Кіріспе
Американдық археолог және антрополог Роберт Джон Брейдуд (29 шілде 1907 – 15 қаңтар 2003) – американдық археолог және антрополог, ғылыми археологияның негізін салғандардың бірі және Жақын Шығыс тарихына дейінгі кезеңді зерттеудегі жетекші ғалым.
Robert John Braidwood (29 July 1907 – 15 January 2003) was an American archaeologist and anthropologist, one of the founders of scientific archaeology, and a leader in the field of Near Eastern Prehistory.
Өмір
Брейдуд 1907 жылғы 29 шілдеде Мичиган штатының Детройт қаласында Уолтер Джон Брейдуд (шамамен 1876 жылы туған) мен Рей Ниммоның (1881 жылы туған) тұңғыш баласы болып дүниеге келді. Ол Мичиган университетінде білім алып, 1933 жылы сәулет саласы бойынша магистр дәрежесін бітірді. Бір жылдың ішінде ол Чикаго университетінің Шығыс институтының археолог Джеймс Генри Брестедпен бірге Амук жазығына жасаған экспедициясына қосылды. 1938 жылға дейін ол экспедициямен жұмыс істеді, осы уақытта ол Мичиган университетінің түлегі Линда Шрайберге үйленді, ол оның экспедициядағы және зерттеу жұмыстарындағы серігі болды. Брейдуд Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Әскери Әуе корпусында метеорологиялық карта жасау бағдарламасын басқарды. 1943 жылы ол Чикаго университетінен философия докторы (Ph.D.) ғылымын қорғады және дереу осы университетке жұмысқа орналасты. Шығыс институты мен антропология кафедрасында профессор болып зейнеткерлікке шыққанға дейін қызмет етті. «Индиана Джонс» сериалындағы Абнер Рейвенвуд атты ойдан шығарылған кейіпкердің Брейдудтың прототипі болғаны туралы болжамдар бар. Рейвенвуд – экзотикалық жерлердегі жұмысымен танымал, Чикаго университетінің белгілі археологы және «Инди»ге кеңес берген адам. Брейдудтың әріптесі Джеймс Генри Брестед Индиана Джонстың прототипі болуы мүмкін деп айтылады. Роберт Джон Брейдуд 2003 жылғы 15 қаңтарда Чикагода қайтыс болды. Оның әйелі Линда да сол күні дүние салды.
Robert John Braidwood died January 15, 2003, in Chicago. His wife Linda died the same day.
Жұмыс
Амук жазығына (Түркияның Хатай штаты) жасалған экспедиция – археологиялық зерттеулердің алғашқы ғылыми экспедицияларының бірі болды. Ол артефакттарды мұқият картографиялау және тіркеу арқылы нақты мерзімдеуді қамтамасыз етті. 1947 жылы Брейдуд Чикагодағы әріптесі Уиллард Либбиден көміртектік мерзімдеу туралы білген және артефакттарды мерзімдеуді дәлдеу үшін осы әдісті қолдана бастады. Сондай-ақ 1947 жылы Брейдуд Ирактағы Шығыс институтының Джармо жобасын бастады. Бұл жоба ертедегі азық-түлік өндірісінің әдістерін анықтау және оның пайда болуының және алғашқы салдарларының экологиялық мәселесін шешу мақсатындағы қазба жұмыстарының ерте мысалы болды. Жоба археологтар, биологтар және геологтарды біріктірді, нәтижесінде 1954 жылы Ұлттық ғылым қорының грантын алды – мұндай сыйлық антропологиялық жобаға берілген алғашқы жағдайлардың бірі. Бірақ Ирактағы саяси жағдай нашарлаған кезде Брейдуд елдегі жұмысын тоқтатып, Иран мен Түркияда ұқсас жобаларды жүзеге асыруға көшті. Стамбул университетінің зерттеушілерімен бірге Брейдуд Түркияның оңтүстігіндегі Чайөнү деген жерде жұмыс істеді, және 8000-12000 жыл бұрын Түркияның оңтүстігінде аңшы-жинаушылардан ауыл шаруашылығы қоғамына өту болғаны туралы теорияны растайтын маңызды дәлелдер ұсынды. Брейдуд 1967 жылы Филд Музейі басылымынан шыққан «Тарихқа дейінгі адамдар» атты 181 беттік кітапшаның авторы. Брейдуд 1963 жылы Америка өнер және ғылым академиясына, 1964 жылы АҚШ Ұлттық ғылым академиясына және 1966 жылы Америка философиялық қоғамына сайланды. 1971 жылы Америка археология институты оған ерекше археологиялық жетістіктері үшін алтын медаль табыс етті.
Шығармалары
Роберт Дж. Брейдвуд, "Антиохия жазығындағы төбелер: археологиялық сараптама", Oriental Institute Publications 48, Чикаго: Чикаго университетінің баспасы, 1937.