Кіріспе

Ralt – бір орындық жарыс машиналарын өндіруші, ол Джек Брабхамның бұрынғы серіктесі Рон Тауранак, Brabham компаниясындағы үлесін Берни Экклстоунға сатқаннан кейін құрылған. Рон мен оның бауыры 1950 жылдары Австралияда Ralt деген атпен (Рон мен Остин Льюис Тауранак есімдерінің қысқартылған түрі) бірнеше арнайы машиналар жасаған. Тауранак 1954 жылы Ralt 500 көлігімен Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының тау көтерілісі чемпионатында жеңіске жеткен.

Алғашқы ральттер

Австралияда Тауранақтың інісі Остинмен бірлесіп салынған. Mk1 1932 см³ көлемді Norton ES2 иінтірек тісті қозғалтқышымен жабдықталған. Тауранак жеке маховигін, біліктік сақиналарын және цилиндрлерін өзі жасады. Mk2 – Форд 10 қозғалтқышы, Стандарт 10 қоробкасы және Morris 8 артқы осі бар, Остин үшін арнайы жасалған спорттық автомобиль. Mk3 Хопер ағайындылары зейнеткерлікке шыққанда сатып алынған. Тауранак оған жаңа шасси жасады, ал көлікті негізінен Остин басқарды. Mk4 Винсент HRD V-тәрізді қозғалтқышы және де Дион артқы серігі бар, арнайы модель ретінде бастау алды. Көлікті әзірлеуге Тауранақтың бос уақытында екі жыл кетті. Тек екі жарыстан кейін біреу оны сатып алуға талап етті, сондықтан бес данадан өндіріс жоспарланды. Mk5 Остинмен Peugeot қозғалтқышы бар машина ретінде жоспарланған, бірақ ол Тауранаққа Mk4 өндірісіне көмектесу үшін тоқтатылды.

Қазіргі заманғы ральттар

Тауранак 1974 жылы Ralt компаниясын құрды, ал оның алғашқы өнімі RT1 болды – 1975 және 1978 жылдар аралығында Формула 2, Формула 3 және Формула Атлантика жарыстарында қолданылған қарапайым және әмбебап автомобиль. 1979 жылы RT2 Формула 2 үшін жасалды, үш машина Toleman командасы үшін салынды. Кейін жеке меншік иелері үшін тағы үш автомобиль салынды, оның ішінде біреуі Can-Am сериясын қайта жаңғырту үшін арналды. 1980 жылы Toleman өзінің TG280 машинасының құрылысын бастады, ол RT2 дизайнына негізделген еді; кейіннен Lola компаниясы лицензия бойынша оны T850 деп атап, Docking Spitzley DS1 машинасына айналдырды. Түпнұсқа Toleman RT2 машиналарының екеуі кейін Can-Am жарыстарында пайдаланылды, ал үшіншісі Оңтүстік Африкаға жеткізілді, онда Lants деп аталатын көшірмелері жасалды. Ұқсас машиналар Ұлыбританияда төбешікке көтерілу және спринт жарыстарында Romans және SPAs деп белгіленді. RT2 сонымен қатар басқа санаттардағы үш машинаның негізі болды: RT3 – Формула 3, RT4 – Формула Атлантика (кейде Формула 2-де де жарысқан), және RT5 – Формула Супер Vee. RT4 1980-жылдардың басында және ортасында Австралияның Формула 1 және Формула Mondial жарыстарында таңдаулы машина болды. Роберто Морено 1981, 1983 жылдары RT4 машинасымен Австралия Гран-присінде жеңіске жетті, ал 1984 жылғы соңғы AGP-де де жеңіске қол жеткізді, бұл жарыс 1985 жылы Формула 1 әлем чемпионатының бөлігіне айналды. Ален Прост та 1982 жылғы Австралия Гран-присінде RT4 машинасымен жеңіске жетті. Осы кезеңде Австралияда Ralt RT4 машинасына отырған басқа F1 пилоттарының арасында Жак Лаффит және Андреа де Чезарис, сондай-ақ әлем чемпиондары Алан Джонс, Нельсон Пике, Кеке Росберг және Ники Лауда болды. RT4 машинасы көбінесе 1,6 литрлік, 4 цилиндрлі Ford BDA қозғалтқышымен жабдықталған, ол шамамен белгілі бір қуаттылықты қамтамасыз етті, сонымен қатар Джон Боу 1984 және 1985 жылдары Австралия жүргізушілер чемпионатында жеңіске жетті, ал Австралиядағы Ralt импорттаушысы Грэм Уотсон 1986 жылғы чемпионатта жеңіске жетті.

