Алтан әуежайы: Норвегияның солтүстігіндегі көлік торабы

Кіріспе

Аэропорт Альта, Норвегия. Аэропорт Альта (Alta lufthavn; Солтүстік саам: Álttá girdihámman; Kven: Alattion lentohamina;) – Норвегияның Финнмарк округіндегі Альта муниципалитетінде орналасқан халықаралық әуежай. Әуежай қала орталығынан шығысқа қарай, Эльвебаккен жерінде орналасқан. Оның 11/29 нөмірлі бір ұшу-қону жолағы бар, ол Альтафьордтың оңтүстік жағалауында жатыр. Альта әуежайы мемлекеттік меншіктегі Avinor компаниясына тиесілі және басқарылады. 2014 жылы 368 393 жолаушыға қызмет көрсеткен, бұл оны Финнмарктағы ең көп жолаушы тасымалдайтын әуежайға айналдырды. Widerøe Ground Handling әуежайдағы қызмет көрсету агенті болып табылады, ал әуежайға Widerøe, Scandinavian Airlines (SAS) және Norwegian әуе компаниялары қызмет көрсетеді. Widerøe жақын орналасқан Тромсё қаласына, сондай-ақ Финнмарк округіндегі Вадсё, Баттсфьорд, Мехамн және Киркенес сияқты бірнеше өңірлік әуежайларға рейстер ұйымдастырады, олар ірі әуекомпаниялардың бағыттарымен байланыстырады. Бұл әуежай Babcock Scandinavian AirAmbulance компаниясына тиесілі екі Beech King Air және Helitrans AS ұшағының базасы болып табылады. Альта өзенінде шабақ балық аулау маусымында халықаралық чартерлік рейстер мен жеке ұшақтардың саны шектеулі. Бұл аймақтағы алғашқы әуежай 1943 жылы Люфтваффе салған әскери аэродром болды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қирап, жөндеуге жарамсыз болды. Азаматтық әуежай 1963 жылдың 4 мамырында ашылды. Бастапқыда SAS солтүстіктегі басқа негізгі әуежайларға және Ослоға рейстер жасады, бірақ 1970 жылдары Финнмаркте бірнеше өңірлік әуежайлар ашылды, және Widerøe оларға қосылған рейстерді жүзеге асырды. 1990 жылы Альта әуежайының аймақтық маңызы артты, ол жаңа құрылған SAS Commuter үшін хабқа айналды. Norwegian 2003 жылы Альтаға рейстерді бастады, ал 2009 жылы жаңа терминал ғимараты ашылды.

