Кіріспе

Дэвид Ли Стоунның кітаптар сериясы. "Ілмур шежіресі" – ағылшын жазушысы Дэвид Ли Стоунның балаларға арналған фантастикалық кітаптар сериясы. Кітаптардың бәрі Ілмур әлемінде, ойдан шығарылған құрлықта өтеді. Серияда алты кітап бар: "Тышқан апаты, апат" ("The Ratastrophe Catastrophe"), "Юллердің көтерілісі" (2004), "Шейдвеллтің шатақтары" (2005), "Тұрғын үйлердің қиын жағдайы" (2006), "Ванкиштің кек алуы" (2006) және "Колдстоун қақтығысы" (2007).

Тышқан апаты

Ratastrophe Catastrophe 2003 жылдың маусым айында жарық көрді. "Ratastrophe Catastrophe" – "Иллмур шежіресінің" бірінші кітабы. Кітапта Дик Вустафа есімді қарапайым жас бала, оқиғаның басында қараңғы сиқырға ие болып, флейтасының үнімен адамдар мен жануарларды бірдей баурап алатын қабілетке ие екенін біледі. Көп ұзамай Кіші Ирксом қаласындағы өмірінен жалыққан Дик, жаңадан қол жеткізген дағдыларын пайдалану үшін Иллмурды аралап саяхаттайды. Иллмурдың астанасы Дулличте, қазіргі билеуші герцог Модесет ауыр проблемаға тап болады. Қалада ірі, көптеген тышқандар көбейіп кеткен. Қала тұрғындарының тышқан аулаушылары көп бұрын үмітін үзген, жағдай өте қиын. Дуллич кеңесінің төрағасы Тамбор Форестолл, бұрын сиқыршы болған, бірақ сиқырға тыйым салынғаннан кейін саясатқа ауысқан, Дулличтегі тышқан проблемасын шешу үшін жалдамалы сарбаздарды іздеуге хабаршыларын жібереді. Хабаршылардың бірі, жас Джимми Квикстинт, Тамбордың немересі, ол жартылай уақыт жұмыс істейді; ол шын мәнінде Дулличтегі ұйымдасқан ұрылардың "Шатыр жүгірушілері" тобының тәлімгері, варвар сарбаздарды табады: алып денелі, бассүйегі жоқ Гроан Тисгрит пен бір көзі бар, қауіпті балтамен және одан да қауіпті сарказммен қаруланған Гордо Голдеакс. Тізімдегі басқа жалдамалы сарбаздардың барлығы өлген немесе мүшелері қиылып тасталған екенін білгеннен кейін, Джимми тышқан мәселесін шеше алмаған екі варвармен бірге Дулличке қайта оралады. Осы уақытта тағы бір хабаршы Дикпен Круст қаласында кездесіп, оның есімін тізімге қосып, Дулличке әкеледі. Дулличке келген соң Дик герцог Модесетті тышқандардан құтылуға варварларға төлеу жоспарланған сомадан әлдеқайда арзан бағаға келіседі. "Соқыр құбыршыны" пародиалай отырып, Дик флейтасымен тышқандарды баурап, жақын маңдағы теңіз жағалауына жетелеп, барлығын суға батырады. Герцогтан сыйлығын алуға бара жатып, Дуллич қазынасында оған төлеуге жеткілікті қаражат жоқ екенін біледі. Ашуға ішін тыйып, ол қазынадан шығып, оның басындағы дауыс – оны иеленген сиқыр, – Дулличтің барлығынан кек алу керек деп сендіреді. Содан кейін ол қала балаларын да осылай баурап алады. Дуллич тұрғындары қала балаларының кенеттен жоғалып кетуіне таңырқап, герцог Модесетті жақсы айыпты деп санайды. Олар сарайды қоршап, оны қамауға алады, бірақ герцог Джимми Квикстинтке варвар сарбаздарына беруге бірнеше жүз тағайынды ақшаны, сондай-ақ балаларды қайтару үшін және Дикті өлтіру үшін екі жұпқа қосылған Тамборға да береді. Ақшасымен бірге аттанған Джиммидің аты Карафат ормандарында жоғалып кетеді және ол он екі таудың катакомбаларына апаратын құпия кіреберісті табады, онда ол Дик балалармен бірге катакомбаға кіргенін көргенін айтқан Стамп есімді бейтаныс адаммен кездеседі. Джимми мен Стамп он екіге тереңірек саяхаттайды, онда олар Тамбор, Гроан және Гордомен кездеседі, олар да ашулы алыптың тұтқыны болғандықтан он екіге кірген. Дуллич балаларын Диктен құтқару және ақша табу үмітімен топ Дикке шабуыл жасауға шешім қабылдайды, оның санасы толығымен қара сиқырмен толып кеткен, оны он екінің тереңінен табады. Соңғы шайқаста Тамбор Лимбоға апаратын "Өлім есігі" деп аталатын порталды ашады, ал Гроан Дикті алаңдатады. Алайда Дик Тамборды өзінің есігіне итеріп жібереді, ал ашулы Гроан Дикті порталға лақтырғанда, "Өлім есігі" жабылып, олардың тағдырын белгілейді. Осы уақытта Джимми мен Гордо балаларды түрмеден босатады, ал Стамп шұңқырға құлап жоғалады. Қалған үшеуі балаларды Дулличке аман-есен жеткізеді, онда олар әрқайсысы өз сыйлықтарын алады. Гроан мен Гордо есірткіге тойып түрмеге қамалады, ал Джимми батылдығы мен адалдығы үшін "Шатыр жүгірушілерінен" қуылды. Герцог Модесет Дулличтен қуылды, ал оның туысы, виконт Равис Курфью Дулличтің келесі лорды болады.

