Кіріспе
Университет қызметкерлерінің кәсіподақтары. Университетте жұмыс істейтін студенттердің кәсіподақтары немесе академиялық студенттердің кәсіподақтары – бұл өз колледждері немесе университеттерімен сабақ беру, зерттеулер жүргізу және кеңселік жұмыстарды орындау үшін жұмысқа алынған студенттерді қорғайтын кәсіподақтар. 2014 жылғы мәліметтер бойынша, АҚШ-та кемінде 33 аспирант қызметкерлерінің кәсіподағы, АҚШ-та 18 мойындалмаған кәсіподақ және Канадада 23 аспирант қызметкерлерінің кәсіподағы тіркелген. 2019 жылға қарай, АҚШ-та сертификатталған келісімдер бойынша 83 050 кәсіподақталған студенттік қызметкер бар екені естілді. 2023 жылға қарай АҚШ-та кемінде 156 аспирант қызметкерлерінің кәсіподағы және Канадада 23 аспирант қызметкерлерінің кәсіподағы тіркелді. 2000 жылдарға дейін АҚШ-тағы аспирант қызметкерлерінің кәсіподақтарының көпшілігі мемлекеттік университеттерде орналасқан, олардың көп бөлігі 1990 жылдары құрылған. Алайда, қазіргі таңда бұл жағдай өзгерді, көптеген жеке университеттер ұйымдастырылуда. 2014 жылы Нью-Йорк университетінің Біріккен автомобиль жұмысшыларына (UAW) қатысты Студенттік ұйымдастыру комитеті АҚШ-тағы жеке университет таныған алғашқы аспирант қызметкерлерінің кәсіподағы атанды. 2018 жылдың қыркүйегінде Брандейс университеті аспиранттар үшін ұжымдық келісімшарт жасасқан екінші жеке университет болды, одан кейін 2018 жылдың қазан айында Тафтс университеті және 2020 жылдың шілдесінде Гарвард университеті келісімге келді. 2018 жылдың қыркүйегінде Америка университеті мен Нью-Скул келісімге қол қою бойынша келіссөздер жүргізіп жатқан болатын. АҚШ және Канаданың еңбек заңдары студенттік қызметкерлердің шектеулі санаттары үшін ғана ұжымдық келісімдерге рұқсат береді. АҚШ-та мемлекеттік және жеке мекемелерде ұжымдық келісімдер құқығын реттейтін әртүрлі биліктер бар. Мемлекеттік университеттерде мемлекеттік еңбек заңдары ұжымдық келісімдер мен қызметкерлерді мойындауды анықтайды. Жеке университеттерде Ұлттық еңбек қатынастары кеңесі (NLRB) аспиранттардың қызметкер саналатынын анықтауға құқылы, бұл оларға ұжымдық келісімдерге қатысу құқығын береді. NLRB 2016 жылдың 23 тамызындағы 3-1 дауыспен жеке университеттердегі аспиранттардың қызметкер екенін шешті, бұл Колумбия, Джонс Хопкинс университеті, Чикаго университеті, Дьюк, Йель, Корнелл және Гарвард сияқты университеттерде кәсіподақ құруға кең жол ашты. АҚШ-та көптеген университет әкімшіліктері мен университеттер қауымдастығы, мысалы Америка университеттері қауымдастығы, студенттердің академиялық бостандығына қауіп төндіретіні және профессорлық-оқытушылар құрамы мен студенттердің арасындағы қарым-қатынастың нашарлауына әкелетініне сілтеме жасай отырып, өз кампустарында аспиранттардың кәсіподақтануына қарсы тұрды, бірақ соңғы зерттеулер кәсіподақ құру академиялық бостандыққа кері әсер ететінін немесе профессорлық-оқытушылар құрамы мен студенттердің қарым-қатынасын нашарлататынын көрсетпейді. Америка университет профессорлары қауымдастығы сияқты көптеген факультеттер қауымдастықтары аспиранттардың кәсіподақ құру құқығын қолдайды. Мысалы, Финляндия мен Швецияда аспиранттар көбінесе штаттық қызметкерлер болып табылады және олардың мүдделерін тиісті кәсіптік одақтар, мысалы Финляндиядағы Akava мүшелері қорғайды.
