Кіріспе

Солтүстік-шығыс қар жауу әсерінің шкаласы (NESIS) АҚШ-тың солтүстік-шығысындағы қарлы дауылдарды өлшеу үшін жасалған, бұл Saffir-Simpson ураган шкаласының ураган қарқындылығын және күшейтілген Фудзита шкаласының құйынды дауылдарды бағалау тәсілімен ұқсас. Бұл шкала Солтүстік-шығыстағы тығыз халықты ескереді, сондықтан қардың мөлшері АҚШ-тың басқа аймақтары үшін маңызды деп саналатын қар көлемінен көбінесе аз болады.

Өлшемі

NESIS-ті The Weather Channel-дің Пол Коцин мен Ұлттық ауа райы қызметінің Луи Учеллини жасады, дауылдарды ең әлсіз санаты – «елеулі»ден бастап, «елеулі», «ірі», «ауыр» және «экстремалды» бес санаттың біріне жіктейді. Бұл АҚШ-тың солтүстік-шығысындағы ірі қалалар мен елдің жалпы экономикасы мен көлігіне дауылдардың тигізетін әсерін өлшеуге көмектеседі.

NESIS санаты | Мәні | Сипаттама
---|---|---
1 | 1–2.499 | Елеулі
2 | 2.5–3.99 | Елеулі
3 | 4–5.99 | Ірі
4 | 6–9.99 | Ауыр
5 | 10.0+ | Экстремалды

Шкала бойынша өлшенетін факторларға аумақ, қардың мөлшері және дауылдың жолында тұратын адамдардың саны кіреді. Бұл деректер «1»-ден (елеусіз қар жауын) бастап, «10»-нан асатын үлкен қарлы дауылға дейін шикі деректерге айналдырылады. Осы шикі деректерге сүйене отырып, дауыл бес санаттың біріне жатқызылады. NESIS-тің ең жоғары мәндері ірі мегаполистерді қамтитын үлкен аумақтарда қатты қар жауған дауылдардан туындайды. Тарихи тұрғыдан тек үш дауыл – 1993 жылғы «Ғасыр дауылы», 1996 жылғы Солтүстік Америкадағы қар бұрқаны және 2016 жылғы қаңтардағы АҚШ-тағы қар бұрқаны – 5-санатқа кіреді, NESIS мәні 10-нан жоғары. Солтүстік-шығыс АҚШ-та қардың әсерін өлшейтін жүйені алғаш рет қолданды, себебі бұл аймақ тығыз қоныстанған. Сондай-ақ, бұл шкала метеорологтарға әуежайлардағы кешігулердің қанша уақытқа созылатынын және жағдайдың қашан қалыпқа келетінін болжауға мүмкіндік береді. Уччеллинидің сөзіне сәйкес, NESIS жақында болған қарлы дауылдарды қайта бағалау және олардың әсерін өлшеу үшін қолданылады, ал олар сияқты дауылдарға жасалатын болжамдар үшін емес.

Мысал

Вашингтоннан Бостонға дейінгі аймақты мысалға келтірсек, ерекше немесе 1 санаттағы қар жауын 4–10 дюйм қарға дейін төмендетуі мүмкін. 2 санаттағы қар осы аймаққа, бірақ көбірек адамдарға Атлантиканың орталық жағалауында 10 дюймнен астам қар жаудырып әсер етеді. 3 санаттағы қар 10–20 дюйм қар әкеліп, миллиондаған адамға әсер етеді.