшақ корпусы американдық Northrop YF 23 прототипіне және BAE Systems/McDonnell Douglas/Northrop Grumman бірлесіп жасаған ұсынысқа ұқсас болды, бұл ұсыныс АҚШ Әуе күштерінің (USAF) Бірлескен Күрделі Шабуыл Технологиясы (JAST) бағдарламасына ұсынылған. Дегенмен, Replica осы екі ұшақтың ешқайсысына тәуелді болмай дамыды. FOAS бағдарламасының қатаң талаптарын орындау мақсатында, Replica ішкі қару сақтағышымен жабдылған болуы мүмкін, ол өзін-өзі қорғану үшін ASRAAM зымырандарын және 2,000 фунт салмаққа дейінгі лазерлік басқарылатын бомбаларды тасымалдауға қабілетті.

Дауыл

2018 жылғы Фарнборо әуе көрмесінде BAE Systems компаниясы Tempest деп аталатын болашақ жауынгер ұшағының макетін таныстырды. Макет, Replica сынақ үлгісімен үлкен ұқсастықтарды көрсетті.