Graduate student employee unionization, or academic student employee unionization, refers to labor unions that represent students who are employed by their college or university to teach classes, conduct research and perform clerical duties. As of 2014, there were at least 33 US graduate employee unions, 18 unrecognized unions in the United States, and 23 graduate employee unions in Canada. By 2019, it is estimated that there were 83,050 unionized student employees in certified bargaining units in the United States. As of 2023, there were at least 156 US graduate student employee unions and 23 graduate student employee unions in Canada. Prior to the 2000s, almost all US graduate employee unions were located in public universities, most of which formed during the 1990s. However, that is no longer true today with many private universities now being organized. In 2014, New York University's Graduate Student Organizing Committee, affiliated with the United Automobile Workers (UAW), became the first graduate employee union recognized by a private university in the US. In September 2018, Brandeis University became the second private university to negotiate a collective bargaining agreement for graduate student employees, followed by Tufts University in October 2018 and Harvard in July 2020. American University and New School were in the process of negotiating an agreement as of September 2018. Labor laws in the United States and Canada permit collective bargaining for only limited classes of student employees. In the US, public and private institutions have different authorities governing collective bargaining rights. In public universities, state labor laws determine collective bargaining and employee recognition. In private universities, the National Labor Relations Board (NLRB) has power to determine whether graduate students are considered employees, which would give them collective bargaining rights. The NLRB ruled that graduate students at private universities are employees in a 3–1 decision on August 23, 2016, setting the stage for widespread unionization efforts at universities such as Columbia, Johns Hopkins University, University of Chicago, Duke, Yale, Cornell, and Harvard. In the U. S., many university administrators and university associations like the Association of American Universities have vigorously opposed the unionization of graduate student employees on their campuses through legal challenges on the grounds that unionization threatens academic freedom of institutions and harms the relationship between faculty and students, although recent research suggests that unionization neither negatively affects academic freedom nor harms faculty student relationships. Many faculty associations like the American Association of University Professors support the right of graduate students to form unions. In Finland and Sweden, for instance, graduate students are often regular employees and are represented by their respective professional unions, such as member unions of Akava in Finland.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-та аспиранттардың кәсіподақтарын құру мәселесіндегі басты дау – аспиранттарды қызметкерлерге жатады, әлде студенттерге жатады деген сауал. Егер қызметкер мәртебесі мойндалса, аспиранттар кәсіподақ құруға және ұжымдық келісімдер жүргізуге құқылы болады. Көптеген университеттердің пікірінше, аспиранттардың атқаратын жұмысы олардың білім алу процесімен тығыз байланысты болғандықтан, ұжымдық келісімдер білім беруге кедеріл келтіруі мүмкін. Кәсіподақ құруды қолдайтындар аспиранттардың еңбегі негізінен экономикалық қатынас екенін айтады. Олар университеттердің штаттық оқытушылардың орнына оқытуға көмектесетін аспиранттарды пайдалануын, толық уақытты профессорлық қызметтен бас тартудың жалпы үрдісінің бір бөлігі деп санайды. Салық салу тұрғысынан, Ішкі Кірістер Қызметі аспиранттарға төленген сыйақыны жалақы деп есептейді. Аспиранттар оқыту үшін ақы алғанда, ол 1042 S (стыпендия үшін) емес, W 2 (еңбек табысы үшін) нысаны бойынша салық салынады. Оқытудан түскен табыс стипендиядан өзгеше салық салынады және еңбек табысы ретінде қарастырылады.
