Дорстен – Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалиясындағы 75 мың тұрғыны бар қала. Тарихы, географиясы, Мюнстерланд аймағы мен Рур өңіріне жақын орналасуы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дорстен (ағылш. Dorsten; Вестфалия тілінде: Dössen) – Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалия федералды жеріндегі Реклингаузен ауданындағы қала. Халық саны шамамен 75 000 адамды құрайды. Дорстен Вестфалияның батыс шетінде, Рейн аймағымен шектесе орналасқан. Оның тарихи ескі қаласы Липпе өзенінің оңтүстік жағалауында және Везель-Даттельн каналының бойында жатыр, ал 1251 жылы қала құқығы берілген. ХХ ғасырда қала солтүстікке қарай бұрынғы Лембек геррліктеріне қарасты ауылдар есебінен кеңейді. Дорстеннің солтүстік аудандары көптеген тарихи қамалдары бар ауылдық Мюнстерланд аймағымен қалыптасқан, ал қаланың оңтүстігінде Германияның ең ірі қалалық агломерациясы – жеті миллионнан астам тұрғыны бар Рур аймағы басталады. "Дорстен" сөзінің нақты тілдік шығу тегі белгісіз болғандықтан, қала атауының мағынасы да әлі анықталған жоқ.
Dorsten (; Westphalian: Dössen) is a town in the district of Recklinghausen in North Rhine Westphalia, Germany and has a population of about 75,000. Dorsten is situated on the western rim of Westphalia bordering the Rhineland. Its historical old town lies on the south bank of the river Lippe and the Wesel–Datteln Canal and was granted city rights in 1251. During the twentieth century, the town was enlarged in its north by the villages of the former Herrlichkeit Lembeck. While Dorsten's northern districts are thus shaped by the rural Münsterland with its many historical castles, just south of the town the Ruhr region begins, Germany's largest urban agglomeration with more than seven million inhabitants. The exact linguistic derivation of the word "Dorsten" is unknown, leaving the meaning of the town's name unclear.
Тарих
Археологиялық қазбалар көрсеткендей, бұл аймақ неолит және қола дәуірінде, шамамен б.з.д. 4000 жылдан бастап қоныстанған. Римдіктер б.з.д. 11 жылы Дорстен-Холстерхаузенде әскери лагерь салған, ал Варус б.з.д. 9 жылы Тютобург орманы шайқасына жол тартқанда одан өткен. 700 жылдан бастап Кельн архиепископтығы Дорстен төңірегін христиан дінін таратуға кіріскен. 1251 жылы архиепископ Конрад фон Хохстаден Клев графымен бірге Дорстенге қала құқығын берген. Липпе өзеніндегі тиімді экономикалық орнының арқасында қала халықаралық сауда қалаларының Ганза одағына мүше болып, Вест-Реклингхаузендегі ең бай қалаға айналған. 1488 жылы францискан монахтары осы тәртіптің әлемдегі ең көне, үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан монастырын құрған. Монахтар 1642 жылы Петринум гимназиясын, ал 1699 жылы урсулиндер қыздарға арналған пансион бар монастырь ашқан. Дегенмен, Отыз жылдық соғыс (1618–1648), Гессен соғысы және түрлі күштердің үнемі басып алуы Дорстеннің ортағасырлық байлығын кемсіткен. 1633 жылдың 9 ақпанында Гессен-Кассель Кёльн сайлаушылығы мен Реклингхаузен Вестінің қарсылығынсыз Дорстен қаласын басып алған, ал келесі жылдары оны аймақтағы ең мықты бекініске айналдырған. Осыдан кейін оны қайтарып алуға әрекеттер жасалған. 1636 жылғы бірінші қоршау сәтсіз аяқталған, бірақ 1641 жылы Дорстеннің екінші қоршауы қаланың көп бөлігінің қирауына және гарнизонның тапсырылуына әкелген. Дорстен тек 19 ғасырдағы өнеркәсіптік революция кезінде ғана бұрынғы өркендеуіне оралған. Қалаға тоқыма, иір және металл құю өндірістері келген, ал 1912 жылы алғашқы көмір шахтасы ашылған. 1929–1975 жылдар аралығында айналасындағы ауылдар біртіндеп кеңейіп келе жатқан Дорстен қаласының аудандарына айналған. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталуға бірнеше күн қалғанда, тарихи ескі қала одақтастардың әуе шабуылынан дерлік толығымен қираған. Дорстендегі әуе шабуылдарынан 319 адам қаза тауып, 700 отбасы үйсіз қалған. Алайда, 1945 жылдан кейін қаланың орталығы тарихи негіздері бойынша қайта жаңартылған, сондықтан бүгінгі күні ортағасырлық келбетін сақтап тұр. Дорстен қазіргі кезде 1987 жылы құрылған Вестфалия еврей мұражайымен әйгілі. 2001 жылы соңғы көмір шахтасы жабылып, қала ескі қалада фестиваль өткізіп, 750 жылдығын тойлаған.
