Кіріспе
4 ғасырдағы Қытайдағы регент Муронг Пинг (339 жылға дейін, 372 жылдан кейін) – Муронг Вэй (Ю императоры) билік еткен кездегі Қытайдың Сианьбей тайпасы басқарған Бұрынғы Ян әулетінің регенті, бұрынғы, әлдеқайда қабілетті регент Муронг Ке қайтыс болғаннан кейін. Ол, Муронг Вэйдің анасы Императрица Кезухунмен бірге, Бұрынғы Янның құлдырауына және жойылуына себепкер деп жиі айыпталады.
Murong Ping ,(before 339 after 372),was a regent of the Xianbei led Former Yan dynasty of China during the reign of Murong Wei (Emperor You), after the death of the previous, far more capable regent Murong Ke. He, along with Murong Wei's mother Empress Dowager Kezuhun, is often blamed for the Former Yan's decline and fall.
Ерте өмір
Мурон Пинг – Цзинь вассалы, Сианьбей басшысы Мурон Хуэйдің (慕容), бұрынғы Янның негізін қалаушы Мурон Хуанның әкесі болған ең кіші ұлдарының бірі, тіпті ең кішісі болуы мүмкін. Тарихи жазбаларда оның жасы нақты көрсетілмеген, бірақ ол Мурон Хуанның мұрагері Мурон Цзюньге шамамен жақын болған. (Бұл оның шөбере інісі Мурон Вэйдің бір кезде оны әкесі емес, ағасы деп атауынан көрінеді, мүмкін жас кезінде шатасқандықтан солай айтқан шығар.) Оның анасы кім болғаны белгісіз. Тарихта оған алғаш рет 339 жылы айырылған, ол Мурон Хуанның генералдарының бірі ретінде есімдері тізілген (басқа ағасы Мурон Цзюньмен бірге, кейінірек таққа отыратын немере інісінен тон мен жазуымен ерекшеленеді, сондай-ақ Мую Ген және Мую Ни (慕輿泥) да болған). Олар Кейінгі Чжаоның шекаралық айманына қарсы табысты шабуыл жасады.
Муронг Чжунның тұсында
348 жылы Муронг Хуан қайтыс болды, оның орнын ұлы Муронг Цзюнь басқарды, ол сол кезде Джин патшалығының берген Ян князі атағын сақтап қалды. 349 жылы Кейінгі Чжао императоры Ши Ху қайтыс болды, ал оның мемлекеті ұлдары мен асырап алған немересі Ши Мин арасындағы ағайындық соғыстарға ұшырады. Сондықтан Муронг Цзюнь оңтүстікке жорық жасауды шешті. Муронг Цзюньнің келесі бірнеше жылдағы жорықтарында ол Кейінгі Чжаоның көп бөлігін басып алып, Ши Минді (сол кезде әкесінің тегімен Ран Мин деп атын өзгерткен, Ши Ху оны асырап алғанға дейін) тұтқынға алып, оның қысқа ғұмырлы Ран Вэй мемлекетін жойды. Осы жорықтарда Муронг Пинг маңызды генерал ретінде қызмет етті. Муронг Пинг 352 жылы Ран Мин тұтқынға алынғаннан кейін, Ран Вэйдің астанасы Еченгті (鄴城, қазіргі Хэбэй провинциясының Ханьдань қаласы) қоршауға алған әскерге басшылық етті. Ол Ран Миннің әйелі Императрица Донг пен ұлы Ран Чжиге қарсы күресті, қала оның қолына тиді және Ран Вэй мемлекеті ресми түрде құлады. Ол Еченгтің қорғанысын басқаруға тағайындалды. 354 жылы Муронг Цзюнь Джиннен толыққанды бөлініп, императорлық атақ алды. Ол оны Луоян аймағындағы әскери операцияларға жетекші етіп тағайындады (бірақ бұрынғы Ян сол кезде Луоянды басып ала алмады) және оған Шаньян князі атағын берді. Келесі бірнеше жылда Муронг Пинг тәуелсіздігін сақтап қалуға тырысқан және бұрынғы Ян, бұрынғы Цинь және Джин мемлекеттері арасында тартысқан бұрынғы Кейінгі Чжао генералдарына қарсы әскерлерді басқаруға қатысты. Оның жорықтарында жеңістер де, жеңілістер де болды. 360 жылы Муронг Цзюнь ауыр сырқатқа шалдықты және ұлы Муронг Вэйдің регенті ретінде қабілетті ағасы Муронг Кэні тағайындады. Муронг Пинг, Ян Ву және Мую Гэнь Муронг Кэнің көмекшілері болды. Көп ұзамай Муронг Цзюнь қайтыс болды, ал оның орнын Муронг Вэй басты.