Мемлекеттік университеттер
АҚШ-тағы мемлекеттік колледждер мен университеттерде оқитын, аспирантурада немесе бакалавриатта білім алып жатқан студенттік қызметкерлер, егер мұндай заңдар болса, штаттық ұжымдық келісім шарты заңдарымен қамтылады. Тафт-Хартли заңына сәйкес, штат және жергілікті органдардың қызметкерлерінен аспиранттардың ұжымдық келісім шарты жасау құқығы алынып тасталған. Әр штаттың заңдары академиялық студенттік қызметкерлердің қай топтары ұжымдық келісім шарты жасауға құқылы екендігіне қатысты әртүрлі, ал кейбір штаттардың заңдары оларды тікелей осы құқықтан айырады. Көптеген штаттар кәсіподақтардың ұйымдастыру жұмысына жауап ретінде аспиранттарға ұжымдық келісім шарты жасау құқығын берді. 2004 жылғы мәлімет бойынша, Калифорния және Нью-Йорк сияқты 14 штат академиялық студенттік қызметкерлерге ұжымдық келісім шарты жасау құқығын берсе, Коннектикут және Нью-Мексико сияқты 11 штат мемлекеттік университеттердің қызметкерлеріне ұжымдық келісім шарты жасау құқығын береді, бірақ аспиранттардың осы құқыққа ие екендігі нақты көрсетілмейді; Огайо штаты аспиранттарға ұжымдық келісім шарты жасау құқығын бермейді, бірақ басқа университет қызметкерлеріне осы құқықты сақтайды; ал 23 штаттың барлық университет қызметкерлеріне ұжымдық келісім шарты жасау құқығы жоқ.
Жеке университеттер
АҚШ-тағы жеке колледждер мен университеттердегі аспиранттар Ұлттық еңбек қатынастары туралы заңға (NLRA) жатады. Бастапқыда Ұлттық еңбек қатынастары кеңесі (NLRB) барлық жеке университет қызметкерлерін, оның ішінде академиялық қызметкерлерді NLRA-дан қорғауға қарсы болды. «Колумбияның сенімділері» (1951) шешімінде NLRB актінің жеке университеттерде юрисдикция құқығы жоқ екенін анықтады, себебі университеттер негізінен білім беруге бағытталған және маңызды коммерциялық қызметпен байланысты емес. Алайда, екі он жылдан кейін «Корнеллге қарсы NLRB» (1970) ісінде NLRB «Колумбия» шешімін кері қайтарды, экономикалық жағдайдың өзгеруі және жеке университеттердегі коммерциялық және коммерциялық емес қызметті ажыратудағы қиындықтарға байланысты NLRA жеке білім беру мекемелеріндегі қызметкерлерді қамтиды деп шешті. Аспиранттарға қызметкер мәртебесін көп жылдар бойы мойындамағаннан кейін NLRB «Адельфи университеті» (1972) шешімін жоққа шығарды. «Нью-Йорк университеті мен Халықаралық одақ, Американың Біріккен автомобиль, аэроғарыш және ауыл шаруашылығы жұмысшылары, AFL–CIO» (2000) (NYU) ісінде NLRB «ақы төленген қызметтер» құқықтық тәсілін қолданды, алғаш рет жеке университеттердегі аспиранттар қызметкерлер деп танылды, демек NLRA-мен қорғалды. Бірақ, NYU аспиранттар одағы кейін жеке университеттен кәсіподақты мойындау шартымен NLRB өтінішін кері қайтарып алуға келісті. NLRB-ның 2016 жылғы «Колумбия университеті» шешімінен кейін, сертификатталған келіссөздер бірліктерінде студенттік одақтардың мүше саны 14 820-ге өсті. Бұл өсімнің көп бөлігі Гарвард пен Нью-Школдағы NLRB сайлауларынан кейін жеке университеттерде құрылған он жаңа студенттік қызметкер одағына, сондай-ақ Джорджтаун және Браун университеттеріндегі аспиранттар одақтарының өз еркімен мойындалуына байланысты болды.
