Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бад-Франкенхаузен (ресми: Бад-Франкенхаузен/Киффхаузер) – Германияның Тюрингия жеріндегі емдік су қаласы. Ол Киффхаузер тауларының оңтүстік еңісінде, Унструт өзенінің саласы Виппер өзенінің жасалма арнасында орналасқан. Жақын орналасқан император Фредерик Барбароссаға арналған Киффхаузер монументінің құрметіне оны Барбаросса қаласы деп атайды. Қала құрамына Зээхаузен, Удерслебен, (2007 жылдан бері) Эспестет және (2019 жылдан бері) Иштштедт және Ринглебен ауылдары кіреді.
Bad Frankenhausen (officially: Bad Frankenhausen/Kyffhäuser) is a spa town in the German state of Thuringia. It is located at the southern slope of the Kyffhäuser mountain range, on an artificial arm of the Wipper river, a tributary of the Unstrut. Because of the nearby Kyffhäuser monument dedicated to Emperor Frederick Barbarossa, it is nicknamed Barbarossastadt. The municipality includes the villages of Seehausen, Udersleben, (since 2007) Esperstedt and (since 2019) Ichstedt and Ringleben.
Тарих
Франкенхаузен алғаш рет 9 ғасырда Фулда аббаттығының құжаттарында франктардың қонысы ретінде тіркелген. 1282 жылы қала құқығын алды және 1340 жылдан бастап Шварцбург графтығының құрамына кірді. 15 мамыр 1525 жылы Франкенхаузен шайқасы болды, ол Германия шаруалар соғысының соңғы маңызды шайқастарының бірі еді. Бұл шайқаста Томас Мюнцер басқаратын көтерілісші шаруалар, Саксония герцогы Георгтың, Гессен ландграфы Филипп I-нің және Брауншвейг-Люнебург герцогы Генрих V-тің біріккен әскерлерінен жеңілді. Мюнцер тұтқындалып, азапталды және 27 мамырда Мюльхаузенде басы кесілді. 1599 жылы Шварцбург графтығы бөлінген кезде Франкенхаузен Шварцбург-Рудольштадт графтығының Unterherrschaft аймағының астанасы болды, ол 1710 жылы князьдыққа дейін көтерілді. Принц Гюнтер Виктор 23 қарашада (Шварцбург-Рудольштадт князі ретінде) және 25 қарашада 1918 жылы (Шварцбург-Зондерсхаузен князі ретінде) тақтан басқан соңғы неміс монархы болды. 1920 жылы Шварцбург-Рудольштадт еркін мемлекеті жаңа құрылған Тюрингияға біріктірілді. 1818 жылдан бері ғасырлар бойы тұз өндіруге пайдаланылған тұзды сулы құдық, тұзды ванналар мен медициналық мақсаттар үшін қолданылып келеді. Осы себепті 1927 жылы Франкенхаузен ресми түрде курорт қаласы (Бад) мәртебесін алды. 19 ғасырда қала инжуирлі түймелерді өндірумен де танымал болды. Бүгінде қаланың экономикасы негізінен туризм мен курорттық демалысқа байланысты. 1972 жылдан бері Франкенхаузен гарнизондық қала болып табылады, бұрын Ұлттық халық армиясының мотоатқыштар полкінің, 1990 жылдан бастап Германия армиясының 13-ші механикаландырылған жаяу әскер дивизиясының орналасқан жері.
Frankenhausen was first attested as a Frankish settlement in the 9th century in deeds of the Abbey of Fulda. It received town privileges in 1282 and from 1340 on was part of the County of Schwarzburg. On 15 May 1525 it was the location of the Battle of Frankenhausen, one of the last great battles of the German Peasants' War, when the insurgent peasants under Thomas Müntzer were defeated by troops of the allied Duke George of Saxony, Landgrave Philip I of Hesse and Duke Henry V of Brunswick Lüneburg. Müntzer was captured, tortured and finally beheaded at Mühlhausen on 27 May. With the partition of Schwarzburg County in 1599, Frankenhausen became the capital of the Unterherrschaft subdivision of the County of Schwarzburg Rudolstadt, which in 1710 was raised to a principality. Prince Günther Victor was the last German monarch to abdicate, on 23 November (as Prince of Schwarzburg Rudolstadt) and 25 November 1918 (as Prince of Schwarzburg Sondershausen). The succeeding short lived Free State of Schwarzburg Rudolstadt merged into the newly created Thuringia in 1920. Since 1818 a saline water well that had been used for centuries to extract salt has been used for saline baths and medical purposes. Therefore, in 1927 Frankenhausen received the official title of a spa town (Bad). In the 19th century the town was also famous for the manufacture of pearl buttons. Today it mainly depends on tourism and spa vacation. Since 1972 Frankenhausen has been a garrison town, formerly of a motorised infantry regiment of the National People's Army, from 1990 on of the 13th Mechanized Infantry Division of the German Army.