Құрылыс

Алтадағы алғашқы әуежайды Норвегияны неміс оккупациясы кезінде Вермахт салған. Алта екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс әскери қызметінің маңызды бөлігі болды, нәтижесінде 1943 жылы Эльвебаккенде ұшу-қону жолағы салынды. Әуежай 1944 жылы Финнмарктен неміс әскерлерінің шығуы кезінде "Нордлихт" операциясы барысында қиратылды. 1945 жылы Норвегия Корольдік Әуе күштері Солтүстік Норвегия жағалауы бойында гидроұшақтармен жүретін бағытты іске қосты, оның ішінде Алтада тоқталым болды. Бірақ келесі жазда бұл бағыт қайта ашылмады. Әкімдік әуе күштері мен азаматтық авиация органдарына Альтаға әуе бағытын ашуға лобби жасауды бастады. Олар Буктадағы гидроұшақ айлағы мен Алтагард/Эльвебаккендегі ұшу-қону жолағын болашақ әуежайлардың ұлттық жоспарына енгізуді ұсынды. 1946 жылы Алтагардслеттадағы жер әскерилерден босатылып, әуежай ретінде пайдалануға берілді. Дегенмен, он жылдан астам уақыт бойы ұшу-қону жолағының құрылысы ілгерілемеді. Оның орнына Буктадағы гидроұшақ айлағы жаңартылды. Бастапқыда жолаушылар қайықпен ұшаққа жеткізілді, бірақ бірнеше жылдан кейін жүзбелі док салынды. Қызметтер мамыр мен қыркүйек аралығында бес жазғы ай бойы ғана ұсынылды. Жылдың қалған уақытында Альтада әуе тасымалы болмады. 1954 жылы Widerøe компаниясы бұл бағытты өз қолына алды және Tromsø-ден Альта арқылы Hammerfest, Kirkenes және Vadsø қалаларына бағыт беру үшін de Havilland Canada DHC 3 Otter ұшағын сатып алды. Tromsø-да Norwegian Air Lines компаниясының Ослоға бағытталған гидроұшақтарымен байланыс жасалды. 1957 жылы Букта арқылы жылына 2000 жолаушы тасымалданды, ал жазғы бағыт 1960 жылдан бастап күнделікті орындалатын болды. Эльвебаккендегі жер Альтада даулы мәселе болды, әсіресе әуежай қала орталығына тым жақын орналасқандықтан, бұл шуға себеп болуы мүмкін еді. Соккельмадағы балама нұсқа да қарастырылды, бірақ айналасындағы таулар жақсы қону жағдайларын қамтамасыз етпегендіктен ол қабылданбады. Альта әуежайын салу туралы шешім 1961 жылы қабылданды, содан кейін жерді қосымша иемдену жұмыстары жүргізілді. Құрылыс Банақ және Киркенес әуежайларымен, Хёбуктмоенмен бір уақытта жүргізілді, нәтижесінде Финнмарк үш маңызды әуежайға ие болды. Ал Тромсё әуежайы келесі жылы ашылды. Альта әуежайы ашылғанда бірнеше маңызды нысандар жоқ еді; бақылау мұнарасы мен жолаушылар терминалы 1964 жылға дейін аяқталмады, сондықтан бастапқыда терминал ретінде сарай пайдаланылды. SAS-тың жолаушылар ағыны 1970-жылдары өсті, нәтижесінде SAS қызметтерінің жиілігін біртіндеп арттырды, содан кейін үлкен DC 9 ұшақтарын да пайдаланды. McDonnell Douglas MD 80 алғаш рет 1986 жылдың 11 шілдесінде Альта бағытында ұшты. 1989 жылдан 1990 жылға дейін Альта әуежайындағы жылдық ұшақ қозғалысы 7711-ден 10 035-ке дейін өсті. Алдағы жылдары Альта әуежайының қызметі өркендеді. SAS Альтаға күніне онға дейін рейстер орындады; ең көп жүк көлемі кезінде алты ұшақ бір уақытта әуежайда болды, оның ішінде екеуі Widerøe-ге тиесілі болды. Осылайша SAS хаб парадигмасынан бірте-бірте бас тартты. SAS 2001 жылы Braathens компаниясын сатып алды, нәтижесінде 2002 жылдың 1 сәуірінен бастап Ослоға бағыт-бағдарды Braathens компаниясы өз қолына алды. 2002 жылдың қазан айында Солтүстік Норвегиядағы SAS Commuter қызметтерінің барлығын Widerøe компаниясы сатып алды. Norwegian Air Shuttle 2003 жылдың 19 тамызында Ослодан Альтаға қызмет көрсетуді бастады, бастапқыда күніне үш рейспен. SAS және Braathens 2004 жылы SAS Braathens компаниясын құрды; әуе компаниясы 2007 жылы өзінің атын Scandinavian Airlines деп өзгертті. Терминалдың құрылысын кеңейту жоспарларын алғаш рет 1990 жылдары Азаматтық әуежайлар басқармасы ұсынған. Жаңарту 2000 жылғы жоспарда басымдыққа ие болды, бірақ көп ұзамай Киркенес әуежайы мен Свалбард әуежайының жаңартулары пайдасына тоқтап қалды. 2005 жылы Азаматтық авиация басқармасы Альтадағы ұшу-қону жолағына жақын жерлердің тым жақын екендігін және әуежай 2008 жылы жаңартылмаса сертификатын жоятынын мәлімдеді. Сонымен қатар, әуежайдың екі қақпасы бір уақытта 150 жолаушыны қанағаттандыра алатын болғандықтан, ол сыйымдылықтың жетіспеушілігіне байланысты болды. 2007 жылдың ақпан айында Avinor компаниясы 300 млн NOK көлемінде жаңа жолаушылар терминалы мен мұнарасын салу туралы шешім қабылдады. Жаңа терминал ескі терминал мен портовый қызметтердің арасында орналасқан. Ол қауіпсіздікті бақылаудың жақсартылған мүмкіндіктерін және халықаралық рейстерге рұқсат берді.