Басталуы (1960-шы жылдар 1979)
Аспиранттардың кәсіподақ құруы негізінен 1960 жылдардың соңында басталды, оған Жаңа солшыл қозғалысы және UC Берклидегі еркін сөз қозғалысы зор әсер етті. Екі қозғалыс университет демократиясы және студенттердің университетпен қарым-қатынасы туралы талқылауларды тудырды. Рутгерс университеті мен Нью-Йорк қалалық университетінің (CUNY) оқытушыларының көмекшілері ұжымдық шарттастыру туралы алғашқы келісімге ие болды. Rutgers және CUNY факультеттік кәсіподақ шартына аспиранттардың көмекшілерін де қосты. Висконсин–Мадисон университетінің Оқытушылар көмекшілері қауымдастығы 1969 жылы тәуелсіз қызметкерлердің келіссөздер жүргізу бірлігі ретінде мойындалды және 1970 жылы шартқа қол жеткізді. Сонымен қатар, Мичиган университетінің аспиранттары кәсіподақ құрды, ол кейіннен 1975 жылы шартқа қол жеткізді. Келесі кезекте Орегон университеті мен Флориданың үш университеті: Флорида университеті, Флорида A&M және Оңтүстік Флорида университеті кәсіподақ құрды. Флорида штаты кәсіподақ мүшелігінің тығыздығы 15 проценттен төмен болғанда кәсіподақ құрған алғашқы штат болды.
Төмендеу және белсенділік (1980-1989 жж.)
1981-1991 жылдар аралығында көптеген университеттер аспиранттар одағын мойындамады – кәсіподақтардың ең тыныш кезеңі. Бірақ Массачусетс Амхерст университеті ерекшеленді, онда 1990 жылдың қарашасында 2500 аспирант-ассистент танылды және келесі жылы оқыту, зерттеу, жобалық көмекшілер мен резиденция директорларының көмекшілерін қамтитын келісімшарт жасалды. Буффало университетінің оқытушы көмекшілері 1975 жылы кәсіподақ науқанын бастады, бірақ Нью-Йорк штатының Мемлекеттік қызметкерлермен қарым-қатынас жөніндегі кеңесіне (PERB) берген өтініштерін кері тартып алды. 1984 жылы Альбани, Бингемтон және Стони Брук сияқты Нью-Йорк университетінің басқа кампустары одақ петициясын қайта жаңғыртты. 1993 жылы Берклиде емтиханды тексерушілер мен оқытушыларға, бірақ аспиранттарға емес, ұжымдық келіссөздер жүргізу құқығы берілді. Барлық оқытушы көмекшілеріне толық ұжымдық келіссөздер мәртебесі 1999 жылға дейін берілмеді. Еңбек одақтары студенттердің кәсіподақтануына қолдау көрсету және ресурстар беру бойынша белсендірек күш-жігерді бастады. 1995 жылы AFL–CIO-ның жаңа басшылығы 1996 жылы студенттік одақ ұйымдастырушыларын даярлау үшін жазғы бағдарлама құрды және өзінің Ұйымдастыру институтының рекрутерлерін колледж кампустарына жіберіп, студенттерге қол жеткізді. Сонымен қатар, ұлттық назар академиялық еңбек және кәсіподақ құруға аударылды. Журналист Скотт Смолвуд 2001 жылды Нью-Йорк университетінде, Темпл университетінде және Мичиган мемлекеттік университетінде кәсіподақ құру жеңістерінен кейін «ТА жылы» деп жариялады. Алдыңғы онжылдықтардағыдай, аспиранттар одағының басым көпшілігі мемлекеттік университеттерден құрылды. Йель сияқты жеке университеттердегі белсенді кәсіподақтарға қарамастан, Нью-Йорк университетінің шешімінен кейін тек Нью-Йорк университетінің аспиранттары ғана кәсіподақ танылуын алды. 1991 жылы Висконсин университеті (Милваки) аспиранттар одағы ретінде танылды. Көп ұзамай Олбэни, Буффало, Бингемтон және Стони Брук университеттері Нью-Йорк штатының ПЕРБ-і оқытушы көмекшілерін қызметкер деп таныды және ұжымдық келіссөздер жүргізу құқығына ие болды. 