Орегон штаты мен Гузек ісі: Өлім жазасы және жаңа дәлелдерді ұсыну құқығы
Oregon v. Guzek
АҚШ Жоғарғы Сотының Guzek ісі (2006) – өлім жазасы кезінде жаңа дәлелдер ұсыну құқығы конституциялық кепілдік емес. Қылмыстық соттар, өлім жазасы, дәлелдер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орегон Гузэкке қарсы, 546 U. S. 517 (2006) – АҚШ Жоғарғы Сотының шешімі. Бұл шешімде АҚШ Конституциясының Сегізінші түзетуі өлім жазасы алған қылмыстық істе сотталу кезінде ұсынылмаған, кінәсіздігін дәлелдейтін жаңа айғақтарды сот кезінде ұсынуға қылмыстық сотталғандарға құқық бермейтіні айтылды. Осыған байланысты, штаттар мұндай айғақтарды өлім жазасын тағайындау кезеңінде конституциялық түрде қарастырмауға құқылы.
Oregon v. Guzek, 546 U. S. 517 (2006), was a decision by the Supreme Court of the United States, which ruled that the Eighth Amendment to the United States Constitution does not grant criminal defendants facing the death penalty the right to introduce new evidence of their innocence during sentencing that was not introduced during trial. Accordingly, states could constitutionally exclude such evidence from the sentencing phase of a capital trial.
Бірінші мемлекеттік шағым
Рэнди Ли Гузек кісі өлтіргені үшін сотталып, өлім жазасына кесілді. Бас прокурордың орынбасары Рон Браун істі қозғады. Орегон Жоғарғы соты оның кінәлі екенін растады, бірақ апелляциядағы шағым бойынша үкімді жойды. Сот өлім жазасы Конституцияның сегізінші поправкасын бұзады деген шешімге келді, себебі қазылар алқасына "жалпы жеңілдету сұрағы" қойылмаған. Бұл сұрақ, қазылар алқасына ұсынылған заңдық факторлардан өзге де, кез келген маңызды жеңілдетуші мәліметтерді қарастыру мүмкіндігін беруге тиіс болған. Сот істі жаңа үкім шығару үшін қайтадан алғашқы сотқа жіберді.
Randy Lee Guzek was convicted of murder and sentenced to death. Chief Deputy DA Ron Brown prosecuted the case. The Oregon Supreme Court affirmed his conviction but vacated the sentence on appeal. The court ruled that the death sentence violated the Eighth Amendment because the jury was not presented with a "general mitigation question," which would ensure that it had the opportunity to give effect to any relevant mitigating evidence outside of the statutory factors that were submitted to it. The court remanded the case back to the trial court for a new sentencing trial.
Екінші мемлекеттік шағым
Гузек қайтадан өлім жазасына кесілді. Бас прокурордың орынбасары Джошуа Маркиз қайта соттауды жүргізді. Гузек апелляциялық шағым түсірді, ал Орегон Жоғарғы Соты үкімді тағы да жойды, себебі сот үкім кезінде ұсынған "құрбан болғандардың әсері" туралы дәлелдер маңызсыз деп танылды, осылайша өлім жазасы конституциялық емес жолмен белгіленді. Іс үшінші рет үкім шығаруға қайтарылды.
On remand, Guzek was sentenced to death again. Chief Deputy DA Joshua Marquis prosecuted the re trial. Guzek appealed, and the Oregon Supreme Court again vacated the sentence, ruling that "victim impact" evidence that the State had presented during sentencing was irrelevant, so unconstitutionally secured the death sentence. The case was remanded for a third sentencing trial.
Үшінші мемлекеттің шағымдауы
Үшінші сот процесінде арнайы прокурор Джошуа Маркиз тергеу жүргізген кезде сот төрешісі қазылар алқасына өлім жазасына балама ретінде "нағыз өмір" – ешқандай шартты түрде босату мүмкіндігі жоқ өмір бойына бас бостандығынан айыру туралы нұсқау бермеді. Гузек тағы да өлім жазасына кесілді. Осы қатеге сүйене отырып, Орегон Жоғарғы Соты Гузектің жазасын күштен шығарып, жаңа жаза тағайындау процесін өткізу үшін істі қайтаруға бұйырды. Төртінші жаза тағайындау отырысында тағы да қателіктерге жол бермеу үшін сот Гузек ұсынған алиби дәлелдерін қабылдамау туралы шешімді де қарастырды. Бұл дәлелдер Гузектің анасы мен әкесінің куәліктерінен тұрды, олар Гузектің қылмыс жасалған уақытта олармен бірге болғанын айтқан. Орегон Жоғарғы Соты штат заңнамасына және АҚШ Конституциясының Сегізінші түзетуіне сәйкес Гузектің өлім жазасы кесілген кезде осы дәлелдерді ұсынуға құқығы бар екенін және сотқа оның ұсынған барлық алиби дәлелдерін қабылдауға бұйрық берді. Осыдан кейін Орегон штаты Жоғарғы Сотқа істі қайта қарау туралы өтініш берді.