Жолақышы құс

Іллмурда қорқынышты секта пайда болды. Олар қараңғы, қауіпті және қаланың құрылуына азаматтардан да бетер құмарланып отыр. Толық хаос пен қараңғы құдайлардың оралуының алдында тек Модесет герцогы (әйтеуір ол жерді ұнатпайды), Джарет Обегард (анасы тарапынан вампир) және Джимми Квикстинт (қате кісіге дұрыс емес жақсылық жасауға айналып келеді) тұр. Қараңғылық пен тағдырға толы қызықты оқиға, онда батылдар алға шығып, құлайды да. Артқы мұқабадағы пікір: "Тамаша юмор, керемет әжуалық" (Манчестер кешкі жаңалықтары).

Шейдуэлл Шениган тобы

Shadewell Shenanigans 5 маусымда 2005 жылы жарық көрді. Бұл кітапта Гроан Тигрит, шабандоз, оның қылмыстағы серігі Гордо Голдеакс, ереуіл және оның жартылай бауыры Гейп, осы кітапта алғаш рет пайда болатын тұлғалар орталық орында тұрады. Гордо мен Гроан – Иллмур банктерін тонаумен танымал қылмыскерлер. Иллмурдың ірі қалаларының билеушілері Гроан, Гейп және Гордодан құтылу жоспарын ойластыруы керек, бірақ олардың екеуі алғашқы Иллмур кітабындағы «Жұмыр апаттың апаты» оқиғаларында Дулич балаларын зұлым сиқыршының қолынан құтқарып, құрметке ие болғандықтан, бұл жұмысты ашық түрде атқара алмайды. Басқа амал қалмағандықтан, Иллмур билеушілері атақты қылмыскерлерге қарсы көмек сұрау үшін абыройын жоғалтқан және Дуличтен қуылған ақсүйек, өзінің атамекені Фогриз қаласының билеушісі герцог Вандер Модесетке жүгінеді. Модесет Флегм ханшайымы Сустиді үштікке жем ретінде ұсыну жоспарын ашады. Флегм королі Пью кейіннен Сустиге күйеу таңдау үшін турнир өткізетінін жариялайды, бірақ ханшайым Модесеттің схемасында өзінің рөліне риза емес. Байлық пен әдемі әйелге құмар Гроан мен Гейп жарысқа қатысады. Олар ханшайыммен бір-бір түннен кездесіп, содан кейін аренада гоблиндер, тролльдер және басқа да жандарды өлтіру арқылы күш сынасады. Бәсеке тең аяқталады. Ақырында ханшайым Сусти сөз сөйлеп, бауырлар оған адалдықтарын төрт құнды затты әкелу арқылы дәлелдеуі керектігін айтады: Казбрактағы Қажеттіліктер құдайы, Иллмурдың шығыс жағалауындағы от жын-шайтандар мекендейтін арал, Мад граф Крейвеннің әйелі, Ринтинтлидің вуду джунглилеріндегі өлі қала Вемерудің зомби билеушісі Леди Ханға тиесілі Езраның опалы, Финион саусақ тауларында күндіз-түні арпиялар қорғайтын Пагоданың сандығы және Фуштрас асуындағы алып айдаһар Торшенің асыл көздері. Бұл аңызға толы заттардың бәрі Модесеттің ойдан шығарған нәрсесі. Алайда, осы төрт орынның әрқайсысының қызыл сызықтары бар. Үш бейкүнде саяхатшы бірлесіп жұмыс істеуге келіседі. Олар Езраның