Ф2 машиналары

1980 жылы Honda, Джон Джаддтың Engine Developments компаниясынан Формула 2 үшін қозғалтқыш жасауды сұрады, оны заводтық Ralt командасы пайдаланды. Тауранак бұрынғыда 1960 жылдары Brabham арқылы Honda-ны F2-ге енгізумен байланысты болған, ал Джек Брабам Джаддпен бірге Engine Developments компаниясын құрған. 1980 жылдан 1984 жылға дейін Ralt командасының заводтық F2 машиналары RH6 деп аталды: RH6/80 және RH6/81 RT2 моделінің жетілдірілген нұсқалары болды, ал RH6/82, RH6/83 және RH6/84 жаңа ұялы құрылымды шасси негізінде одан әрі жетілдірілді. Бұл машиналар өте табысты болды, 20 чемпионат жарысын жеңіп алды және 1981, 1983 және 1984 жылдары Джефф Лис, Джонатан Палмер және Майк Таквелл чемпион атанды.

Формула 3000 көліктері

1985 жылы Формула-2 жаңа Формула-3000 класымен алмастырылды. Ralt компаниясының алғашқы F3000 машинасы RB20 болды, ол RH6/84 машинасының одан әрі жетілдірілген нұсқасы еді, бірақ Cosworth DFV қозғалтқышымен жабдықталған. (Таңбаламадағы "B" әрпі сол кездегі Ralt компаниясының шиналарын жеткізуші және негізгі демеушісі болған Bridgestone компаниясын білдірді.) Машина Такуэлл және Джон Нильсенмен бірге алғашқы Халықаралық F3000 чемпионатының төрт жарысында жеңіске жетті. 1986 жылы RT20 жасалды – арзан, үнемді, техникалық қызмет көрсетуі оңай, дәстүрлі алюминийден жасалған корпусы бар машина. Honda зауыттық командаға қозғалтқыш жеткізуші ретінде қайта оралды, ал клиенттер Cosworth қозғалтқыштарын пайдаланды. Зауыттық команда Тэквеллмен бірге бір жарыста жеңіске жетті, ал Пьерлуиджи Мартини мен Луис Перес Сала итальяндық Pavesi Racing командасының клиенттік машиналарында төрт жарыста жеңіске жетті. RT21 1987 жылы тағы да моноккокқа бал ұясы элементтерін қосты. Honda зауыттық команданы қозғалтқыштармен жабдыруын жалғастырды, Роберто Морено мен Маурисио Гугельмин әрқайсысы бір жарыста жеңіске жетті. 1988 жыл Ralt үшін F3000-де тәуелсіз шасси жеткізушісі және команда ретіндегі соңғы жыл болды. RT22 оның алғашқы карбон талшықты F3000 машинасы болды, бірақ Lola және жаңадан келген Reynard компаниялары класты басып алғаннан кейін, ол көп жетістікке жете алмады. 1988 жылдың күзінде Тауранац Ralt компаниясын March Group компаниясына сатты. Ralt атауы 1991 жылы F3000-де қайта пайда болды, ол кезде RT23 March Group компаниясының қолдауымен өндірілді. Жан Марк Гунон Майк Эрлдің 3001 International командасының RT23 машинасымен Пау қаласында жеңіске жетті, бірақ басқа жағдайларда машина сәтті болмады. 1992 жылы Ник Вирттың Simtek компаниясы жаңартылған RT24 нұсқасын жасады, бірақ көп ұзамай Ralt F3000-ден толығымен шығып кетті. Екінші қол Ralt F3000 машиналары 1989 жылы енгізілгеннен бастап Австралияның Formula Holden класында кеңінен қолданылды, олар формуланың 3.8 литрлік Holden V6 қозғалтқышымен жабдықталған. Рохан Онслоу 1989 жылы RT20 машинасымен Австралияның жүргізушілер чемпионатында жеңіске жетті, ал Саймон Кейн 1990 жылы RT21 машинасымен чемпион атанды.

Формула 3 көліктері

RT3 ұзақ тарихы бар – 1979 жылғы жер эффектісіне негіделген Formula Three машинасы, ол 1984 жылға дейін жыл сайын жетілдіріліп, осы формуланың басым машинасына айналды. Айртон Сена 1983 жылы RT3 машинасымен британдық Формула 3 чемпионатында жеңіске жетті. 1985 жылы күшіне енген тегіс түбі бар ережелерге сәйкес RT30 ұсынылды. Бұл машина ерекше асимметриялы болды – бір жағында радиатор орналасқан, екінші жағында деформацияланатын құрылымдық панель болды. RT30, көптеген Ralt машиналары сияқты, бірнеше маусым бойы дамыды және 1985-1986 жылдары жоғары бәсекеге қабілетті машинаға айналды. Дегенмен, кейбір командалар ескі RT30 машиналарын тегіс түбі бар машиналарға түрлендіріп, олармен де белгілі бір табысқа қол жеткізді. 1987 жылғы RT31 машинасы RT21 F3000 машинасынан алынған бал ұясы тәрізді идеяларды пайдаланды; ол бәсекеге қабілетті болды, бірақ Брюс Кэридің қозғалтқышты төмендету тәжірибелері болашаққа бағыт көрсетті. RT32: 1988 жылғы маусымда Каридің модификациялары енгізіліп, бал ұясы/көміртек ваннасы қолданылды. RT32 тақырыбы Ralt-ты Тауранакпен жұмыстың соңына дейін жеткізді, ал келесі RT33 (1989) және RT35 (1991) машиналары негізінен осы модельдің дамуы болды. 1992 жылғы RT36 машинасы Энди Торбимен жобаланды және 1993 жылы Тауранак оны RT37 ретінде жеңілдетіп қайта жаңартады. Бұл машиналар Формула 3-те аса сәтті болған жоқ (көптеген командалар Dallara шассилеріне ауысқандықтан оларды жетілдірмеді), бірақ негізгі монокок он бес жылдан астам уақыттан бері дөңгелекке көтерілу жарыстарының машинасы ретінде өте табысты болып келеді. Ralt 94C машинасы Крис Рададж жобалаған, бірақ ол сәттілікке жете алмады.

