Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық әскери шенеунік, Ватерлоо шайқасында шайқасқан гвардияның подполковнигі генерал-лейтенант сэр Уильям Стюарт, GCB (10 қаңтар 1774 – 7 қаңтар 1827) – британдық әскери офицер, атқыштар корпусының алғашқы командирі, Пиреней соғысында дивизия командирі және Ұлыбритания парламентінің Шотландиядан сайланған депутаты болды.
British military officer
the Lieutenant Colonel of the Guards who fought at Waterloo
Lieutenant General Sir William Stewart, GCB (10 January 1774 – 7 January 1827) was a British military officer who was the first Commanding Officer of the Rifle Corps, a Division Commander in the Peninsular War and a Scottish Member of Parliament (MP) in the British Parliament.
Ерте өмір
Уильям Стюарт 1774 жылдың 10 қаңтарында дүниеге келген. Ол Джон Стюарттың (1736–1806), Галлоуэйдің 7-графы, және оның екінші әйелі, Энн (1742/3–1830), сэр Джеймс Дэшвудтың 2-баронетінің қызы, төртінші (екінші тірі қалған) ұлы болған. Оның кіші інісі Чарльз Джеймс Стюарт Квебектің екінші епископы болды.
William Stewart, born on 10 January 1774, was the fourth (second surviving) son of John Stewart, 7th Earl of Galloway (1736–1806), and his second wife, Anne (1742/3–1830), daughter of Sir James Dashwood, 2nd Baronet. Charles James Stewart the second Bishop of Quebec, was his younger brother.
Парламент мүшесі
Ол 1795 жылдан 1796 жылға дейін Корнуолл графтығындағы Солташ округін, 1796–1802 жылдары Вигтауншир округін, 1803–1805 жылдары Вигтаун қалаларын және 1812–1816 жылдары қайтадан Вигтауншир округін өкілдік етті.
He represented Saltash in Cornwall from 1795 to 1796, Wigtownshire 1796–1802, the Wigtown Burghs 1803–1805 and Wigtownshire again 1812–1816.
Ертедегі әскери табыстар
Стюарт 1786 жылы 42-ші пехота полкінің он екі жасар энсині ретінде британ армиясына қадам басқан. Оның алғашқы жауынгерлік қызметі 1793-94 жылдардағы Батыс Индия кампаниясында болды, онда ол жарақат алды. Батыс Индиядағы одан әрі қызметтен кейін, 1796-98 жылдары Сан-Домингода 67-ші пехота полкіне басшылық еткен Стюарт Еуропаға оралды және 1799 жылғы науқан кезінде Ұлыбританияның австриялық және орыс одақтастарымен бірге Италия, Швабия және Швейцарияда қызмет етуге рұқсат алды. Стюарт қару-жарақ пен тактикаға қатты қызығушылық танытты. 1799 жылы "жеңіл жаяу әскер" мен тирольдік және хорват сарбаздарының, қалыпты жаяу әскер бөлімшелері қабылдаған қатаң формацияларда соғыспағанын көргені, оны британ армиясына мылтықпен жабдықталған "жеңіл жаяу әскердің" тұрақты күшін қосу қажеттігіне жетеледі. Оның идеялары, әсіресе Батыс Индияда Стюартпен алғаш танысқан патшаның Экуериі, полковник Кут Мэннингхамнан қолдау тапты. 1800 жылдың наурыз айында тәжірибелік "Оқшылар корпусы" құрылды. Тамыз айында Стюарт Ферролға қарсы амфибиялық шабуылда оған басшылық етті, онда ол мылтықшыларын жартасқа көтеріп бара жатқанда кеудесінен ауыр жарақат алды. 1800 жылдың қазан айында Корпус ресми түрде құрылып, Мэннингхам полковник, ал Стюарт бірінші подполковник және командир болып тағайындалды. Стюарттың "Оқшылар корпусының ережелері", кейін атақты 95-ші пехота полкі (Оқшылар бригадасы) аталған, оның замандастарымен салыстырғанда тактикалық ойлаудың қаншалықты дамыған екенін көрсетті. Ол арнайы жаттығулар мен маневрлерді, ерлік пен жақсы мінез-құлық үшін медальдарды, ату дағдысы бойынша жіктемелерді, сарбаздар үшін мектеп пен кітапхананы енгізіп, іске қосты, сондай-ақ әрбір Оқшы офицерінің өзінің әр сарбазын жеке тұлға ретінде тануын талап етті. Стюарт жиырма жеті жасқа толғаннан кейін көп ұзамай 895 сарбазға (114-і Оқшылар корпусынан, 781-і 49-шы полктен) басшылық етуге тағайындалды. Олар 1801 жылы Балтық теңізіне жіберілген флотта теңізшілер ретінде қызмет етті. Ол 1801 жылдың 2 сәуірінде Копенгаген шайқасында адмирал Нельсонның флагманы HMS Elephant-тің төртінші палубасында болды. Нельсон "Құрметті полковник Стюарт маған "Солпан" кемесіне көтерілуге мүмкіндік берді, ал ол өзі және оның басшылығындағы әрбір офицер мен сарбаз күннің ауыр еңбегі мен қауіп-қатеріне қуанышпен қатысты" деп мәлімдеді (Стюарт отряды 4 қаза тапқан және 6 жарақат алған сарбаздан құралды). Стюарт жеңіс туралы хабарламаны Лондонға жеткізу құрметіне ие болды және 1801 жылдың 16 сәуірінде Парламенттің алғысына есімі енгізілді. Алты күннен кейін ол Копенгаген шайқасы күнінен бастап полковник шеніне көтерілу туралы ресми хат алды. Нельсон Лорд Сент-Винсентке "Полковник Стюарт – өте жақсы және шаршамас жас жігіт, оған сеніңіз, ол біздің армиямыздың болашақ үміті" деп жазды. Нельсон Копенгаген мен Трафальгардағы өлімі арасындағы төрт жылда Стюартқа кем дегенде он бір хат жазды, олар Стюарттың жеке басылымда "Камлоден қағаздары" деп аталған қағаздарының жинағына енгізілді. 