опалын табу үшін ең жақын жерге, Вемеруге сапар шешуді шешеді. Олар қонақүйге келгенде карета жалдауға тырысады, бірақ граф Крейвеннің немере інісі Луджи Ламбонтрофф есімді бандитпен ұрысып, оны есінен айырады. Олар оны болашақта пайдасы болуы мүмкін деген үмітпен бірге алып кетуге шешім қабылдайды. Луджи оянғанда, ол егіз екенін біледі, яғни ашуланғанда қауіпті және кісі өлтіруге бейім нұсқаға айналады. Луджимен екі рет ұрысып, бандиттің басын шауып өлтіреді. Үшеуі Луджидің кесілген басының сөйлеп, ол тумысынан зомби болғандықтан, оның басы әлі де сезімтал екенін естіп таңғалады. Осы уақытта ханшайым Сусти Модесеттің бауырларды тұзаққа түсіріп, өлтіру жоспарын біліп алып, оларды жақындап келе жатқан қауіп туралы ескертуге асығады. Бірақ Модесет оны ұстап алады. Флегмге оралған Модесет қатаң шешім қабылдап, Флегмді қаланың сарбаздарымен бірге басып алады, олар патша Пьюге ешқандай адалдық танытпайды. Модесеттің бүкіл жағдайды тыңдап отырған және Гроан мен Гейпке хабарлау үшін кеткен алғашқы Иллмур кітабының кейіпкері Стампты ескермейді. Луджи топқа Леди Ханды оның ағасы Крейвен ұрлап алғанын, Леди Ханның шын мәнінде тауық екенін және Езраның опалын иелену идеясының абсурд екенін айтады. Дегенмен, олар Вемеру қаласына шабуыл жасап, зомбилерді жеңіп, Луджи ағайынының көзіне ашуланып, егізге айналып, графты өшіреді. Леди Ханның шын мәнінде зомби тауық екенін растағаннан кейін, бұрын география студенті болған Луджи басқа үш артефакт туралы сұрайды және ол олар туралы ешқашан естімегенін айтады. Гордо оларды алдап кеткенін сезінеді, бірақ Гроан мен Гейп Казбракты, ең жақын жерді, Қажеттіліктер құдайы үшін тексеруді ұсынады. Олар Вемерудің орталық пирамидасында ұшатын машинаны табады және Луджи оларға құрылғыны қалай пайдалану керектігін түсіндіреді. Олар Казбракқа ұшып барады, бірақ оларды от жын-шайтандар қатыгездікпен атып өлтіреді. Олар тез шегініп, Вашин өзеніне құлайды, бірақ Гапті от жындысы күйдіргенге дейін емес. Содан кейін олар Шампты табады, ол Шамшы апатындағы бірге болған оқиғалардан Гроан мен Гордоны таниды және оларға Модесет пен оның жоспары туралы айтады. Модесетпен алданып, әлі де ашулы болған олар Флегмге қайтып оралады, бірақ жолда Луджидің үш бандит боссы баржада оларға шабуыл жасайды. Олар Луджиді варварлардың есінен айырғандықтарын естіген. Олардың бірі Шампты иығынан атып, жағаға жүзіп, қалғандарымен күреседі. Ауыр шайқастан кейін бандиттер, мырза Үлкен, мырза Орташа және мырза Кішкентай жеңіліске ұшырайды, ал топ енді баржада