1990 жылдары тағы бірнеше мемлекеттік университеттер де танылды. 1995 жылы Канзас университеті GTA одағы сайлауда жеңіске жетті және 1997 жылы алғашқы одақ келісімшартына қол қойды. Массачусетс, Лоуэлл университетінің және Айова университетінің оқыту және зерттеу көмекшілері 1996 жылы кәсіподақ келісімшартын мақұлдады. 1999 жылы Уэйн штаттық университеті де оқытушы көмекшілерімен келісімшарт жасады. SUNY-ден басқа, Калифорния университеті жүйесі кәсіподақ құруға арналған екінші университет жүйесі болды. 1999 жылы Калифорниялық PERB оқытушы көмекшілеріне Калифорния университетімен ұжымдық сауда-саттық жасауға рұқсат берді. Калифорния университетінің Беркли, Дэвис, Лос-Анджелес, Санта-Круз, Санта-Барбара, Риверсайд және Ирвин кампустарында одақ сайлауы өтті – олардың барлығы оқытушы көмекшілерінің одағын мақұлдады. 2000 жылы барлық кампустардағы кәсіподақ келіссөздері UAW Local 2865 болып біріктірілді, ол барлық кампустар атынан сауда-саттық жасайды. Калифорния университетінің оқытушы көмекшілері, Мерсед университеті 2006 жылы ашылған кезде одаққа қосылды. Жеке университеттерде бірнеше байқаулы кәсіподақ құру әрекеттері пайда болды. NYU-ға дейінгі NLRB шешімдері жеке университеттерде аспиранттарға кәсіподақ құруға рұқсат бермегенмен, олар университеттерге кәсіподақтарды тануға тыйым салған жоқ. Йель және Нью-Йорк университеттерінде оқытушы ассистенттер одағы құрылды. Баспасөз мәртебесін алу үшін кәсіподақтар бірнеше рет ереуілге шығып, ұзақ мерзімді кәсіподақ кампанияларын жүргізді. 1990 жылдар мен 2000 жылдардың басында Йель университетінің аспиранттары кәсіподақ қозғалысын ұйымдастырды, ол әлі де жалғасуда. Жаман жалақы мен жұмыс жағдайларына жауап ретінде Йельдің аспиранттары 1987 жылы оқытушы ассистенттерін біріктірді, кейін 1990 жылы аспиранттар мен студенттер ұйымы (GESO) болды. Әкімшілік кәсіподақты танудан бас тартты, содан соң ереуіл аяқталды. НЛРБ ереуілге шыққан Йель студенттері атынан Йель әкімшілігі әділетсіз еңбек практикасы туралы заңды бұзды деп талап қойды; алайда, содан кейін судья талапты қабылдамады. GESO 2003 жылдың наурызында Йель университетінде басқа кәсіподақтармен бірге жалақы мен зейнетақыны арттыру және кәсіподақты тану талабы бойынша бес күндік ереуілге қатысты. Алайда келесі мамыр айында өткен дауыс беруде Йель аспиранттары кәсіподақтануды тартыспен 694–651 есебімен қабылдамады. 2000 жылы Ұлттық Еңбек қатынастары кеңесі жеке университеттердегі кәсіподақ құру туралы бұрынғы шешімдерін кері қайтарып, Нью-Йорк университетіндегі (NYU) аспиранттарға кәсіподақ құруға рұқсат берді. Кейін сол жылы NYU-дағы аспиранттар алғашқы және жалғыз келісімшартқа қол қойды. 2000 жылдан бері жиырмадан астам кампуста кәсіподақ құрылды – Орегонда келісімшарт алған екінші орын. 2002 жылы Мичиган мемлекеттік университеті және Темпл университеті кәсіподақ құрды. Аспиранттарға кәсіподақ құруға тыйым салатын штаттық заң болғанына қарамастан, Род-Айленд университеті де сол жылы кәсіподақ құрды.
