Қытайдың Бес Әулет және Он Патшалық дәуіріндегі Наньпин патшасы Гао Цунхуэй

Кіріспе

Гао Конгуй (891 – 1 желтоқсан 948), Цзу Конгуй (朱從誨) есімімен туған немесе сол атты қолданған болуы мүмкін, сондай-ақ, Нанпиннің Венсян патшасы (南平文獻王) деп те белгілі, әдептілігі Цуншен (遵聖), Қытайдың Бес әулет және Он патшалық дәуірінде Цзиньнаньды 929 жылдан 948 жылға дейін биледі.

Өмірбаян

Гао Конгуй 891 жылы Тан императоры Чжаоцзунның тұсында дүниеге келген. Гао Конгуйдың анасы Чжан ханым еді; тарихи деректерде оның Гао Цзичанның әйелі немесе кәнизағы болғаны нақты айтылмаған, бірақ Гао Цзичан оны жақсы көретіні айтылған. Ол Гао Цзичанның үлкен ұлы еді. Кейінгі Лян астанасында қызмет еткен кезінде немесе Цзиннаньға оралғаннан кейін Гао Конхуй бірінен соң бірі Хао префектурасының (濠州, қазіргі Чучжоу, Анхуй, содан кейін У-дың бақылауында) және Гуй префектурасының (歸州, қазіргі Йичан, Хубэй, Цзиннань префектураларының бірі) префекті атағын алды. 926 жылы бұрынғы Шу кейінгі Танға құлдырап, бірақ кейінгі Танның өзі көтерілістерге ұшырады. Ли Цуньсу Луояндағы көтерілісте қаза тауып, онымен алмастырған бауыры Ли Сыюань император болды. Гао Цзисинг Куй, Чжун және Ванды өзінің аумағының бір бөлігіне айналдыруды сұрады, ал Ли Сиюань бастапқыда келісті. Алайда, император үкіметі Гаоның императорлық келісімсіз осы префекттерді тағайындауға рұқсат беру талабына келіспеген кезде, Гао Куйды күшпен басып алды – бұл кейіннен Тан императорлық үкіметіне қарсы шықты. Гао Конгуй Гао Цзисингті Кейінгі Танға қарсы көтеріліске бармауға бірнеше рет шақырды, бірақ Гао Цзисинг тыңдаған жоқ. 931 жылы Ли Сыюань Гаоға құрметті канцлер Зжуншу Лин (中書令) атағын берді. 932 жылы ол Гаоны Бохай ханзадасы етіп тағайындады – бұл Гао Цзисинг бұрын атқарған лауазым еді. Гао бастапқыда Суньнің дана сөздерін түсінбеді, бірақ біраз уақыттан кейін түсінді. Ол Лианға: «Күнделікті өмірде не істеп жүргенімді ойласам, мен өзімді тым көп деп санаймын», – деді. Осылайша ол сәнді бұйымдарды қолдануды тоқтатты және уақытын классикалық әдебиеттерді оқып ләззат алуға арнады. Ол сондай-ақ жазалау кезінде мейірімді болды және үлкен салық жүктемеді, сондықтан оның халқы жұбаныш алды. Лианг мемлекет жақсы қолдарда деп сеніп, зейнеткерлікке шығуға ұмтылды, ал Гао оны бұл идеядан бас тартқаннан кейін рұқсат берді, бірақ аралда оған үлкен сарай салдырды және кейде оған көптеген сыйлықтар беру үшін келіп тұратын. Лианг зейнетке шыққаннан кейін де барып кеңес беретін. Лианг зейнетке шыққаннан кейін мемлекет істерін Сунға тапсырды. Сю солай істеді, 937 жылы У-ды тоқтатып, Оңтүстік Танды құрды, содан кейін Ли Бианға өзгертті, өйткені Ли оның бастапқы отбасы аты болды. Кейіннен Гао Оңтүстік Танның астанасы Цзиньлинда байланыс кеңсесін құруды өтінді, Ли Бьян келісті. Кейіннен Гао Синьчжоу Анды жеңе алды, ал Ан өзін-өзі өлтірді. Ан жеңілгеннен кейін Гао Шидің немере інісі және мұрагері Ши Чонггуйдан Кейінгі Цзинь оған Ин префектурасын (郢州, қазіргі Цзиньмен, Хубэй) беруін өтінді; Ши Чонггуй бас тартты. Император Тайцзунг Қытай императоры деп мәлімдеді және бастапқыда Кейінгі Цзинь аймақтық губернаторлары оған бағынышты болды. Гао Конгуй да солай істеді, оған құрмет көрсетті. Сонымен қатар, Гао сондай-ақ Хедонг округінің (河東, штаб-пәтері қазіргі Тайюань, Шанси) әскери губернаторы Лю Цзиюаньға елшілерін жіберіп, Люны императорлық атаққа дәулет беруге шақырды. Ол Гаоға хабарлаған. Гао жаңа императорды құттықтау үшін елші жіберіп, сонымен бірге Гао Ин префектурасын беру туралы уәдесін орындауын сұрады. Лю бас тартты, содан кейін Лю Гаоға құрмет көрсету үшін елші жібергенде, Гао құрмет көрсетуден бас тартты. Кейінгі хан генералы Ду Чонвэй Люге қарсы Тяньсионг округінде (天雄, қазіргі Ханданда, Хэбэй штабында) көтерілгенде, Гао Шаннанның шығыс округіне шабуыл жасауға мүмкіндік алды, бірақ оның әскери губернаторы Ан Шенки (安審) оны кері қайтарып жіберді. Содан кейін ол Инге шабуыл жасады, бірақ оны префект Ин Ши (尹實) қайтарып жіберді. Содан кейін ол кейінгі ханмен қарым-қатынасын үзді, оның орнына Оңтүстік Тан мен Кейінгі Шуға вассал ретінде мойынсұнды. Дәстүрлі тарихта бұл оқиға Гао Конгуй мен оның әкесі Гао Цзисингтің Цзиньнань өмірінің барлық кезеңінде көрсеткен мінез-құлық үлгісіне қатысты түсініктеме беру үшін пайдаланылған. Сун династиясының тарихшысы Уянг Сю өзінің «Бес династияның жаңа тарихы» деген еңбегінде былай деп жазған: Алайда, кейінгі ханмен қарым-қатынасты үзу кейінірек ханның саудагерлері мен саяхатшылары Цзиньнаньға баруды тоқтатты, бұл кішкентай мемлекетке экономикалық қысым жасады. 948 жылы Гао беріліп, Лю ұлы мен мұрагері Лю Ченгюдан кейінгі Ханға қайтадан мойынсұнуды өтінді. Лю Ченгю оны жұбату үшін елші жіберді. 948 жылдың соңында Гао ауырып, оның ұлы және әскери губернатордың орынбасары Гао Баоронг мемлекет істерін қолға алды. Көп ұзамай ол қайтыс тапты.