қол жетімді қару-жарақ пен қару-жарақтарға қол жеткізе алады, содан кейін Флегмге шабуылдайды. Гроан, Гордо және Гейп Флегм есігіне шабуыл жасағанда, иығынан жараланған Шамп алыстан садақпен көмектеседі, Луджи оның екінші көзі болып табылады. Флегм есігі бұзылғанда, қорқып қалған Флегм сарбаздары дереу бас иеді және олар қабырғаға шығып, Модесет патша Пьюмен және түрмеден Пегранд Маршаллдың көмегімен қашқан ханшайым Сустимен бетпе-бет келеді. Қару тартылып, бір-біріне бағытталды, Модесет Гроанға және оның көтерілген қылышына тапаншаны бағыттайды, ал Гейптің екі қылышы Флегм сарбаздарының басшысы Крики генералға бағытталған садаққа дайын тұрады. Гроан қылышын түсіруге келіседі, бірақ Модесет ойын өзгертеді және оны екі рет атып өлтіреді. Бірінші оқ Гроанның металл жағасынан секіріп, Модесеттің бетіне тиіп, оны Флегм сарайының акулаларға толы орға түсіреді. Екінші оқ оның тізегіне тиіп, оны есінен айырады. Мұны көрген Гейп Крикиге екі қылышын лақтырып, оны өлтіреді. Осы уақытта сарайдың сыртында Шамп тағы да екі рет құлап, Луджиді өзімен бірге алады. Сарай қабырғасында Сусти қақтығысты қан төгілмей аяқтаудың жолын ұсынады және Гроанды Флегм патшасы етіп тағайындауды ұсынады. Гроан мен Пью екеуі де келіседі және Гроан патша болады, Гордо Флегм сақшысының басшысы болады, ал Гейп Флегмнің сауда басшысы болады. Жаңадан тағайындалған король Гроан және жаңа герцог Фогриз Пегранд Иллмурдың басқа билеушілерімен кездесіп, Флегмнің Ұлы Ассамблеядан шығып қалатынын мәлімдейді. Оқиға Модесеттің денесі орға табылмай, ол бұрын Пеграндқа әкесінің акулаларға толы лагунасында шағылысқанда шағылысқан емес екенін айтқандықтан, құпиялы аяқталады. Оның бір жылдан кейін аза тұру рәсімі өтеді, ал осы уақытта король Гроанның бірінші ұлы дүниеге келеді.

Тұрғын үйлердің құлдырауы

Дуличте зұлым жау енді өзін сезіндіруге дайын – қала тұрғындарынан да бұрылып, жамандыққа толы нәрсе. Бірақ әйгілі тергеуші Енох Двелингс үшін бұл өзінің қабілетін көрсетуге алтын мүмкіндік. Айынып қалғаны, көршідегі вампир детектив те солай ойлайды, және ол өзіне шамадан артық жұмыс алмайды. Алда қиындықтар тууы мүмкін.

Жеңіспен өш алу

Даллич тағында Виконт Кофью болып көрінетін зұлым алдамшы отыр. Солға да, оңға да денелер құлап жатқанда күдік туып тұр. Бірақ бұл Патшалық фонарь жинаушылар қоғамына шешілмейтін мәселе емес.

Арада, патша Зыңыр тіспен жырлаған күйде. Ежелгі балғаны сату жоспары оны, оның бауырын және Гордо Голдаксты Дуличке қайта әкеледі, онда олар жағдайды одан да нашарлатады.