Кіріспе

Медициналық бейнелеу процедурасы

Эндоскопиялық ультрадыбыс (ЭУД) немесе эхоэндоскопия – эндоскопияны (ішкі қуысы бар органға зонд енгізу) ультрадыбыспен біріктіріп, кеуде, құрсақ және тоқ ішектің ішкі мүшелерінің суреттерін алуға арналған медициналық процедура. Ол осы мүшелердің қабырғаларын көруге немесе жақын орналасқан құрылымдарды қарауға пайдаланылады. Допплерлік бейнелеумен бірге, жақын маңдағы қан тамырларын да бағалауға болады. Эндоскопиялық ультрадыбыстық зерттеу көбінесе жоғарғы ас қорыту және тыныс алу жүйесінде қолданылады. Бұл процедураны кең тәжірибесі бар гастроэнтерологтар немесе пульмонологтар орындайды. Пациент үшін процедура, егер тереңдегі құрылымдардың ультрадыбыс бағытталған биопсиясы жасалмаса, ультрадыбыссыз эндоскопиялық процедурадан айырмасыз сезіледі.

Жоғарғы ас қорыту жолдары

Жоғарғы ас қорыту жолының эндоскопиялық ультрадыбысын алу үшін, ас қорыту, асқазан және он екі елі ішекке эзофагогастродуоденоскопия деп аталатын процедура барысында зонд енгізіледі. Басқа қолданыстармен қатар, ол бүйрекүсті безінің қатерлі ісігін, қызыл ішек қатерлі ісігін, асқазан қатерлі ісігін, сондай-ақ жоғарғы асқазан-ішек жолының қатерсіз ісіктерін анықтауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, эзофаг туберкулезі сияқты жоғарғы асқазан-ішек жолындағы ошақтық зақымдардың сипаттамасын жасауға және биопсия алуға болады. Бұл, зондты асқазан қабырғасы арқылы мақсатты жерге инемен енгізу арқылы жасалады. Аз жиі кездесетін жағдайда, бұл процедура өт жолдары мен бүйрекүсті безі жолдарындағы деформациялар мен массаларды анықтау үшін қолданылады. Эндоскопиялық ультрадыбыс пациент седацияланған күйде жүргізіледі. Эндоскоп ауыз арқылы өткізіліп, эзофаг арқылы күдікті аймаққа жеткізіледі. Эзофаг пен он екі елі ішек арасындағы әртүрлі позициялардан асқазан-ішек жолының ішіндегі және сыртындағы органдарды бейнелеуге болады, олардың қалыпты еместігін анықтауға және жіңішке инемен аспирациялау арқылы биопсия алуға болады. Бауыр, бүйрекүсті безі және бүйрекүсті бездері сияқты органдар, сондай-ақ кез келген патологиялық лимфа түйіндерін биопсиялау оңай. Сонымен қатар, асқазан-ішек жолының қабырғасының қалыңдығын да бағалауға болады, ол қабынуды немесе қатерлі ісікті көрсетеді. Бұл техника, әсіресе, бүйрекүсті безі массасы бар немесе сарғаюмен келетін пациенттерде, бүйрекүсті безі қатерлі ісігін анықтау үшін өте сезімтал (90-95% сезімталдық). Бүйрекүсті безі қатерлі ісігін сатылап бағалаудағы рөлі жергілікті метастаздармен шектеледі; алайда, аймақтық метастаздар туралы ақпарат беретін компьютерлік томографиямен (КТ) бірге қолданғанда, бүйрекүсті безі карциномасын диагностикалау және сатылап бағалау үшін тамаша бейнелеу әдісін ұсынады. Эндоскопиялық ультрадыбысты эндоскопиялық ретроградтық холангиопанкреатографиямен (ERCP) бірге де қолдануға болады. Ультрадыбыстық зонд өт тастарын анықтау үшін қолданылады, олар жалпы өт жолына көшіп кеткен болуы мүмкін. Мұндай жағдай бауыр мен бүйрекүсті безінің ортақ дренаждық жолының бітелуіне әкелуі мүмкін, бұл бел ауруына, сарғаюға және панкреатитке алып келуі мүмкін.

Асқазанның төменгі бөлігі

Эхоэндоскопияны тік ішек пен тоқ ішекті бейнелеу үшін де қолдануға болады, бірақ бұл қолданылымдар көбінесе белгілі емес. Ол негізінен жаңадан анықталған тік ішек немесе қынап қатерлі ісігінің сатысын анықтау үшін қолданылады. Осы процедура кезінде лимфа түйіндерін сынап алу үшін EUS бағытталған жіңішке инемен аспирация қолданылуы мүмкін. Төменгі EUS процедуралары кезінде қынап сфинктерінің қалыптылығын бағалау да жүргізілуі мүмкін.

Тыныс алу жолдары

Эндоскопиялық ультрадыбыстық зондты қызыл ішекке орналастыру арқылы тыныс жолдарының (бронхтардың) айналасындағы кеудедегі лимфа түйіндерін де көруге болады, бұл өкпе қатерлі ісігінің сатысын анықтау үшін маңызды. Сонымен қатар, ультрадыбыс бронхтардың ішінде эндоскопиялық зонд арқылы жасалуы мүмкін, бұл әдіс эндобронхтық ультрадыбыс деп аталады.

Техникалық аспектілер

Жасалған суреттің сапасы қолданылған жиілікке тікелей байланысты. Сондықтан, жоғары жиілік жақсырақ сурет береді. Дегенмен, жоғары жиілікті ультрадыбыс төмен жиілікті ультрадыбысқа қарағанда тереңге енбейді, сондықтан жақын жердегі органдарды қарастыру қиын болуы мүмкін.