Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Мұхаллабидтер (المهلبيون) немесе Мұхаллабид әулеті – араб отбасы, Омейяд халифалығының орта кезеңінде танымал болды. Отбасы мүшелері Басра мен Ифрикияны басқарған ерте Аббасидтер дәуірінде ең үлкен ықпалға ие болды. Отбасының ырыс-несібесінің негізін қалаушылар – әл-Мухаллаб ибн Әби Суфра (шамамен 632 – 702) және оның ұлы Язид ибн әл-Мухаллаб (672–720), Хурасан мен Ирактың әкімі, 720 жылы Басрада Омейядтарға қарсы сәтсіз көтеріліс ұйымдастырған. Жеңіліске ұшырап, қаза болғанына қарамастан, отбасы Басрадағы билік ошағындағы ықпалын сақтап, Аббасид революциясы кезінде оларды қолдауға көтерілді. Мұхаммед әл-Нафс әл-Закияның Алид көтерілісіне бірқатар Мұхаллабидтердің қолдау көрсеткеніне қарамастан, жаңа Аббасид режимі олардың қолдауына Басра мен Әхуаз әкімдіктерімен, бірақ ең бастысы Ифрикияда 768 жылдан 795 жылға дейін үзіліссіз билік ету мүмкіндігін берді. Олардың билігі тұсында Ифрикия гүлденді, ең алдымен суару жүйелерін кеңейту арқасында ауыл шаруашылығы қайта жанданды. Ифрикия Мұхаллабидтері үлкен тәуелсіздікке ие болды және берберлердің көтерілісіне қарамастан араб үстемдігін сақтай алды. Алайда, олар Мароккодағы араб Идрисидтер және Орталық Алжирдегі парсы Рустамидтер мемлекеттерінің құрылуын тоқтатуға күш жеткізбеді. Отбасы төртінші фитна (төртінші азаматтық соғыс) кезінде және одан кейін биліктен құлдырады, осы кезде дәстүрлі араб отбасылары Халифа әл-Мамунның түрік және парсы әскербасылары тарапынан жиі шеттетуге ұшырады. Сол кезден кейін танымал болған отбасы мүшелерінің бірі – 10 ғасырдағы Буид әмірі Муизз әл-Дауланың қабілетті визирі Әбу Мұхаммед әл-Хасан әл-Мухаллаби.
The Muhallabids (المهلبيون) or the Muhallabid dynasty were an Arab family who became prominent in the middle Umayyad Caliphate and reached its greatest eminence during the early Abbasids, when members of the family ruled Basra and Ifriqiya. The founders of the family's fortunes were al Muhallab ibn Abi Sufra (c. 632 – 702) and his son Yazid ibn al Muhallab (672–720), governor of Khurasan and Iraq, who led an unsuccessful anti Umayyad rebellion in Basra in 720. Despite his defeat and death, the family remained influential in their power base of Basra, and at the time of the Abbasid Revolution they rose up in their support. Despite the support of some Muhallabids to the abortive Alid revolt of Muhammad al Nafs al Zakiyya, the new Abbasid regime rewarded their support with governorships at Basra and the Ahwaz, but most prominently in Ifriqiya, where the family ruled in uninterrupted succession from 768 to 795. Ifriqiya under their rule enjoyed a period of prosperity, above all agriculture was reinvigorated by the expansion of irrigation systems. The Muhallabids of Ifriqiya enjoyed a great deal of autonomy and were able to maintain Arab rule in the face of revolts by the Berbers. They were unable however to prevent the formation of the kingdoms of the Arab Idrisids in Morocco and the Persian Rustamids in central Algeria. The family fell from power during and after the Fourth Fitna (fourth civil war), when the traditional Arab families began to be increasingly sidelined by Caliph al Ma'mun's Turkic and Iranian generals. One of the few members of the family who rose to prominence after that was Abu Muhammad al Hasan al Muhallabi, the capable vizier of the 10th century Buyid emir Mu'izz al Dawla.