Муронг Ке билігі кезінде
Мюю Ген, Муронг Ке мен Муронг Пингке қарағанда жоғары лауазымды болғандықтан, Муронг Кеге бағынуға құштар емес еді және жас императорға, сондай-ақ оның анасы, императрица Кезухунға Муронг Ке мен Муронг Пингтің көтеріліс жоспарлап отырғанын жалған айтты. Императрица Кезухун Мююге сенді, бірақ жас император сенбеді және оның әрекеттеріне рұқсат бермеді. Муронг Ке бұл туралы біліп, Муронг Пингпен ақылдасқаннан кейін Мююді және оның руын жазалады. Муронг Ке сол кезде регент еді, бірақ барлық маңызды мәселелер бойынша Муронг Пингпен кеңесетін. Оның регенттігі табысты деп есептелді, себебі ол империяны тиімді басқарып, Цзинь есебінен оңтүстікке қарай кеңейтті. Муронг Пингтің осы жетістіктегі рөлі белгісіз. 361 жылы Муронг Вейдің сенімді адамы болған баяушы Динг Цзинь (丁進) Муронг Кені Муронг Пингті өлтіруге көндіруге тырысты, бірақ Муронг Ке ашуланып, Дингті жазалады. 366 жылы Муронг Ке мен Муронг Пинг өзінің лауазымдарынан кетуді және барлық билігін Муронг Вэйге қайтаруды ұсынды. Муронг Вэй бұдан бас тартты. 367 жылы Муронг Ке ауыр сырқатқа шалдықты. Ол Муронг Пингті, Муронг Вейді және Муронг Вейдің үлкен ағасы, Леань ханзадасы Муронг Цзаңды (慕容臧) өзінің басты міндеті – әскерлердің бас қолбасшысы лауазымын өзінің інісі, Ву ханзадасы Муронг Чуйге беруге көндіруге тырысты, себебі Муронг Чуйді қабілетті генерал деп санайтын. Бірақ сол жылы Муронг Ке қайтыс болғаннан кейін Муронг Пинг бұл ұсыныстан бас тартты және оның орнына бұл лауазымды Муронг Вейдің кіші інісі, Чжуншань ханзадасы Муронг Чонгқа берді. Муронг Пинг регенттік билікті өз қолына алды және император жесір Кезухунмен бірлесіп билікті жүзеге асырды.
Регенттік
Мюрон Пинг әскери қабілетке ие болғанымен, регенттік қызметінде тиімсіз және жемқор болды. 368 жылы бұрынғы Циньнің төрт әміршісі бұрынғы Цинь императоры Фу Цзяньға қарсы көтерілгенде, олар бұрынғы Яндан көмек сұрады. Көптеген шенеуніктер, соның ішінде Муронг Цзюньнің інісі Муронг Де, Фаньян князі, мұны бұрынғы Циньді жаулап алуға қолайлы мүмкіндік деп есептеді, бірақ Муронг Пинг бұрынғы Циньге қарсы әрекет жасаудан бас тартты. Осының салдарынан бұрынғы Цинь әскері төрт бүлікші әміршіні талқандады. Сол 368 жылы, маңызды лауазымдағы Юэ Ван, ақсүйектердің қарапайым халықты өздерінің иеліктеріне орналастыру арқылы жемқорлықпен күресу қажеттігіне алаңдады. Мұндай тәжірибе қарапайым халықтың тек оларға ғана бағынышты болуына, мемлекетке салық төлеуден босатылуына және мемлекеттік қазынаның қаржылық қиындыққа тап болуына әкелетін еді. Сондықтан Юэ Ван Муронг Вэйге осы тәжірибені тоқтату үшін реформа жасау туралы өтініш жасады. Муронг Вэй реформаны мақұлдап, Юэ Ванды оны жүзеге асыруға тағайындады. Юэ Ван 200 мыңнан астам адамды салық төлеушілер тізіміне қайтарды. Ақсүйектер Юэ Ванға наразылық білдірді және ол 368 жылы қайтыс болды. Көптеген тарихшылар оның табиғи себептерден қайтыс болғанын, алдынан ауруға шалдыққан екенін айтады. Алайда, «Цзинь кітабында» Муронг Пинг Юэ Ванды улағандығы айтылады, өйткені Юэ Ванның реформасы оның үшін мүддесіне қайшы келді. 