The first airport in Alta was built by the Wehrmacht during the German occupation of Norway. Alta was a central part of the German military activity during World War II, resulting in an airstrip being constructed at Elvebakken in 1943. The airport was damaged beyond repair under Operation Nordlicht—the German withdrawal from Finnmark in 1944. During 1945 the Royal Norwegian Air Force operated a seaplane route along the coast of Northern Norway, which included a stop at Alta. However, the route was not resumed the following summer. The municipality started lobbying the air force and the civilian aviation authorities to establish an airline route to Alta. Specifically, they argued that both the water aerodrome at Bukta and an airfield at Altagård/Elvebakken be included in the national plans for future airports. The area at Altagårdsletta was freed up by the military in 1946 and zoned for use as an airport. However, no progress was made with the airfield for over a decade. Instead, the water aerodrome at Bukta was upgraded. Initially the passengers were transported to the aircraft with a boat, but after a few years a floating dock was built. Services were only provided during five summer months, from May through September. During the rest of the year, Alta had no airline service; The route was taken over by Widerøe in 1954, who bought a de Havilland Canada DHC 3 Otter to serve a route from Tromsø via Alta to Hammerfest, Kirkenes and Vadsø. In Tromsø, the routes connected with a Norwegian Air Lines' seaplane service to Oslo. Bukta had 2,000 annual passengers in 1957, and the summer route was flown daily beginning in 1960. The location in Elvebakken was somewhat controversial in Alta, especially as the airport would be located so close to the town center, potentially causing noise pollution. An alternative at Sokkelma was considered, but this was discarded because the surrounding mountains prevented good landing conditions. The decision to build Alta Airport was made in 1961, followed by additional expropriation of land. Construction was carried out simultaneously with that of Banak and Kirkenes Airport, Høybuktmoen, which combined would give Finnmark three primary airports. while Tromsø Airport opened the following year. Several important facilities were missing from Alta Airport when it opened; the control tower and the passenger terminal were not completed until 1964, so at first a shed was used as terminal. SAS' traffic increased throughout the 1970s, resulting in SAS gradually increasing the frequency of its services, and later also using larger DC 9s. The McDonnell Douglas MD 80 was first flown on the Alta route on 11 July 1986. From 1989 to 1990, the number of annual aircraft movements at Alta hiked from 7,711 to 10,035. Activity at Alta Airport peaked in the following years. SAS served Alta with up to ten daily services; at peak hours six aircraft were at the airport simultaneously, including two from Widerøe. The hub paradigm was thus gradually abandoned by SAS. SAS bought Braathens in 2001, resulting in the latter taking over the service to Oslo starting on 1 April 2002. All SAS Commuter services in Northern Norway were taken over by Widerøe in October 2002. Norwegian Air Shuttle started its services from Oslo to Alta on 19 August 2003, initially with three services daily. SAS and Braathens merged in 2004 to form SAS Braathens; the airline changed its name back to Scandinavian Airlines in 2007. Plans for expanding the terminal facilities were first articulated by the Civil Airport Administration in the 1990s. The upgrade was given priority in a 2000 plan, but was shortly after placed on hold in favor of upgrades of Kirkenes Airport and Svalbard Airport, Longyear. By 2005 the Civil Aviation Authority announced that the aircraft parking areas at Alta were too close to the runway and that the airport would lose its certification in 2008 unless it was upgraded. Another concern was the lack of capacity, as the airport could only handle 150 passengers simultaneously at two gates. Avinor decided in February 2007 to build a new passenger terminal and tower for NOK 300 million. The new terminal was and was located between the old terminal and the port facilities. It included improved facilities for security control and allowed international services.

Мекемелер

Әуежай Эльвебаккен мен Алтагардта, Алтафьордтың оңтүстік жағалауында және Алтаэльва өзенінің сағасында орналасқан. Мемлекеттік "Авинор" компаниясы басқарады. Бір ғана 11–29 (шамамен шығыс-батыс) бағытындағы ұшу-қону жолағы бар, такси жолағы жоқ. Бір бағыты I санаттағы аспаптық қону жүйесімен жабдықталған. Алтадан Хаммерфестке автобус және жылдам пароммен қатынауға болады; Хаммерфестке дейін саяхат уақыты екі сағатты құрайды.

Болашақ

2011 жылы Көлік және коммуникация министрлігі тапсырыс берген консультациялық компанияның ұсынысы бойынша 2013 жылдан бастап Финнмарктағы субсидияланатын бағыттар жағалау бойымен жүргізілуі тиіс еді, ал Киркенес және Вадсёға бағыттар Альтадағы жалғыз субсидияланатын бағыттар ретінде қалатын болды. Хаммерфестке Гретнес орналасқан жерде жаңа әуежай салу туралы ұсыныс бар, онда ұшу-қону жолағы болуы мүмкін. Егер бұл ұсыныс қабылданса, Хаммерфест Ослоға тікелей рейстерді жүзеге асыра алады. Бұл Альтаның негізгі әуежай ретіндегі қызмет ету аймағын күрт қысқартуы мүмкін және Ослоға рейстердің азаюына әкелуі мүмкін. Норвегия үкіметі 2015 жылы басталган Альта-Хаммерфест тас жолын жақсартуға шешім қабылдады және Хаммерфест Гретнес әуежайын салудан бас тартты. Сондай-ақ, 2010-2019 жылдар аралығында Каутокеино және Тромсёге қарайтын жолдар да жаңартылуда.