Шаруалар соғысының панорамасы
Фридрих Энгельстің 1850 жылғы "Германиядағы шаруалар соғысы" кітабы негізінде Томас Мюнцер ертедегі революционер ретінде Шығыс Германияда тарихи материализмнің символына айналды. 1975 жылы Франкенхаус шайқасының 450 жылдығына орай, Германияның сол кездегі биліктегі Социалистік бірлік партиясы (SED) Лейпциг бейнелеу өнері академиясының ректоры, профессор Вернер Тюбкеге монументальді панорама суретін жасауды тапсырды: "Германиядағы ерте буржуазиялық революция", сондай-ақ "Шаруалар соғысы панорамасы" деген атпен де белгілі. Арнайы орнатылған ротондадағы жұмыс 1987 жылы аяқталды. 3000-нан астам адам бейнеленген панорама ұзындығы және биіктігімен ерекшеленеді. Мәскеудегі Поклонная төбесіндегі Бородино шайқасы панорамасы үлгісінде Политбюроның жоспарларына қарамастан, Тюбке жекпе-жектегі әскерлер арасында жалғыз тұрған, көңілі құсып, шаршаған Мюнцерді, оның жанында жерде Бундшұх туы жатқан күйін бейнеледі. Панорама 1989 жылдың 14 қыркүйегінде, Берлин қабырғасының құлауына сегіз апта қалғанда және 1990 жылдың қазанында Германияның қайта бірігуі алдында, күйеуі Эрихтің орынбасары ретінде Курт Хагер мен Марго Хонеккерлер салтанатты түрде ашты. Бүгінде Панорама мұражайында көркем өнер көрмелері мен қазіргі заманғы халықаралық суретшілердің туындыларынан тұратын жинақтар ұсынылады.
Based on Friedrich Engels' 1850 book The Peasant War in Germany, Thomas Müntzer as an early revolutionary became an icon of historical materialism in East Germany. At the 450 years jubilee of the battle for Frankenhaus in 1975, the then ruling Socialist Unity Party of Germany (SED) charged the rector of the Leipzig Academy of Visual Arts, Professor Werner Tübke, with the creation of a monumental panorama painting: Early Bourgeois Revolution in Germany, also known as the Peasants' War Panorama. The work in a specially erected rotunda was finished in 1987. Depicting more than 3000 individuals, the panorama is in length and in height. Despite the Politburo's plans modelled on the Battle of Borodino panorama at Poklonnaya Hill in Moscow, Tübke realised a rather pessimistic vision of a resigned Müntzer standing alone among battling troops, a Bundschuh flag on the ground at his side. The Panorama was inaugurated by Kurt Hager and Margot Honecker, as deputy for her husband Erich, on 14 September 1989, eight weeks before the fall of the Berlin Wall and the eventual reunification of Germany in October 1990. Today the Panorama Museum displays art shows and a collection of works of contemporary international artists.
Көрікті жерлер
Франкенхаузен замогының ортағасырлық негіздері 14 ғасырдан бастап Шварцбург әулетінің резиденциясы ретінде қызмет етті. Шаруалар соғысында ауыр зақымданғандықтан, 1533 және 1536 жылдар аралығында Ренессанс стилінде қайта салынды. Бүгінде онда жергілікті тарих мұражайы орналасқан. 1382 жылы құрылысы аяқталған Тау шіркеуі, жайылмалы атауымен Oberkirche (Жоғарғы шіркеу) деп белгілі, еңкейіп кеткен шпилімен танымал. Жақын маңдағы тұз кеніштерінің шұңғылдарынан туған тепе-теңдіксіздік 17 ғасырда оған әсер етуді бастады, ал барокко стиліндегі жоғарғы бөлігі мұнараның еңістігін ішінара теңестіреді. Соңғы өлшемдерге сәйкес, ол жыл сайын 4,8 градусқа өсіп, Германиядағы екінші ең еңкейген мұнара (Сурхузен шіркеуінің шпилінен кейін) және Пиза мұнарасынан да көбірек еңкейген. 2014 жылы Германия федералдық үкіметі мұнараның еңістігін тұрақтандыру жұмыстарына 950 000 евро төлеуге келісім берді, осылайша құрылыстың бұзылу қаупінен сақтап, "болат корсет" орнатты. Қаланың солтүстігіндегі Киффхаузер тауларында Киффхаузер монументі орналасқан. Бұл монумент 1890 жылдан 1896 жылға дейін Бруно Шмицтің жобалары бойынша бұрынғы Кайзерпфальцтың қираған жерінде салынған, Германияның ұлттық бірлігін тойлайтын алып мүсін.
Frankenhausen Castle, with medieval foundations from the 14th century on, served as a residence of the House of Schwarzburg. Heavily damaged during the Peasants' War, it was rebuilt in Renaissance style between 1533 and 1536. Today it houses a museum of local history. The Church of Our Lady at the Mountain, colloquially called Oberkirche (Upper Church), completed in 1382, is known for its spire which precariously inclines to the side. The imbalance caused by sinkholes of the nearby salt mines had already started to affect it in the 17th century, for the Baroque top partly equalises the slant of the tower. When last measured, it leant at 4.8°, increasing per year, and thus is the second most leaning tower of Germany (after the spire of the Suurhusen Church) and leaning to a greater extent than the Tower of Pisa. In 2014, the German federal government agreed to pay €950,000 for work to stabilise the lean of the tower, fitting a "steel corset", thereby saving the structure from the risk of demolition. The Kyffhäuser mountain range north of the town is the site of the Kyffhäuser Monument, a huge sculpture in celebration of German national unity built from 1890 to 1896 to plans by Bruno Schmitz on the ruins of a former Kaiserpfalz.
Туған қала
Bad Sooden Allendorf, Werra-Meißner ауданы, Гессен, Германия, 1990 жылдан бері.
Bad Sooden Allendorf, Werra Meißner Kreis, Hesse, Germany since 1990.