Кіріспе

Неміс-американдық дирижер және композитор (1832–1885)

Леопольд Дамрош (22 қазан 1832 – 15 ақпан 1885) – неміс-американдық оркестр дирижері және композитор.

Өмірбаян

Дамрош Пруссия Корольдігінің Позен (Познань) қаласында Генрих Дамроштың ұлы болып дүниеге келген. Оның әкесі еврей, ал анасы лютеран болған. Леопольд Дамрош әйелі, бұрынғы опера әншісі Хелена фон Хеймбургқа үйленген кезде лютеран дініне өтті. Дамрош музыкалық білімін тоғыз жасында бастады, ата-анасының қарсылығына қарамастан скрипканы оқыды, олар оның дәрігер болғанын қалаған. Ата-анасының тілегіне мойынсұнып, Берлин университетіне түсіп, медицина ғылымы бойынша докторлық диссертациясын қорғады, бірақ бос уақытында Риестен скрипка, ал Дехн мен Бомерден гармонияны оқыды. Диплом алғаннан кейін Дамрош өмірін және күшін музыкаға арнауға шешім қабылдады. Ол скрипкашы ретінде танымал болды және Берлин мен Гамбург сияқты көптеген ірі неміс қалаларында көптеген көрермендерге ойнады. Ол Веймарға сапар шегіп, Франц Листпен кездесті, ол оны герцогтық оркестрдегі жеке скрипкашы етіп тағайындады. Лист өзінің симфониялық поэмасы «Тассо: ағым мен жеңіс» (Tasso: lamento e trionfo) Дамрошқа арнаған деген қате пікір бар. Алайда, Лист «Тройс-од-фунебрес» операсының үшінші бөлігі «Le Triomphe funèbre du Tasse» шығармасын Дамрошқа арнады, ол 1877 жылдың 24 наурызында Нью-Йоркте алғашқы рет орындалды. Дамрош 1859 жылғы маусымда Бреслаудағы филармония концерттерін дирижерлік етіп, алғаш рет дирижер ретінде көзге түсті. Осы маусымның сәтті өтуіне байланысты ол үш жыл бойы филармонияны басқарды. 1862 жылы Дамрош Лейпцигтің Гевандхаус концерттері үлгісіндегі сексен музыканттан тұратын оркестрмен Бреслауда симфониялық қоғам құрды. Ол осы кезеңде көптеген концерттерге қатысты және 1873 жылы Нью-Йорк ораториялық қоғамын құрды. Бұл қоғамның алғашқы концерті сол жылдың соңында өтті және Иоганн Себастьян Бах, Георг Фридерик Гендель, Джованни Пьерлуиги да Палестрина және басқалардың шығармаларынан тұратын бағдарламаны қамтыды. 1877 жылы Дамрош оркестрлік музыканы дамытуға қызығушылық танытқан бірнеше адамдармен бірлесіп Симфониялық қоғам құрды. Бұл қоғам Ораториялық қоғаммен тығыз байланысты болды және бірнеше бірлескен қойылымдар ұйымдастырылды. Бұл қоғамдардың ынтымақтастығы 1881 жылдың 3-7 мамырында Нью-Йорктегі 7-ші полк қару-жарақ қоймасында өткен үлкен «музыкалық фестивальде» ең жоғары деңгейге жетті. Хордың саны 1200 адамды құрады, негізгі бөлігі Ораториялық қоғам болды, оған жақын жердегі қалалардан келген түрлі хорлық қоғамдар қосылды. Түстен кейінгі концерттерге Нормаль колледжінің 1000 қызы және шіркеу хорларынан 250 ұл қатысты. Оркестр 250 музыканттан тұрды, ал доктор Дамрош соло орындаушылар үшін көптеген талантты әртістерді таңдады. Хорлық шығармалардың арасында Гендельдің «Деттинген Те-Деум» және «Мессия»; Рубинштейннің «Вавилон мұнарасы» (алғашқы рет); Берлиоздың «Гранде-Мессе-де-Морт» (алғашқы рет); және Бетховеннің Тоғызыншы симфониясы болды. Әр концертке 8000-10000 адам келді, ал осы жобаның ұйымдастырушысына деген ықылас соңғы түні зор құрметпен қарсы алынды. 1880 жылы Колумбия университеті оған музыка докторы дәрежесін берді. Трост, Op. 8, № 6 (Joseph Christian Freiherrn von Zedlitz) Ре-минордағы скрипкалық концерт (Bote & Bock баспасы, 1878). Композитордың кем дегенде екі скрипкалық концертінің бірі; екіншісі, сонымен қатар ре-минор, 1874 жылға жатады. Розенбуш, Op. 11, № 2. «Кешкі орманда», Op. 16, № 3. «Мен лагерде жатқанда», Op. 10, № 5. «Егер мен оны ғана алсам», Op. 7, № 2. «Кейін кездесеміз», Op. 8, № 9. Зулейха, Op. 6, № 2. Zuversicht, Op. 5, № 3 ((Игнац) Юлиус Ласкер).