Қоңыр дәуір (2004-2016)
2004 жылы NLRB өз шешімін қайтадан өзгертіп, Браун университеті мен басқа да жеке университеттерге кәсіподақ құруға тыйым салды. 2004 жылдан кейін кәсіподақ құруға бағытталған әрекеттер көбінесе ұйымдастыру жұмысының баяулауымен сипатталады, әсіресе жеке университеттерде. NLRB-нің 2004 жылғы Браун шешімі жеке университеттердегі аспиранттарды қамтыған заңдық қорғау мен ұжымдық келіссөздер құқығын жойды, бұл құқықтар бұрын NYU шешімімен бекітілген болатын. Нәтижесінде, жеке университеттердегі кәсіподақтар Браун шешімін күштен шығару үшін сотқа жүгінуге тырысты, бірақ бұл әрекеттер сәтті болмады. Мемлекеттік университеттердегі аспиранттар, алайда, кәсіподақ құруды жалғастырды. Иллинойс апелляциялық сотының шешімі Иллинойс университеті Урбана-Шампейн (2002), Иллинойс Чикаго университеті (2004), Иллинойс Спрингфилд университеті (2006) және Карбондейлдегі Оңтүстік Иллинойс университетіне (2006) кәсіподақ құруға рұқсат берді. Үлкен Калифорния мемлекеттік университетінің жүйесі, үшінші университет жүйесі, 2006 жылы кәсіподаққа қосылды. Сондай-ақ 2006 жылы Батыс Мичиган университетінің оқытушы көмекшілері кәсіподақ құрды – бұл Мичиган штатындағы төртінші университет болды. Орталық Мичиган университетінің аспиранттары кәсіподақ құрып, 2010 жылы алғашқы келісімшартқа қол қойды. 2014 жылы Коннектикут университетінің 2100-ден астам аспиранты аспиранттар кәсіподақтары тарихындағы ең жылдам ұйымдастыру науқанының бірінен кейін кәсіподақ ретінде танылды. NLRB-нің Браун (2004) шешімінен кейін NYU 2005 жылы келісімшарт мерзімі біткеннен кейін NYU аспиранттар одағымен келіссөздер жүргізуден бас тартты. 2005-2006 жылдардағы ереуілге қарамастан, NYU аспиранттары мен студенттері кәсіподақ ретінде танылуға қол жеткізе алмады. 2010 жылдың сәуір айында 1000-нан астам NYU аспиранты тағы да NLRB-ге сайлау өткізу туралы өтініш берді. NLRB аймақтық директорының міндетін атқарушы Элберт Ф. Телем өтінішті қабылдамады және NLRB-нің 2004 жылғы Браун университетіндегі шешіміне сілтеме жасады. Бірақ Телем Браун шешімін қатты сынға алып, «Бұл аспиранттар Нью-Йорк университетінің бақылауы мен басшылығымен қызмет атқарып, оларға еңбекақы төленетіні нақты көрінеді. Сондай-ақ, бұл қызметтер аспирантура білімінің ажырамас бөлігі болып табылады» деп атап өтті. Кейіннен NYU аспиранттары Браун университетінің шешімін күштен шығару туралы өтініш берді, және NLRB 2012 жылы оны қарауға келісті.
Колумбиядан кейінгі дәуір (2016 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
2016 жылдың 23 тамызында NLRB 2004 жылғы Браун шешімін кері қайтарып, студенттік көмекшілердің NLRA заңымен қорғалатынына шешім шығарды. Колумбия университетіндегі оқиғадан кейін аспиранттар арасында сайлау талаптары жаңадан күш алды, содан бері сегіз оқу орны аспиранттар кәсіподағының мойындалуы бойынша дауыс беруде жеңіске жетті. Сенімсіз дереккөз: date=May 2020 Колумбиядан кейінгі кәсіподақ құру әрекеттері бастапқыда жылдам дамумен сипатталды, бірақ одан кейін олар құрылған университеттер тарапынан кең ауқымды қарсылықтарға тап болды. Осы Бордтың сот практикасын өзгерту жоғары білім беру мекемелерінің басшылығында жаңа қиындықтарға әкелді. 2016 жылы Браун университетінің ішінде тоғыз университет Колумбия шешіміне шағымданып, аспиранттардың кәсіподақтасуына және аспиранттарды қызметкерлер ретінде қарастыруға қарсы пікір білдіретін amicus brief жіберді. Бұл университеттер мұндай шешім университеттердің академиялық тәуелсіздігіне нұқсан келтіреді деп мәлімдеді. Университет басшылығы өз кампустарында кәсіподақ құруға қарсы тұру үшін маңызды шаралар қолданды.
Кәсіподаққа қосылу себептері
Академиялық студенттердің кәсіподақтасуы кейбір ғалымдар тарапынан университеттердің үдемелі корпоративтенуіне жауап ретінде қарастырылады. UAW UC жүйесіндегі аспиранттар мен NYU-дағы студенттер сияқты маңызды студенттік ұйымдардың қолдауын жеңіп алды.