1802 жылы Оқшылар корпусы 95-ші (Оқшылар) полкі болып қайта аталды және 43-ші және 52-ші пехота полктерімен бірге сэр Джон Мур басқарған әйгілі Жеңіл бригаданы құрады. Стюарт 95-ші полктің алғашқы полковнигі болды, бірақ көп ұзамай бригадалық генерал болып тағайындалғандықтан операциялық басшылықты тапсыруға мәжбүр болды. Стюарттың жүрегі әлі де Оқшыларда болды, ал 1805 жылы ол "Британдық құрлық әскерлерінің жалпы реформасы жоспарының негіздерін" жариялады, онда ол 95-ші полкте енгізген көптеген жаңалықтарды жалпы қабылдауды ұсынды. Стюарт 1807 жылы Египетке және 1809 жылы Вальхеренге экспедицияларда маңызды міндеттерді орындады, содан кейін 1810 жылы Испанияға жіберілді. Стюарт генерал-майор ретінде кіші болғанымен, оған маңызды Кадис портының қоршауға алынған гарнизонына басшылық ету міндеті жүктелді және бастапқыда генерал Артур Уэлслидің, Веллингтонның 1-ші герцогының тікелей басшылығына бағынды. Бұл оны жарты аралдағы армияның 2-ші дивизиясына бригада басшысы болып тағайындауға әкелді, ал 1810 жылдың желтоқсан айында Стюарт 2-ші дивизияның командирі болды.
Stewart entered the British Army in 1786 as a twelve year old Ensign in the 42nd Foot. His first active service was in the West Indies Campaign of 1793–94, where he was wounded. After further service in the West Indies, when he commanded the 67th Foot at San Domingo (1796–98), Stewart returned to Europe and was given permission to serve with Britain's Austrian and Russian allies in Italy, Swabia and Switzerland during the campaign of 1799. Stewart was intensely interested in weapons and tactics. It was probably his observations in 1799 of 'light infantry' and Tyrolese and Croat soldiers that did not fight in the rigid formations adopted by normal infantry units that led him to propose that the British Army should include a permanent force of 'light infantry', equipped with rifles. His ideas won support, especially from the influential Equerry to the King, Colonel Coote Manningham, who Stewart had first met in the West Indies. In March 1800 an experimental 'Corps of Riflemen' was established. In August Stewart commanded it at the amphibious attack on Ferrol, where he was severely wounded in the chest as he led his riflemen up the cliffs. In October 1800 the Corps was gazetted as an established unit, with Manningham as colonel and Stewart as its first lieutenant colonel and commanding officer. Stewart's Standing Orders for the Rifle Corps, which later became the famous 95th Foot (Rifle Brigade), show how advanced his tactical thinking was compared to that of his contemporaries. He devised and implemented specially adapted forms of drill and manoeuvre, medals for bravery and good conduct, classification in shooting ability, a school and a library for the soldiers, while requiring every Rifles officer to get to know each of his men as individuals. Shortly after Stewart's twenty seventh birthday he was appointed to command the 895 soldiers (114 from the Rifle Corps and 781 from the 49th Regiment) that were to serve as marines in the fleet sent to the Baltic in 1801. He was stationed on the quarterdeck of Admiral Nelson's flagship HMS Elephant throughout the great naval Battle of Copenhagen on 2 April 1801. Nelson reported that "The Honourable Colonel Stewart did me the favour to be aboard the Elephant; and himself, with every officer and soldier under his orders, shared with pleasure the toils and dangers of the day" (Stewart's detachment lost 4 dead and 6 wounded). Stewart was chosen for the honour of carrying to London the despatches reporting the victory and was included