369 жылы Цзинь генералы Хуан Вэнь бұрынғы Янға қарсы ірі шабуыл ұйымдастырып, Муронг Пингке қарсы жіберген барлық әскерлерді, соның ішінде Муронг Цзан басқарған әскерді жеңді. Ол Йеченг қаласына (бұрынғы Янның астанасы) жетті. Қорқынышқа ұшыраған Муронг Пинг пен Муронг Вэй ескі астана Хелонгқа (和龍, қазіргі Цзиньчжоу, Ляонин) қашуды жоспарлады. Муронг Чуй, бұрын Муронг Пингтің билігін шектегендіктен, соңғы рет қарсылық көрсетуге ұсыныс жасады. Сонымен қатар, Муронг Пинг бұрынғы Циньге хабаршылар жіберіп, көмек сұрады. Егер бұрынғы Цинь көмектессе, Муронг Ке 365 жылы басып алған Луоян аймағын бұрынғы Циньге беруге уәде берді. Муронг Чуй мен Муронг Де Хуан Вэньге қарсы күшті жеңіліс сыйлады, ал бұрынғы Цинь әскері келіп жетіп, Хуан Вэньге тағы бір жеңіліс сыйлады. Хуан Вэнь бұрынғы Янға қарсы ірі шабуыл ұйымдастыра алмады. Алайда, Муронг Пинг пен императрица Кезухун екі зиянды шешім қабылдады. Муронг Чуйге (оның әйелі оның қарындасы болғанымен, оны жақтырмағандықтан) императрица Кезухун оған және оның әскеріне сыйақы бермеді, тіпті оны өлтіруді жоспарлады. Муронг Пинг те осы шешімді қолдады, өйткені ол да Муронг Чуйден қорқыныш сезінді. Муронг Чуй бұл жаңалықты естіп, бұрынғы Циньге қашып, Фу Цзяньнің генералы болды. Олар бұрынғы уәде бергендей, Луоян аймағын бұрынғы Циньге беруден бас тартты. Ашуға мініп, 369 жылдың соңында Фу Цзянь өзінің премьер-министрі Ван Мэн басқаратын 60 мыңдық әскерді бұрынғы Янға қарсы жіберді. 370 жылдың көктемінде Ван Мэн Луоянға шабуыл жасап, оны берілуге мәжбүр етті. Содан кейін ол Ху асуына (壺關, қазіргі Чанчжи, Шанси) өрлеп, жолдағы барлық бұрынғы Ян қарсылығын жеңді. Ол Цзиньянды (晉陽, қазіргі Тайюань, Шанси) басып алды. Муронг Пинг Ван Мэнге қарсы 300 мыңдық әскерді басқарды, бірақ Ван Мэннен қорқып, Лу өзенінде (潞川, қазіргі Чанчжиде) тоқтады. Ван Мэн оған қарсы күресуге дайындалды. Осы уақытта Муронг Пинг өзінің жемқорлығын көрсетті: ол орман мен өзендерге күзет қойып, қарапайым халыққа және тіпті өз әскерлеріне де, егер олар ақша немесе жібек түрінде төлем жасаса ғана отын кесуге немесе балық аулауға рұқсат берді. Ол көп ұзамай байлық жинады, бірақ әскерлерінің рухын жоғалтты. Муронг Вэй бұл туралы естіп, оны сөгіп, байлықты әскерлерге бөлуді бұйырды, бірақ бұзылған нәрсе бұзылған еді. 370 жылдың қысында әскерлер шайқасты, бірақ Муронг Пингтің сандық артықшылығына қарамастан, Ван Мэн оны жеңіп, Муронг Пинг Йеченгке жалғыз өзі қашып кетті. Муронг Вэй Йеченгті тастап, Хелонгқа қашуға тырысты, бірақ жолда тұтқындалды, осылайша бұрынғы Ян құлады. Муронг Пинг Гогурёға қашып кетті, бірақ олар оны тұтқындап, бұрынғы Циньге қайтарды. Фу Цзянь оны кешіріп, императордың көмекшісі етіп тағайындады. 372 жылы Муронг Чуй Фу Цзяньға Муронг Пинг бұрынғы Янның құлауына себепкер болғанын және оны өлтіру керектігін айтты. Алайда Фу Цзянь Муронг Пингті алысқа жер аударып, оны шалқымаудағы басшы етіп тағайындады. Бұл оның тарихтағы соңғы жазбасы болды және оның қашан және қалай қайтыс болғаны белгісіз. Муронг Чуй билікті қалпына келтірген кезде, Муронг Пингтің немересі Муронг И Шаньян князінің титулын иеленді.