Archaeological findings show that the area was already populated during the Neolithic and Bronze Ages, from about 4000 BC onwards. The Romans established a military camp in Dorsten Holsterhausen in 11 BC and Varus passed through it in 9 BC on his way to the Battle of the Teutoburg Forest. From around 700 AD onwards, the Archbishopric of Cologne began to evangelise the area around Dorsten. Archbishop Konrad von Hochstaden, together with the Count of Cleves, granted Dorsten the city rights in 1251. Due to its economically favourable position on the river Lippe, the town became a member of the Hanseatic League of international trading cities and turned into the richest town in the Vest Recklinghausen. In 1488, Franciscan friars established a friary which continues to exist today as the world's oldest permanently existing cloister of this order. The monks founded Gymnasium Petrinum in 1642 and in 1699 the Ursulines set up a cloister including a boarding school for girls. However, the Thirty Years' War (1618–48), the Hessian War and the continuous occupation by various forces badly derogated Dorsten's medieval wealth. On 9 February 1633, Hesse Cassel captured the town of Dorsten without resistance from the Electorate of Cologne and the Vest of Recklinghausen and, in the years that followed, it was turned into the strongest fortress in the region. As a result, attempts were made to recapture it. The first siege in 1636 was unsuccessful, but in 1641, a second Siege of Dorsten resulted in considerable destruction of the town and the eventual surrender of the garrison. It was only during the Industrial Revolution of the nineteenth century that Dorsten returned to its former prosperity. Spinning, weaving and metal casting industries found their way into town and in 1912, the first coal mine opened. Between 1929 and 1975, surrounding villages became districts of the gradually enlarging town of Dorsten. Only a few days before the end of the Second World War, the historical old town was almost completely destroyed in an Allied air raid. 319 people died in the air raids on Dorsten and 700 families were made homeless. However, after 1945, the town's centre was rebuilt on its historical foundations and thus still resembles its medieval shape today. Dorsten is widely known today for its Jewish Museum of Westphalia which was established in 1987. In 2001, the last coal mine closed and the town celebrated its 750th jubilee with a festival in the old town.
Көлік
Дорстеннің өзіне тән әуежайы бар. Әуежайда шөппен өсірілген ұшу-қону жолағы және жергілікті ұшу клубы пайдаланатын мемлекеттік қаржымен салынған бір ангар бар. Дорстен станциясы Дуйсбург-Квакенбрук және Гельзенкирхен-Бисмарк-Винтерсвайк теміржолдарында орналасқан, және ол Гладбек, Боттроп, Эссен, Дортмунд, Боркен (Вестф) және Косфельд (Вестф) қалаларына аймақтық бағыттармен қызмет көрсетеді.
Dorsten has its own airfield. The airfield has a grass strip with a runway of and one government sponsored hangar being used by the local gliding club. Dorsten station is on the Duisburg–Quakenbrück and the Gelsenkirchen Bismarck–Winterswijk railways and is served by regional services to Gladbeck, Bottrop, Essen, Dortmund, Borken (Westf) and Coesfeld (Westf).
Жарақ қоймасы
Германияның Бундесвері Вулфен қаласының шетіндегі оқ-дәрі қоймасын күзеп тұрады. Бұл депо Ұлыбритания армиясының Германиядағы әскерлеріне де сақтау орны ретінде қызмет етеді.
German Bundeswehr maintains an ammunition depot close to the suburb of Wulfen. The depot also provides storage space for the British Army Germany.