Румынияның ралли чемпионы Петре Криста: Монте-Карло жеңісі және өмір жолы

Кіріспе

Петре Г. Кристеа (31 қаңтар 1909 – 6 шілде 1995) көптеген адамдар үшін Румынияның ең үздік автокөлік жүргізушісі, 1936 жылғы Монте-Карло раллиінің жеңімпазы деп есептеледі. Кристеа Румынияның Бухарест қаласында дүниеге келген. Автокөліктерге деген құштарлығынан 1925 жылы жеке куәлігін жасап алып, 16 жас жарымда жүргізуші куәлігін алған. 1930 жылы жарысқа қатысып, 1931 жылы алғашқы «Ралли-Автомобиль Монте-Карло» жарысына қатысып, командаласымен бірге «Додж Виктори Сикс» көлігімен 11-орынды иеленді. Бухарест политехникалық университетінде оқумен қатар жүргізушілік мансабын жалғастырды, бірақ 3 жылдан кейін медициналық себептермен оқуын тастады. 1934 және 1935 жылғы Монте-Карло раллилеріне қатысып, екі жарыста да өзгертілген Ford V8 көлігімен 18-ші және 15-ші орындарға ие болды. Осы жетістіктерден кейін Кристеа, мотоциклмен жарысу чемпионы Иоан Замфирескумен бірге 1936 жылғы Монте-Карло раллиінде жоғары нәтиже көрсету үшін Ford V8 көлігін өзгертуге бел буды. Оған көмектесу үшін Ford Romania бәсекеге қабілетті Ford V8 көлігін берді, ол оны жақсырақ жабдықтады: бастапқы көліктен тек радиатордың маскасын, қозғалтқыш капотын, фараларын, крылаларын, алдыңғы әйнегін және приборлар панелін қалдырды. Қозғалтқышты өзгертіп, британдық цилиндр бас қойды, ол қысымды төмендетті, Delco тұтануын Vertex Scintila магнитпен алмастырды және стандартты карбюраторды Maserati-ден алынған екі еселенген Weber карбюраторымен ауыстырды, шассиді күшейтті, соққыларды Lincoln шығу тегімен, мықтырақ соққылармен алмастырды, шектеулі тайғақ дифференциалдың әсерін қамтамасыз ету арқылы берілісті мықтырақ етті және көліктің корпусын роудстерге айналдырды. Көлікті дайынлағаннан кейін, ол көлігінен артық салмақты алу мүмкін емес екенін айтты. Командаласы Иоан Замфиреску және механик Гогу Константинескумен бірге Афинадан раллиді бастап, Монте-Карлоға ешқандай айып ұпайсыз жетті (басқа 15 экипаж сияқты). Жеңімпазды слалом жарысынан кейін анықтамақ болды, онда Кристеа француз Лори Шеллден 0,4 секундқа озып жеңіске жетті, ол күштірек Delahaye көлігін жүргізді. Бұл Фордтың Монте-Карлодағы алғашқы жеңісі және Румынияның Князьдіктегі жалғыз жеңісі болды. Келесі жылы ол Монте-Карло раллиінде жеңіске жетті, бірақ артқы крылалары заңсыз болғандықтан (доңғалақты толық жаппағандықтан) дисквалификацияланды. 1939 жылы Германиядағы Нюрбургрингте спорттық автомобиль жарысында жеңіске жетті. Соғыстан кейінгі кезеңде Кристеа тек Румыниядағы жергілікті жарыстар мен төбе жарыстарына қатысты. Мансабында 80 жарысқа қатысып, 56 рет жүлделі орындарға ие болды (30 жеңіс, 20 екінші және 6 үшінші орын). Жүргізушілік мансабын аяқтағаннан кейін 1969 жылы «Autoturism» журналын құрды, қазіргі кезде Румыния автоклубына тиесілі, сондай-ақ «Cum să devii campion» (Чемпион қалай болуға болады), «Arta de a conduce automobilul» (Автокөлік жүргізу өнері), «Practica automobilului» (Автокөліктің практикасы), «Motorul de automobil» (Автокөліктің қозғалтқышы) сияқты бірнеше анықтамалық кітаптар жазды. Ол сонымен қатар Карол Сабадоспен бірге «Dicționar tehnic auto în 7 limbi» (7 тілдегі автомобиль терминдерінің сөздігі – ағылшын, француз, неміс, итальян, румын, орыс және испан тілдерінде) кітабын жазды. «Practica automobilului» бестселлер кітабы төрт басылымда жарық көрді; бұл кітап румындық автомобиль технологиясының «библиясы» ретінде танылды және көптеген автомобиль әуесқойларының кітапханаларында кең таралған. 1995 жылдың 6 шілдесінде Бухарест қаласында 89 жасында қайтыс болды.