Gao Conghui was born in 891, during the reign of Emperor Zhaozong of Tang. Gao Conghui's mother was a Lady Zhang; it was not clearly stated in the historical accounts whether she was Gao Jichang's wife or concubine, although it was said that Gao Jichang favored her. He was Gao Jichang's oldest son. At some point, either during his service at the Later Liang capital or after his return to Jingnan, Gao Conghui successively carried the title of prefect of Hao Prefecture (濠州, in modern Chuzhou, Anhui — then under control of Wu) and prefect of Gui Prefecture (歸州, in modern Yichang, Hubei, one of the Jingnan prefectures). In 926 — by which time Former Shu had fallen to Later Tang, but Later Tang itself was then overrun with mutinies — Li Cunxu was killed in a mutiny at Luoyang, and his adoptive brother Li Siyuan succeeded him as emperor. Gao Jixing requested that Kui, Zhong, and Wan become part of his territory, and Li Siyuan initially agreed. However, when the imperial government would not agree to Gao's demand that he himself be allowed to commission those prefects without imperial agreement, Gao seized Kui by force — effectively rebelling against the Later Tang imperial government. Gao Conghui was said to have repeatedly urged Gao Jixing against rebelling against Later Tang, but Gao Jixing did not listen. In 931, Li Siyuan gave Gao the honorary chancellor title Zhongshu Ling (中書令). In 932, he created Gao the Prince of Bohai. — the same title that Gao Jixing had held previously. Gao initially did not realize the wisdom of Sun's words, but after some time, he did. He stated to Liang, "After I thought about my daily living, I believe that I am already excessive." He thus ended using luxurious items, and spent his time enjoying reading classical literature. He also was merciful in punishments and did not impose great tax burdens, so his people were comforted. Liang, believing that the state was in good hands, sought to retire, and after Gao could not dissuade him from the idea, allowed him to, but built a grand mansion for him on an island and would occasionally visited him to give him many gifts. Liang, in retirement, also still occasionally visited him and gave him advice. After Liang's retirement, he entrusted the affairs of the state to Sun. Xu eventually did so, in 937, ending Wu and establishing Southern Tang, and thereafter changing his name to Li Bian, as Li was his original family name. Subsequently, Gao requested to establish a liaison office at Southern Tang's capital Jinling, and Li Bian agreed. Gao Xingzhou was subsequently able to defeat An, and An committed suicide. After An's defeat, Gao requested Shi's nephew and successor Shi Chonggui that Later Jin gave him Ying Prefecture (郢州, in modern Jingmen, Hubei); Shi Chonggui declined. Emperor Taizong claimed to also be the emperor of China, and, initially, the Later Jin regional governors submitted to him. Gao Conghui also did so, and offered tributes to him. At the same time, though, Gao also sent emissaries to one of the holdouts, Liu Zhiyuan the military governor of Hedong Circuit (河東, headquartered in modern Taiyuan, Shanxi), urging Liu to claim imperial title. He notified Gao of this. Gao sent an emissary to congratulate the new emperor, and at the same time asked him to fulfill his promise of giving Gao Ying Prefecture. Liu refused, and subsequently, when Liu sent an emissary to bestow honors on Gao, Gao refused to accept the honors. When the Later Han general Du Chongwei later rebelled against Liu at Tianxiong Circuit (天雄, headquartered in modern Handan, Hebei), Gao took the opportunity to attack Shannan East Circuit, but was repelled by its military governor An Shenqi (安審琦). He then attacked Ying, but was repelled by its prefect Yin Shi (尹實). He thereafter cut off his relationship with Later Han, and instead submitted as a vassal to both Southern Tang and Later Shu. Traditional histories used this incident to comment on the peculiar pattern of conduct that both Gao Conghui and his father Gao Jixing had demonstrated throughout Jingnan's existence. As put by the Song Dynasty historian Ouyang Xiu in his New History of the Five Dynasties:

However, cutting off relations with Later Han meant that the merchants and the travelers from Later Han stopped visiting Jingnan, which caused economic stress on the small state. In 948, Gao gave in and petitioned Liu's son and successor Liu Chengyou to again submit to Later Han. Liu Chengyou sent an emissary to comfort him. In late 948, Gao fell ill, and had his son and deputy military governor Gao Baorong take over the affairs of the state. He died shortly after.