Кіріспе

Норвегиялық археолог, тарихшы және мұражай директоры

Хакон Шетелиг (25 маусым 1877 – 22 шілде 1955) – норвегиялық археолог, тарихшы және мұражай директоры. Ол Норвегиядағы викинг дәуірі өнерін зерттеу саласындағы пионер және археологияның бастаушыларының бірі ретінде танымал. Ол ең көп Тонсберг қаласының жанындағы Осеберг кемесін (Osebergfunnet) зерттеу жұмыстарымен байланысты.

Өмірбаян

Хакон Шетелиг Кристианияда (қазіргі Осло, Норвегия) өсті. Ол Харальд Фредерик Шетелигтің (1846–1918) және Магнхильд Педерсеннің (1850–1920) ұлы болды. Ол Кристиания университетінде (қазіргі Осло университеті) классикалық тілдерді, ежелгі скандинав филологиясын және тарихын оқыды. 1901 жылы Шетелиг Норвегияның Берген қаласындағы Берген университетінің мұражайында тарихи ескерткіштер бөлімінің кураторы және басқарушысы болып жұмысқа қабылданды. 1914 жылы профессор болып тағайындалып, 1942 жылға дейін Тарих және ескерткіштер кафедрасының директоры болып жұмыс істеді. Шетелиг және оның әріптесі, швед археологы Габриэль Густафсон 1904–1905 жылдары Осеберг кемесін қазып шығарып, сақтап қалған топты басқарды. 1915 жылы Густафсон қайтыс болғаннан кейін ол археолог Антон Вильгельм Брøггермен және Хьяльмар Фалькпен бірлесіп, осы жаңалықты жариялады. 1920 жылы ол 1920 жылы Herøy округінің (Møre og Romsdal) Kvalsund шаруашылығында табылған Kvalsund кемелерін (Kvalsundskipet) қазу жұмыстарын басқарды. 1910 жылы Гарри Феттпен бірге «Kunst og Kultur» журналын құрды және оны редакциялады (1910–1927). Ол археология, тарих және мәдениет тарихы туралы көптеген мақалалар мен еңбектер жариялады. Сондай-ақ ол Ұлыбритания мен Ирландиядағы викингтердің ескерткіштері сериясының алты томдық бірінші томын жазды және бас редактор болып қызмет етті. Ол 793 жылы скандинавиялық викингтер Линдсфарнға шабуыл жасаған кезде викингтер дәуірі басталды деген идеяны білдіретін Шетелиг аксиомасын енгізді. Хакон Шетелиг Норвегия ғылым және әдебиет академиясының және Норвегия Корольдік ғылыми қоғамының мүшесі болды. 1946 жылы ол Святого Олафа орденінің командирі болып тағайындалды және бірнеше шетелдік ордендер мен медальдармен марапатталды.