Кіріспе

Қалансауа немесе Қалансуа (قلنسوة, , сөзбе-сөз "түркі") – Израильдің Орталық округіндегі араб қаласы. Үшбұрыш аймағының бір бөлігі, 2023 жылы халық саны құрады.

Ерте мұсылман дәуірі

750 жылы Аббасидтер төңкерісінде, Омейяд халифалығы құлатылғанда, Омейяд әулетінің көптеген мүшелері, халифалар Омар II және Сүлеймен ибн Абд әл-Маликтың ұрпақтары да бар, Египеттен Калансавеге жазалау үшін жер аударылды. 13 ғасырдың ғалымы Якут: «Көптеген Омейядтар сонда өлтірілді» деп жазды. Тоғызыншы ғасырдан крестонос соғыстары кезеңіне дейін Калансаве Каир-Дамаск жолында, Ладжюн мен Рамла арасындағы тоқтау орны болды.

Крестоносцылар мен мамлюктер кезеңдері

Крестонос жорықтары кезеңінде ауыл Калансон, Калансу, Каланзон немесе Каленсу деп аталып келді. 1128 жылы Флюяктан Годфри атты рыцарь оны Госпитальерлер орденіне сыйға берді. 1229 жылы қайтыс болған Якут, крестоносшылардың Қалансавесі, Язықтардағы қамал, Рамле қаласының жанындағы бекініс болғанын жазды.

Осман дәуірі

1517 жылы ауыл Палестинаның қалған бөлігімен бірге Осман империясына қосылды. 1596 жылғы салық тізімінде ол Наблус ливасының Бани Саб нахиясында тіркелген. Онда 29 мұсылман шаңырағы болған. Олар бидай, арпа, жаздық дақылдар, зәйтүн, ешкілер немесе ара ұялары, сондай-ақ зәйтүн немесе жүзімді сығуға арналған қондырғылар сияқты ауыл шаруашылығы өнімдерінен 33,3% тұрақты салық төледі, жалпы сомасы 11 342 акче құрады. Пьер Жакотин 1799 жылғы картасында бұл ауылды Каленсави деп көрсеткен.

19 ғасырдағы зерттеушілер

1870 жылы француз саяхатшысы Виктор Герин бұл елді мекенде 500 адам тұратынын анықтады. 1860 жылдары Осман әкімшілігі ауылға Арсур орманының бұрынғы шекарасында, ауылдың батысындағы жағалау жазығында орналасқан «Габат Умм Улайқа» немесе «Габат Қалансуа» деп аталатын егістік жер участағын берді. 1882 жылы Палестинаны зерттеу қорының Батыс Палестинаны зерттеу жұмысы оны орташа мөлшердегі және каймакамның резиденциясы ретінде сипаттады. Ауылдың орталығында крестонос тұрғызған мұнара мен зал болды, оның төңірегінде көбінесе саздан салынған үйлер орналасқан. Су көздері мен батыстағы бұлақтан су алынды.

Британдық мандат

1922 жылы Палестинада британдық мандат билігі жүргізген халық санағында Квалансауэде 871 мұсылман тұрғын болды, ал 1931 жылғы халық санағында саны 1069-ға өсті, барлығы 225 үйде мұсылмандар тұрды. 1945 жылғы статистика бойынша, ауылда 1540 мұсылман тұрғыны болды, олардың жалпы иелігінде 17 249 дунам жер болды. Оның ішінде 473 дунамы цитрус және банан ағаштарына, 759 дунамы плантациялар мен суғаруға жарамды жерлерге, 15 936 дунамы дәнді дақылдарға, ал 47 дунамы құрылыс (қалалық) жерлерге бекітілген.

20 ғасыр

1948 жылғы Палестина соғысы кезінде еврей күштері Қалсауэні "басып алып, жоюға" немесе кейіннен "қуып шығаруға немесе бағындыруға" бекінген, бірақ ауыл алынбады және 1949 жылдың мамыр айында Израиль-Иордания арасындағы келісімнің бір бөлігі ретінде ғана Израильдің бақылауына өтті. Саяси мәселелер ауыл тұрғындарын қууды болдырмады. 1955 жылы ауыл жергілікті кеңес болып құрылды. 1957 жылы ауылға су құбыры тартылды. 1962 жылға қарай жер иелігі 6620 дунамға дейін азайды, мұның басты себебі 1953-1954 жылдары Израиль үкіметінің жерді тартып алуы болды.

21 ғасыр

2000 жылы Калансаве қала атанды. 2017 жылдың қаңтар айында Израиль үкіметі 4 отбасы салған 11 ғимаратты рұқсат алусыз салынғандықтан бұзды. Отбасыларға екі күн бұрын хабар берілді, олар бұл мерзімнің заңдық жауап беру үшін жеткіліксіз екенін айтты. Мыңдаған адам ауылға қолдау көрсету үшін митингіге жиналды және бір күндік ереуіл ұйымдастырылды.

Демография

2001 жылы қала тұрғындарының этникалық құрамы негізінен араб мұсылмандарынан тұрды, еврей халқының саны аз болды. Еркектердің саны 7700, әйелдердің саны 7300 адамды құрады. Тұрғындардың 53,2% 19 жасқа дейін болса, 17,1% 20-29 жас аралығында, 17,9% 30-44 жас аралығында, 8,0% 45-59 жас аралығында, 1,6% 60-64 жас аралығында және 2,2% 65 жастан асқандарды құрады. 2001 жылы халық санының өсім қарқыны 3,5% болды.