Кіріспе

Ефим Игнатьевич Чаплиц (1768–1825), туған жері Евфемиуш Чаплиц, Ресей империясының қызметіндегі поляк ақсүйек және әскери шенеунік.

Өмір

Евфемиуш Чаплиц ескі польша аристократиялық Чаплиц отбасында (Киердея гербі) дүниеге келді және поляк армиясында әскери қызметін бастады, бірақ 1783 жылғы 26 қазанда екінші майор шенімен ресейлік қызметке өтті. 1787–92 жылдардағы орыс-түрік соғысы кезінде ол князь Потемкиннің штабында қызмет етіп, Очаков, Бендер және Аккерман шайқастарына қатысты. Измаилды алған үшін 4-дәрежелі Санкт-Владимир орденімен марапатталды, онда ол жеңіл атқыштарға қолбасшылық етті. 1792 жылы подполковник болып, генерал Михаил Каховскийдің Смоленск драгун полкіне ауыстырылды. 1794 жылғы Костюшко көтерілісі кезінде Чаплицті барон Игельстрем поляктармен бейбіт келіссөздер жүргізу үшін жіберді, бірақ Варшавада жараланып, тұтқынға алынды. Ұзақ өтпей босатылып, 1796 жылғы Парсы жорығына қатысты, онда Гребенск және Семей казак полктеріне қолбасшылық етті. Оның полктері Дербент пен Бакуды басып алды, осыған байланысты Чаплиц 1796 жылғы 13 маусымда полковник шеніне көтерілді. Павел I император таққа отырғаннан кейін армияны Ресейге қайтарды және 1798 жылғы 27 ақпанда Чаплицті әскери қызметтен босатты. Алайда, 1801 жылғы 27 наурызда, Александр I император таққа отырғаннан кейінгі төртінші күні Чаплицті генерал-майор шенімен қызметке қайтарды және 1803 жылғы 11 қарашада императорлық сүйемелге тағайындады. 1805 жылғы жорық кезінде ол Петр Багратион корпусының алғы шебіне қолбасшылық етті және Ламбах, Амштеттен (1806 жылғы 24 қаңтарда 3-дәрежелі Санкт-Джордж орденін алды) және Шенграберн шайқастарына қатысты. Аустерлиц шайқасынан кейін ресей армиясының шегінуін қамтамасыз етті. 1806 жылғы 23 шілдеде Павлоград гусар полкінің бастығы, ал 1806 жылғы 23 қазанда атты бригада командирі болды. Чаплиц Пруссия жорығына қатысып, Гольмин, Алленштайн шайқастарында көзге түсті және екі апта бойы Кенигсбергтің коменданты болды. 1809 жылғы қазаннан 1810 жылғы шілдеге дейін Чаплиц 7-дивизияға қолбасшылық етті, ал 1810 жылғы қарашада резервтік атты корпустың командирі болды. 1811 жылғы ақпан-наурыз айларында 4-атқыштар дивизиясын, ал 1811 жылғы мамырда 8-атқыштар дивизиясын басқарды. 1812 жылғы 7 сәуірде 2-бақылау резервтік армиясының 3-резервтік атты корпусының командирі болып тағайындалды. Кобрин мен Слонимде саксон әскерлерін жеңіп, бір генерал, 66 офицер және 4 туы мен 8 зеңбірегі бар 2300 сарбазды тұтқынға алды. Осы және басқа да шайқастар үшін 1812 жылғы қыркүйекте 3-армияның жаяу әскер корпусының командирі болып тағайындалды және генерал Конопканың Литва гвардиясына қарсы күресті. 1812 жылғы 12 қарашада генерал-лейтенант болып тағайындалды және адмирал Павел Чичагов армиясының алғы шебін Березина өзеніне бастап, 1812 жылғы 26 қарашада Борисовта француз әскерімен шайқасты, онда басына жеңіл жарақат алды. 1812 жылғы 28 қарашада Вильнюсті басып алды. 1813 жылы Чаплиц Торуньде қызмет етті, Польша армиясының атты әскеріне басшылық етті және Лейпциг шайқасына қатысты. 1814 жылы Гамбургты қоршауға қатысты және 18 сәуірде Польша армиясының 3-корпусының қолбасшылығын алды. 1817 жылы Чаплиц 3-гусар дивизиясының қолбасшылығына көтерілді. 1823 жылғы 27 ақпанда қолбасшылықтан босатылды. Өмірі бойында Пруссияның Қызыл бұрқут орденімен, Францияның Құрмет легионы орденімен, Ресейдің Александр Невский орденімен, 1-дәрежелі Санкт-Анна орденімен, 2-дәрежелі Санкт-Владимир орденімен және алмазбен әшекейленген алтын қылышпен марапатталды.