Petre G. Cristea (31 January 1909 – 6 July 1995) is considered by many to be Romania's best racing driver, winner of the 1936 Monte Carlo Rally. Cristea was born in Bucharest, Romania. Having a passion for motor vehicles, he forged his ID card in 1925 and obtained his driving licence even though he was only 16 and a half. He started racing in 1930 and entered his first Rallye Automobile Monte Carlo in 1931, finishing 11th with his teammate, driving a Dodge Victory Six. He pursued his driving career in parallel with joining the Bucharest Polytechical University, of which he dropped out after 3 years for medical reasons. He entered the 1934 and 1935 Monte Carlo Rallies, finishing 18th and 15th driving a modified Ford V8 in both rallies. After these progresses, Cristea, together with Ion Zamfirescu [fr], a motorcycling champion, decided to modify a Ford V8 in order to attempt a top finish in the 1936 Monte Carlo Rally. To help him, Ford Romania gave him an already competitive Ford V8, which he heavily tuned up: he only kept from the original car the radiator's mask, the engine hood, the headlights, the fenders, the windshield and the dashboard. He modified the engine, which received a British made cylinder head which reduced the compression ratio, he replaced the Delco ignition with a Vertex Scintila magneto and replaced the stock carburettor with a double Weber carburettor taken from Maserati, he reinforced the chassis, changed the shocks with some Lincoln provenance, more rigid shocks, obtained a rigid transmission by obtaining the current effect of the limited slip differential and transformed the car's body into a roadster's body. When the car was finished, he stated that he couldn't possibly take any more weight off his car. Together with his teammate Ion Zamfirescu and his mechanic Gogu Constantinescu he started the rally from Athens and arrived to Monte Carlo without accumulating any penalty points (like other 15 crews). The winner was going to be selected after a slalom contest, which Cristea won 0.4 seconds ahead of Frenchman Laury Schell, driving a more powerful Delahaye. This was Ford's first win at Monte Carlo and Romania's only victory in the Principality. The following year, he won the Monte Carlo Rally, but he was disqualified because his back fenders were illegal (they did not fully covered the wheels). In 1939, he won a sports car event at the Nürburgring in Germany. In the post war period, Cristea only competed in local races and hillclimbing events in Romania. During his career, he raced in 80 competitions (of which 35 were international ones) and had 56 podium finishes (30 wins, 20 second places and 6 third places). After ending his driving career, he founded the Autoturism (Car) magazine in 1969, today owned by the Romanian Auto Club and wrote several reference books including Cum să devii campion (How to Become a Champion), Arta de a conduce automobilul (The Art of Driving The Car), Practica automobilului (The Practice of Car), Motorul de automobil (The engine of the automobile). He also wrote Dicționar tehnic auto în 7 limbi (Dictionary of Automotive Terms in 7 Languages English, French, German, Italian, Romanian, Russian and Spanish) with Carol Szabados. Practica automobilului , a best seller, was published in four editions; the book is recognized as the "bible" of the Romanian automotive technology and is widespread in many libraries of automotive enthusiasts. He died in Bucharest on 6 July 1995, aged 89.