Кіріспе

Кока жапырақтарының тұндырмасы

Кока шайы, сондай-ақ "мате де кока" деп те аталады, Оңтүстік Америкаға тән кока өсімдігінің шикі немесе кептірілген жапырақтарынан жасалған шөп шай (тұндырма). Оны кока жапырағын суға батыру арқылы немесе шай қапшығын ыстық суға салу арқылы дайындайды. Бұл шай көбінесе Анд тауларында, әсіресе Аргентинада, Боливияда, Колумбияда, Эквадорда және әсіресе Перуда ішіледі, онда ол бүкіл ел бойынша тұтынылады. Оның түсі жасыл сары, дәмі жасыл шайға ұқсас, бірақ табиғи тәттілікпен жұмсақ ащы. "Мате де кока" деп белгілі болғанымен, ол Оңтүстік Американың оңтүстік-шығысындағы "ерба-мате" сусындасынан мүлдем өзгеше.

Алкалоидтар құрамы және ынталандыру қасиеттері

Кока өсімдігінің жапырақтарында алкалоидтар бар, олар химиялық жолмен алынғанда кокаин негізінің көзі болып табылады. Дегенмен, шикі жапырақтарда кока алкалоидтарының мөлшері шамалы. Кока жапырақтарының бір грамнан (әдеттегі шай қапшығының мөлшері) дайындалған кока шайының бір кесесі шамамен 4,2 мг органикалық кока алкалоидынан тұрады. (Қарама салыстыру үшін, кокаиннің бір дозасында 20-30 миллиграмм болады.) Осы алкалоидтардың болуы кока шайына жеңіл күш беру қасиетін береді; оның тұтынылуын орташа күшті кофе немесе шай ішумен салыстыруға болады. Алайда, кока шайының құрамындағы кока алкалоидтарының мөлшері бір кесе кока шайы ішкен адамда кокаинге тестілеуде оң нәтиже көрсетуіне себеп болуы мүмкін. Оның қолданылуына Есірткі құралдары жөніндегі Бірыңғай конвенция тарапынан ішінара шектеу қойылады. Кока шайы АҚШ-та кокаинсіздендірілмесе заңсыз болып табылады.

Дәстүрлі медицина

Анд тауларының жергілікті халықтары бұл шайды дәстүрлі емдеу тәжірибелерінде қолданады. Кока шайы Анд тауларында саяхат жасайтындарға биіктікке байланысты аурудың алдын алу үшін ұсынылуы мүмкін, бірақ оның тиімділігі жүйелі түрде зерттелген емес.