Кіріспе

Перт және Кинросс округіндегі аббат, Шотландия, Ұлыбритания.

Скон аббаттығы (алғашқыда Скон монастыры) – Шотландияның Пертшир (Гоури) аймағындағы Скон қаласында орналасқан августин канониктерінің үйі. Скон монастырының құрылуы туралы мәліметтер 1114 жылдан 1122 жылға дейін ауысады. Дегенмен, тарихшылар Сконның осыған дейін ерте ортағасырлық христиан культінің – Кулдилердің ("Құдайдың серіктері" деген мағынадағы ежелгі ирландиялық "Céli Dé") орталығы болғанына көптен бері сенеді. Кулдилер туралы тым аз мәлімет белгілі, бірақ олар 700 жылдан бері Сконде құдайға табынуы мүмкін деген болжам бар. 2007 жылы жүргізілген археологиялық зерттеулер Кеннет МакАльпин Шотландияның ең құнды мұрасы және тәж кигізу тасы – Таң Тасын Сконға әкелген 841 жылға дейін де Сконның маңызды орын болғанын көрсетті.

Шығу тегі

Монастырь Батыс Йоркширдегі Ностелл монастырының алты канонымен, Сконның бірінші приоры (кейіннен Сент-Эндрюс епискобы) болған Приор Роберттің басшылығымен құрылған. 1120 жылы жасалған негіздемелік жарғы бұрын түпнұсқаның жалған нұсқасы деп есептелген, бірақ қазір ол 12 ғасырдың соңында жасалған көшірме деп саналады. Мүмкін, 1163 жылға дейін болған өрт салдарынан түпнұсқа зардап шегіп немесе жойылғаннан кейін көшірме қажет болған шығар. Скон монастыры Шотландияның тәуелсіздік соғысы кезінде де жазбалардың жойылуына ұшырады. Скондағы патшалық жиын орны ерте орта ғасырларда билік орталығы ретінде қалыптасқан.

Аббат мәртебесіне көшу

1164 жылдың желтоқсанында король Маэль Колюйм IV тұсында Сконе приорлығы аббатқа дейін көтерілді.

Шотландия реформациясы

1559 жылы шотланд реформациясының басында аббатхана Дандиден келген протестант көтерілісшілерінің құрбаны болды, олар реформатор Джон Нокспен ынталандырылып, дінге құштарлыққа ие болды. Аббатхана толығымен өртенді. 1581 жылы ол уақытша феодқа айналдырылды. Орнын магниттік-резонанстық бейнелеу технологиясын қолдану арқылы анықтады. Қазба жұмысы құрылыстың күткеннен ірі болғанын көрсетті және Мут төбесінің бір кезде бекініс емес, Шотландия халқына патшалардың серттерін айтқан қасиетті орын ретінде арық пен қоршаумен қоршалғандығы анықталды. Аббатхананың бір мөріндегі стильдік сурет оның орталық мұнарасы қондырғымен әшекейленген маңызды романдық ғимарат болғанын көрсетеді. 2008 жылы аббатханада жүргізілген археологиялық қазбалар үш толық адам қаңқасы бар жерлеу орындарын ашты.