by name in the Thanks of Parliament voted on 16 April 1801. Six days later he received an official letter of promotion to full colonel, effective from the day of the Battle of Copenhagen. Nelson wrote to Lord St Vincent praising "Colonel Stewart, who is an excellent and indefatigable young man, and depend upon it, the rising hope of our army". Nelson wrote at least eleven letters to Stewart in the four years between Copenhagen and his death at Trafalgar, which were included in the collection of Stewart's papers privately published as "The Cumloden Papers". In 1802 the Rifle Corps was redesignated as the 95th (Rifle) Regiment and together with the 43rd and 52nd Foot was formed into the famous Light Brigade commanded by Sir John Moore. Stewart was the first colonel of the 95th, but soon had to hand over its operational command when he was appointed to be a brigadier general. Stewart's heart still lay with the Rifles, and in 1805 he published "Outlines of a Plan for the General Reform of the British Land Forces", which advocated general adoption of many of the innovations he had already made within the 95th. Stewart held important commands in the expeditions to Egypt in 1807 and to Walcheren in 1809, before being sent to Spain in 1810. Although Stewart was still junior as a major general, he was given the crucial task of commanding the besieged garrison of the vital port of Cadiz and initially put directly under the orders of General Arthur Wellesley, 1st Duke of Wellington. This led to an appointment to command a brigade in the 2nd Division of the army in the Peninsula, and in December 1810 Stewart took over as commander of 2nd Division.
Веллингтонның дивизия командирі
1811 жылғы 16 мамырда Альбуэра шайқасында Стюарт 2-дивизияны басқарды, ол маршал Николас Соулттың қанаттық шабуылының күшіне тосқан еді. Ол подполковник Джон Колборнның бригадасын Соулттың үлкен француз колоннасының сол қанатына шабуылға жіберді. Алғашқыда маневр сәтті болды, себебі британдық мушкеттер француз жаяу әскерін қиратты. Бірақ, польшалық атты найзашылар мен француз гусарларының күтпеген шабуылынан Колборнның үш полкі қырғынға ұшырады, 1250 сарбазынан айырылды; тек 400-і ғана құтыла алды. Сол шайқаста Стюарттың қалған екі бригадасы да француздың жақыннан атылған зеңбірек пен мушкет оқтарынан ауыр қаза тапты, бірақ мұның кінәсі Стюартта емес еді. Эпикалық күрес барысында оның дивизиясының аман қалғандары француздарды 4-дивизия көмекке келгенге дейін тоқтата алды. Пиреней соғысының тарихшысы Гловер: «Батальон командирі ретінде Стюартты Мурдан басым түскені жоқ; генерал ретінде ол қауіпті еді» деп жазды. Веллингтон оның жайлы: «Стюарттың ерекше бақылауда болуы қажет» деп мәлімдеді. Альбуэрадан кейін Веллингтон осы «біреуді» генерал-лейтенант Роуланд Хилл тұлғасында тапты. Соғыстың қалған бөлігінде Стюарт және оның 2-дивизиясы көбінесе Хиллдің тиімді басшылығымен қызмет етті. Ол 1812 жылдың күзінде Бургос жорығында және 1813 жылы Витория шайқасында Хилл корпусында шайқасты. 1812 жылғы 15 қарашада Соулттың 80 000 французы Веллингтонның 65 000 ағылшын-португалдық әскерімен Саламанка маңында кездесті. Соулт шабуылға өтпегендіктен, Веллингтон Португалияға шегінуге бұйрық берді. Шегіну кезінде Стюарт (уақытша 1-дивизияның басшысы) және тағы екі дивизия командирі өздерінің командирінің бұйрығына бағынбады. Веллингтон Стюарт туралы: «Мен және басқа бірнеше генералдар менің бұйрықтарыма бағынып, белгілі бір жолмен жүру-жоқ деген шешімді қабылдау үшін соғыс кеңесін өткізді. Ол [Стюарт] алда тұрып, олар бағынбайтынына шешім берді. Олар қайда баратынын білмейтін жолмен жүрді. Таңертең мен оларды тапқанда, олардың жағдайы өте шатас болды, қайда бару керектігін және не істеу керектігін білмейді» деп жазды. Пиреней шайқасының бастапқы күнінде Майя өткелінде Стюарт француздар шабуыл жасамайды деген қорытындыға келді, содан кейін он шақырым артқа шегінді. Шабуыл басталғанда, оның 2-дивизиясы тәжірибесіз бригада командирінің басшылығымен таң бойы күресіп, 1347 сарбазын жоғалтты. Хилл корпусында болған Стюарт 1814 жылы Веллингтонның Оңтүстік Францияға басып кірген кезде Нив, Ортез және Тулуза шайқастарында шайқасты.