During the third sentencing trial, prosecuted by special prosecutor Joshua Marquis, the trial judge failed to instruct the jury about a "true life" sentencing option— life in prison without the possibility of parole— as an alternative to the death penalty. Guzek was once again sentenced to death. Based on this error, the Oregon Supreme Court vacated Guzek's sentence and remanded for a new sentencing trial. Seeking to avoid further errors at his fourth sentencing proceeding, the court also addressed the exclusion of alibi evidence that Guzek had sought to admit, which consisted of transcripts of testimony by his mother and grandfather stating he was with them at the time of the murder. The Oregon Supreme Court ruled that under state law, and the Eighth Amendment, Guzek had a right to present this evidence during his death penalty sentencing and directed the trial court to admit all alibi evidence he submitted. The State of Oregon then petitioned the Supreme Court for review.
Төртінші сот
SCOTUS пікірінің нәтижесінде Орегон Жоғарғы Соты 2007 жылы істі тағы да қарады (Орегон штаты Рэнди Ли Гузекке қарсы, 153 P.3d 101 (Ore. 2007)) және SCOTUS шешіміне сәйкес тірі куәгердің алибисі қабылданбады, бірақ айыпталушының анасы мен әкесінің бұрынғы жазбадағы алиби куәлігі қабылданды. Айыпталушының қалған жалғыз мәселесі, ол егер кейіннен жасалған құқықтан бас тартса, өмір бойына шартсыз сотталу құқығы болғандықтан, 2010 жылдың 5 мамырында, қазылар алқасын іріктеу басталған кезде Гузек 5 беттік өтініш жазып, өмір бойына шартсыз сотталу (LWOP) қарастырылмауын талап етті, және төрағалық етуші судья Джек Биллингс осылай бұйрық берді. Клатсоп округінің прокуроры Джош Маркуис үшінші рет Гузекті қайтадан қудалауға кірісті. 2010 жылдың мамыр айында, бірнеше кешігулерден кейін, Орегон штаты Рэнди Гузекке қарсы іс Орегон штатының Дешутс округінде қайтадан сотқа түсті. 2010 жылдың 17 маусымында, шамамен 5 сағаттық кеңесуден кейін, 8 әйел және 4 ер адамнан құралған қазылар алқасы Орегонның өлім жазасы жүйесі бойынша өлім жазасын кесу үшін қажетті төрт сұраққа бірауыздан «иә» деп жауап берді, және Гузек Род Хаузер мен Лоис Хаузерді өлтіргені үшін бірден өлім жазасына кесілді.
As the result of the opinion of SCOTUS the Oregon Supreme Court reviewed the case yet again in 2007 (State of Oregon vs. Randy Lee Guzek, 153 P.3d 101 (Ore. 2007) and determined that in accordance with the SCOTUS decision, that live alibi testimony would not be allowed but that prior transcript alibi testimony of the defendant's mother and grandfather would be admitted. Although the sole remaining issue for the defendant was his right to have life without parole considered if he waived any ex post facto right, on May 5, 2010 as jury selection was starting Guzek wrote a pro se 5 page brief demanding that life without parole (LWOP) be removed from consideration and the presiding judge, Judge Jack Billings so ordered. Clatsop County DA Josh Marquis returned for a third time to re prosecute Guzek. In May 2010, after several further delays, the case of the State of Oregon vs. Randy Guzek went to trial again in Deschutes County, Oregon. On June 17, 2010, after about 5 hours of deliberation, the 8 woman, 4 man jury unanimously answered all the four questions required for a sentence of death to be rendered under Oregon's capital sentencing scheme "yes," and Guzek was immediately sentenced to death again for the murders of Rod Houser and Lois Houser.
Сот шешімі
АҚШ Жоғарғы Соты Орегон Жоғарғы Сотының шешімін бірауыздан күштен шығарып, Сегізінші түзетудегі қатыгез және ерекше жазаға тыйым салу сотталушының өлім жазасын тағайындау кезеңінде оның кінәсіз екенін дәлелдейтін жаңа материалдарды ұсыну құқығын жаратпайды деп шешті, егер мұндай материалдар сот процесінде ұсынылмаған болса. АҚШ Конституциясы штаттарға мұндай дәлелдерді сотта осыдан бұрын ұсынылған дәлелдермен шектеуге мүмкіндік береді. Гузек сондай-ақ бұл алибиді басқа куәгерлердің куәліктерін жоққа шығару үшін пайдалануға болатынын мәлімдеді. Сот мәселені Орегон Жоғарғы Сотының қарауына қалдырды, ол Орегон заңнамасына сәйкес мұндай іс-әрекетке рұқсат етілуі мүмкін бе екенін анықтауы керек.
The United States Supreme Court unanimously reversed the Oregon Supreme Court, ruling that the Eighth Amendment's prohibition against cruel and unusual punishment did not create a right to introduce evidence of innocence in a defendant's death penalty sentencing phase if it had not been introduced in the trial phase. The U. S. Constitution permitted states to limit such evidence to that already presented at trial. Guzek had also argued that this alibi evidence could be used to impeach the testimony of other witnesses. The Court left it open to the Oregon Supreme Court on remand to determine whether this was permissible under Oregon law.
Кейінгі дамуы
2022 жылдың 13 желтоқсанында Гузектің өлім жазасы (Орегон штатының өлім жазасына кесілген барлық адамдармен бірге) губернатор Кейт Браунмен өмір бойына мерзімінен бұрын босатылмады, бірақ өмір бойына түрмеде отыруға ауыстырылды. Гузек құрбандарының қызы Сью Ширли бұл шешімге наразылық білдірді.
On December 13, 2022, Guzek's death sentence (along with everyone else on Oregon's death row) was commuted to life without parole by Governor Kate Brown. Sue Shirley, the daughter of Guzek's victims, reacted to the decision with outrage.