Кіріспе

Дорстен (ағылш. Dorsten; Вестфалия тілінде: Dössen) – Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалия федералды жеріндегі Реклингаузен ауданындағы қала. Халық саны шамамен 75 000 адамды құрайды. Дорстен Вестфалияның батыс шетінде, Рейн аймағымен шектесе орналасқан. Оның тарихи ескі қаласы Липпе өзенінің оңтүстік жағалауында және Везель-Даттельн каналының бойында жатыр, ал 1251 жылы қала құқығы берілген. ХХ ғасырда қала солтүстікке қарай бұрынғы Лембек геррліктеріне қарасты ауылдар есебінен кеңейді. Дорстеннің солтүстік аудандары көптеген тарихи қамалдары бар ауылдық Мюнстерланд аймағымен қалыптасқан, ал қаланың оңтүстігінде Германияның ең ірі қалалық агломерациясы – жеті миллионнан астам тұрғыны бар Рур аймағы басталады. "Дорстен" сөзінің нақты тілдік шығу тегі белгісіз болғандықтан, қала атауының мағынасы да әлі анықталған жоқ.

Тарих

Археологиялық қазбалар көрсеткендей, бұл аймақ неолит және қола дәуірінде, шамамен б.з.д. 4000 жылдан бастап қоныстанған. Римдіктер б.з.д. 11 жылы Дорстен-Холстерхаузенде әскери лагерь салған, ал Варус б.з.д. 9 жылы Тютобург орманы шайқасына жол тартқанда одан өткен. 700 жылдан бастап Кельн архиепископтығы Дорстен төңірегін христиан дінін таратуға кіріскен. 1251 жылы архиепископ Конрад фон Хохстаден Клев графымен бірге Дорстенге қала құқығын берген. Липпе өзеніндегі тиімді экономикалық орнының арқасында қала халықаралық сауда қалаларының Ганза одағына мүше болып, Вест-Реклингхаузендегі ең бай қалаға айналған. 1488 жылы францискан монахтары осы тәртіптің әлемдегі ең көне, үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан монастырын құрған. Монахтар 1642 жылы Петринум гимназиясын, ал 1699 жылы урсулиндер қыздарға арналған пансион бар монастырь ашқан. Дегенмен, Отыз жылдық соғыс (1618–1648), Гессен соғысы және түрлі күштердің үнемі басып алуы Дорстеннің ортағасырлық байлығын кемсіткен. 1633 жылдың 9 ақпанында Гессен-Кассель Кёльн сайлаушылығы мен Реклингхаузен Вестінің қарсылығынсыз Дорстен қаласын басып алған, ал келесі жылдары оны аймақтағы ең мықты бекініске айналдырған. Осыдан кейін оны қайтарып алуға әрекеттер жасалған. 1636 жылғы бірінші қоршау сәтсіз аяқталған, бірақ 1641 жылы Дорстеннің екінші қоршауы қаланың көп бөлігінің қирауына және гарнизонның тапсырылуына әкелген. Дорстен тек 19 ғасырдағы өнеркәсіптік революция кезінде ғана бұрынғы өркендеуіне оралған. Қалаға тоқыма, иір және металл құю өндірістері келген, ал 1912 жылы алғашқы көмір шахтасы ашылған. 1929–1975 жылдар аралығында айналасындағы ауылдар біртіндеп кеңейіп келе жатқан Дорстен қаласының аудандарына айналған. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталуға бірнеше күн қалғанда, тарихи ескі қала одақтастардың әуе шабуылынан дерлік толығымен қираған. Дорстендегі әуе шабуылдарынан 319 адам қаза тауып, 700 отбасы үйсіз қалған. Алайда, 1945 жылдан кейін қаланың орталығы тарихи негіздері бойынша қайта жаңартылған, сондықтан бүгінгі күні ортағасырлық келбетін сақтап тұр. Дорстен қазіргі кезде 1987 жылы құрылған Вестфалия еврей мұражайымен әйгілі. 2001 жылы соңғы көмір шахтасы жабылып, қала ескі қалада фестиваль өткізіп, 750 жылдығын тойлаған.

Көлік

Дорстеннің өзіне тән әуежайы бар. Әуежайда шөппен өсірілген ұшу-қону жолағы және жергілікті ұшу клубы пайдаланатын мемлекеттік қаржымен салынған бір ангар бар. Дорстен станциясы Дуйсбург-Квакенбрук және Гельзенкирхен-Бисмарк-Винтерсвайк теміржолдарында орналасқан, және ол Гладбек, Боттроп, Эссен, Дортмунд, Боркен (Вестф) және Косфельд (Вестф) қалаларына аймақтық бағыттармен қызмет көрсетеді.

Жарақ қоймасы

Германияның Бундесвері Вулфен қаласының шетіндегі оқ-дәрі қоймасын күзеп тұрады. Бұл депо Ұлыбритания армиясының Германиядағы әскерлеріне де сақтау орны ретінде қызмет етеді.