Кіріспе

Цифрлік карта

Электрондық навигациялық карта (ENC) – ұлттық гидрографиялық қызметтің электрондық картаны көрсету және ақпараттық жүйемен (ECDIS) пайдалану үшін жасаған ресми деректер базасы. ECDIS және ENC жүк кемелерінде электрондық навигацияның басты құралы болып табылады. Ішкі суларға арналған электрондық картаны көрсету және ақпараттық жүйелер – ішкі суларда навигация үшін қолданылатын ұқсас жүйелер.

ENC

Электрондық навигациялық карта (ЭНК) – теңіздік навигация мақсатында нақты географиялық аймақтың цифрлық бейнесі. Нақты әлемдегі навигациялық немесе ақпараттық маңызы бар объектілер мен аумақтар дәстүрлі қағаз карталардың растрлік көшірмелері арқылы немесе, көбінесе, векторлық кескіндер арқылы бейнеленеді. Векторлық кескіндер ECDIS жүйесінде көрсетілген теңізшінің таңдалған қарау шкаласына (MSVS) сәйкес өздерінің салыстырмалы орналасуын және мөлшерін өзгерте алады. Бірінші ЭНК 1986 жылы Мортимер Рогофф, Питер Винклер және Джон Н. Акли (Maryland, Bethesda, Navigation Sciences, Inc) компаниясымен патенттелген (патент нөмірі: 4590569). Барлық навигациялық карталар SOLAS (Теңіздегі адам өмірінің қауіпсіздігі) конвенциясында белгіленген талаптарға сәйкес болуы керек. Осы талаптарға сәйкес, гидрографиялық орган жасаған және жариялаған ЭНК Халықаралық гидрографиялық ұйымның (IHO) жарияланымдарында көрсетілген халықаралық мойындалған стандарттарға сәйкес келуі тиіс. Қазіргі уақытта S 57 стандарты SOLAS конвенциясының карта тасымалдау талаптарын қанағаттандыратын жалғыз ЭНК стандарты болып табылады. IHO және оның бас органы Халықаралық теңіз ұйымы (IMO) жаңа стандарттар жиынтығына көшуді бастады, ол S 100 Универсалды гидрографиялық деректер моделі шеңберінде бірыңғай, өзара әрекеттесетін өнімдер мен стандарттар жиынтығы ретінде жұмыс істеуі тиіс. Осы модель аясында ЭНК-терді өндіру және жариялау үшін жаңартылған стандарт әзірленуде; ол S 101 өнімдік сипаттамасы. Қазіргі уақытта гидрографиялық органдар тек S 57 өнімдік сипаттамасына сәйкес деректерді өндіріп, жариялауы керек, осыдан кейін жарияланған деректер ЭНК ретінде сертификатталады. Халықаралық теңіз ұйымының (IMO) ECDIS жұмыс істеу стандартын сақтау үшін ECDIS жүйесінде тек ЭНК-терді ғана пайдалануға болады.

ECDIS

Электрондық карталарды көрсету және ақпараттық жүйе (ЭКДИС) – Халықаралық теңіз ұйымының (ИМО) және Халықаралық гидрографиялық ұйымның (IHO) ережелеріне сәйкес келетін, теңіз навигациясы үшін қолданылатын географиялық ақпараттық жүйе. Бұл кемелерді навигациялау үшін қағаз карталардың орнына қолданылатын балама болып табылады. ЭКДИС жүйесі электрондық навигациялық карталардан (ENC) мәліметтерді көрсетеді және орналасу, бағыт және су арқылы жылдамдық туралы ақпаратты анықтау жүйелері мен басқа да навигациялық сенсорлар арқылы біріктіреді. Радар, Navtex, автоматты идентификация жүйелері (AIS) және тереңдік өлшегіштер ЭКДИС-пен байланыса алатын басқа сенсорлар болып табылады. Соңғы жылдары сала өкілдері жүйенің қауіпсіздігіне, әсіресе кибершабуылдар мен GPS сигналдарын бұрмалауға қатысты алаңдаушылық білдірді. ЭКДИС үздіріссіз орналасу және навигациялық қауіпсіздік туралы ақпаратты қамтамасыз етеді. Кеме навигациялық қауіптерге жақын келген кезде жүйе дыбыстық және/немесе визуалды дабыл береді. ЭКДИС-тің әскери нұсқалары WECDIS (соғыс кемесі ЭКДИС) немесе ECDIS N (теңіз ЭКДИС) деп аталады.

Ережелер

ECDIS (IHO S 57 және S 52 басылымдарында анықталғандай) – 1974 жылғы IMO SOLAS Конвенциясының V/19 ережесінде қажетті дәстүрлі қағаз карталарымен үйлесетін, мақұлданған теңіз навигациялық картасы және ақпараттық жүйе. Өзгертілген күйінде. ECDIS-тің жұмысқа қабілеттілік талаптарын IMO белгілейді, ал осы талаптарға сәйкес сынақ стандарттарын Халықаралық электротехникалық комиссия (IEC) Халықаралық IEC 61174 стандартында әзірледі.

S-100

Болашақта ENC "IHO Universal Hydrographic Data Model" деп белгіленген S 100 өнімдік ерекшеліктер отбасының құрамына кіреді. ENC-ге S 101 өнімдік спецификация нөмірі тағайындалды. Жаңа ENC стандарттарына кеңейтілген дерек қабаттары кіреді, олар кеме астындағы аралықты басқару (UCKM) жүйесі сияқты S 129 форматындағы қаAdvanced навигациялық форматтарды қолдануға мүмкіндік береді. Басқаша айтқанда, S 102 батиметриялық беттерге, S 111 беттік ағымдарға және S 124 навигациялық ескертулерге арналған қосымша форматтар бар.