Формула Атлантиканың кейінгі нұсқалары

RT40 және RT41 – бұл кейінгі Формула 3 автомобильдерінің Формула Атлантика нұсқалары; RT40 – Тауранак қатысқан соңғы Ralt машинасы болды. Көптеген Champcar World Series және Indy Racing League жүргізушілері осы машиналарда өз шеберліктерін шыңдады, соның ішінде 1995 жылғы Indy 500 жеңімпазы және 1997 жылғы F1 әлем чемпионы Жак Вильнёв. 1998 жылы Pro Atlantic сериясынан Swift 008a пайдасына алынып қойылғаннан кейін, Ralt RT40 және RT41 машиналары әлі де бәсекеге қабілетті (2007) Американың Автоспорт Клубында (Sports Car Club of America) жарысады, RT40-тың тұңғыш рет көрсетілгеніне 13–14 жыл өткен соң, Ренни Клейтон 2003 жылы Ralt RT41 машинасымен SCCA чемпионатында жеңіске жетті. Бастапқыда Pro Atlantic жарыстары үшін жоғары деңгейде күйінде келген 1.6 литрлік және шамамен 250 а.к. қуатты дамытатын Toyota 4A GE екі валды қозғалтқышымен жабдықталған; осы шассилердің бірнешеуі SCCA C Sports Racer (CSR) класында жарысу үшін кузовтарымен бірге өзгертілді, ал қазір Prototype 1 (P1) класында Mazda 13b қос роторлы, Honda және Cosworth 1600 сияқты басқа қозғалтқыштармен қолданылады.

Ралт басқа қолында

Ralt-тың 1988 жылғы Formula 3000 машинасы дамытуға қиындық туғызып жатты; команданың негізгі жүргізушілерінің демеушілері (Тауранак алғаш рет өзі төлемей, ақы төлейтін жүргізушілермен жұмыс істеді) оларды команданы тастап, ақысын төлемеуге көндірді; компания сонымен қатар RT4 (Swift бәсекелестікті күшейтті) және RT5 (SuperVee АҚШ-та маңызды санат ретінде өміршеңдігін жоғалтты) үшін американдық нарықтарын жоғалтудан зардап шекті. Reynard-тың белсенді маркетингі F3000 және F3 нарықтарына еніп жатты. Тауранак компанияны сатуға тырысты және ақырында March компаниясына 1 миллион фунттан астамға сатты; олар жоғары құнды, жеке тапсырыспен жасалған жарыс машиналарын жасауға ден қойды және клиенттік машиналарын тоқыратып алды, сондықтан бірігу дұрыс шешім болды. Ralt компаниясының March құрамына енгеннен кейінгі тарихы күрделі, бірақ оны March компаниясының клиенттік машиналар бөлімі ретінде бірнеше жыл жұмыс істеген, March Group басқармасы өзінің барлық автожарыс мүдделерінен бас тартуға шешім қабылдаған кезде басқару құралымен сатып алынған деп түйіндеуге болады. 1993 жылы энтузиасттар Эндрю Фитон мен Стив Уорд сатып алды. Тауранак көп ұзамай компаниядан кетіп қалды. Фитон мен Уорд March компаниясын жапты, бірақ Уорд Ralt компаниясын тәуелсіз түрде басқаруын жалғастырды. Ralt атауы сақталды және Ralt F3 машиналары кейде көрінеді.

Тауранак Ралттан кейінгі

Тауранак Ралттан кеткен соң да спорттың түрлі салаларымен байланысын үзбеді, оның ішінде Honda үшін жарыс машиналарын сынау, Formula Renault машинасымен жүргізу, Arrows Formula One командасына кеңес беру және 1960 жылдары Brabham командасын қозғалтқышпен қамтамасыз еткен кезден бергі Хондамен ынтымақтастығын жалғастырды. Ralt Australia 2009 жылы қайтыс болған жаңа зеландиялық Грэм Уотсон басқарды.