At the Battle of Albuera on 16 May 1811, Stewart led the 2nd Division, which bore the brunt of Marshal Nicolas Soult's flank attack. He wheeled Lieut Col John Colborne's brigade to attack the left flank of Soult's massive French column. At first, the manoeuvre went well, as British musketry savaged the French infantry. Suddenly attacked from flank and rear by mounted Polish lancers and French hussars, three of Colborne's regiments were massacred, losing 1,250 men; only 400 escaped. At that battle, Stewart's other two brigades also suffered severely from point blank French cannon and musket fire, but this was not his fault. In an epic struggle, the survivors of his division held back the French until the 4th Division saved the day. Glover, historian of the Peninsular War, wrote, "As a battalion commander, Stewart was surpassed only by Moore; as a general he was a menace". Wellington wrote of him, "It is necessary that Stewart should be under the particular charge of somebody". After Albuera, Wellington found that "somebody" in the person of Lieutenant General Rowland Hill. For the rest of the Peninsular War, Stewart and his 2nd Division usually served under Hill's competent supervision. He fought in Hill's corps in the Burgos campaign in autumn 1812 and at the Battle of Vitoria in 1813. On 15 November 1812, Soult's 80,000 Frenchmen confronted Wellington's 65,000 Anglo Portuguese near Salamanca. When Soult failed to attack, Wellington ordered a withdrawal to Portugal. During the retreat, Stewart (temporarily in charge of the 1st Division) and two other division commanders disobeyed their commander's orders. Stewart, Wellington wrote, "and certain other generals held a Council of War to decide whether to obey my orders to march by a particular road. He [Stewart], at the head, decided they would not; they marched by a road leading they knew not where, and when I found them in the morning they were in the utmost confusion, not knowing where to go and what to do". On the opening day of the Battle of the Pyrenees at Maya Pass, Stewart concluded that the French would not attack, then rode ten miles to the rear. When the battle began, his 2nd Division was left to fight all morning under an inexperienced brigade commander and lost 1,347 men. Still in Hill's corps, Stewart fought at the battles of the Nive, Orthez and Toulouse during Wellington's 1814 invasion of southern France.
Сыйлықтар, алғыс және зейнетке шығу
Жарым аралдағы қызметі үшін Стюарт екі таспасы бар Алтын крест, португалдық Тауэр және Қылыш ордені, сондай-ақ испандық Сан-Фернандо орденін алды. 1815 жылғы 2 қаңтарда (Баня орденінің кеңейтілуіне байланысты) ол G. C. B. орденін алды. Стюарт 1795 жылы Салташ округінен, ал 1796 жылдан бастап Вигтоншир округінен парламент депутаты болды. 1814 жылғы 24 маусымда спикер оның орнында, парламент атынан, Витория және Ортес жеңістеріне, сондай-ақ аралық операцияларға қосқан үлесі үшін оған алғыс айтты. Стюарт одан кейін қызмет өткермеді. Оның денсаулығы он жеті науқанда алған алты жара және төрт соққыдан сынып, 1816 жылы парламенттегі өкілдігінен бас тартты. 1818 жылғы шілдеде ол сол кездегі Rifle бригадасының 1-ші батальонының полковнигі болып тағайындалды. Ол Уигтон және Кирккдбригшир шекарасындағы Камлоденде қоныстанды. Ол 1827 жылғы 7 қаңтарда сол жерде қайтыс болды және Минигафф қаласына жерленді.
For his services in the Peninsula Stewart received the Gold Cross with two clasps, the Portuguese Order of the Tower and Sword, and the Spanish Order of San Fernando. On 2 January 1815 (on the enlargement of the order of the Bath) he received the G. C. B. Stewart had been M. P. for Saltash in 1795, and for Wigtonshire from 1796 onward, and on 24 June 1814 the speaker thanked him in his place, on behalf of the house, for his share in the victories of Vittoria and Orthes, and in the intermediate operations. Stewart saw no further service. His health was broken by seventeen campaigns, in which he had received six wounds and four contusions, and in 1816 he resigned his seat in parliament. In July 1818 he was transferred to the colonelcy of the 1st Battalion of what had then become the Rifle Brigade. He settled at Cumloden on the borders of Wigton and Kirkcudbrightshire, near the family seat. He died there on 7 January 1827, and was buried at Minigaff.
Отбасы
1804 жылы Стюарт Мортон графының екінші ұлы Джон Дугластың қызы Франсиске үйленді. Олардың Хорацио есімді мылтық бригадасының капитаны ұлы және Луиза есімді қызы болды.
In 1804 Stewart married Frances, daughter of the Hon. John Douglas (second son of the Earl of Morton), and he left one son, Horatio, a captain in the Rifle Brigade, and one daughter, Louisa.