Кіріспе

Берген қалашығы – АҚШ-тың Нью-Джерси штатында 1661 жылдан 1862 жылға дейін болған қалашық, бастапқыда Берген, Жаңа Нидерланд ретінде, содан кейін Берген округінің бір бөлігі, ал кейін Гудзон округінің бір бөлігі болып келді. Бірнеше жерлер әлі де осы атауды сақтап қалған: Солтүстік Берген қалашығы; Джерси-Ситидегі Берген алаңы, Ескі Берген жолы, Берген даңғылы, Берген қиылысы, Берген төбесі және Берген аркалары; Байоннадағы Берген нүктесі; және Солтүстік Хадсондағы Бергенлайн даңғылы мен Берген тас жолы.

Жаңа Нидерланды

Берген атауын бастапқыда Еуропалық қоныс аударушылар Жаңа Нидерландқа келген кезде Гудзон және Хакенсак өзендері арасындағы жарты аралға берген. Бұл атаудың шығу тегі туралы әртүрлі пікірлер бар. Бірінде, ол голланд тіліндегі bergen сөзінен шыққан делінеді, яғни герман тілдерінде «төбелер» мағынасын білдіріп, аймақтың ең айқын геологиялық ерекшелігі – The Palisades-ті сипаттауы мүмкін. Тағы бір жорамал бойынша, bergen сөзі «құтқару» немесе «қалпына келтіру» деген мағынаны білдіреді, және ол 1655 жылғы Шырша соғысы кезінде жергілікті халықтың шабуылынан қашқан қоныс аударушылардың оралуымен байланысты болуы мүмкін. Кейбір деректерде бұл атау Нидерландыдағы Солтүстік Голландиядағы Берген қаласының, немесе (кем мүмкін) Берген-оп-Зум немесе Норвегиядағы Берген қаласының атынан алынған делінеді. Тағы бір теория бойынша, голландтар өз қалаларын 1633 жылы Манхэттенге кеме ұстасы ретінде келген Нью-Амстердамның алғашқы скандинавиялық қоныс аударушысы Ханс Хансен Бергеннің құрметіне атаған. Берген бастапқыда Төменгі Манхэттендегі Перл-стритте қоныстанды, кейіннен аралдың басқа жерлерінде кең плантацияларға ие болды, бірақ ешқайсысы Берген қалашығында болған жоқ. Ол Норвегияның Берген қаласынан келген, Нью-Амстердамға қоныс аударған аз ғана скандинавиялықтардың бірі болды. Қазіргі Хадсон округінде Communipaw (қазіргі Либерти ғылым орталығы) сияқты шағын қалалар мен басқа да қоныстар болды, олардың барлығы Павония құрамына кірді. Павония Харсимус аралы (Харсимус), Аресик (Паулус Хук) және Хобокан Хакинг (Хойбук) айналасындағы жерлерді қамтыды. 1643 жылы Communipaw-дағы ескертусіз жасалған қанаудан кейін және Ленапе және голландтар арасындағы шабуылдар мен жазалау шараларынан соң, олардың барлығы екі рет толығымен өртенді, бұл оқиғалар Кифт соғысы және Шырша соғысы ретінде белгілі. 1654 жылдың соңында Килл Ван Куллдың артындағы Актер Кол жерлеріне фермалар үшін жер берілді. 1658 жылы Жаңа Нидерландтың бас директоры Питер Стьювесант Ленапелермен келісім жасасты және аймақты қайта сатып алып, «Вихакеннің үстіндегі үлкен тасқа» жақын жерде Берген деп атады. Осылайша, Гудзонның батысында және Хакенсак өзенінің шығысындағы жарты аралдың барлық жерін, Килл Ван Куллға дейін, Берген Пойнт және Констебл Хукқа дейін қамтыды. Берген Гудзон өзенінің батыс жағалауына қайта оралуды қалаған қоныс аударушылармен негізделді және ауыл бүгінгі Берген скверінде орналастырылды. Оның жартылай тәуелсіз үкіметі 1661 жылдың 5 қыркүйегінде Стьювесантпен бекітілді, бұл Солтүстік өзенінің батыс жағалауында бекініске ие болу және Манхэттеннің оңтүстік ұшындағы Жаңа Амстердамнан тысқары жерлерге кеңейту мақсатымен жасалған шаралардың бір бөлігі болды, бірақ оның шарты ретінде гарнизон салу қажет болды. Бұл Нью-Джерси штатының алғашқы тұрақты еуропалық қонысы және ең көне муниципалитеті. Ол 1709 жылға дейін провинцияның үкімет орталығы болды, содан кейін британдықтар оны орталықта орналасқан деп есептеген Хакенсакқа көшірді.

Колониалды Америка

1664 жылы келіссөздер нәтижесінде Жаңа Нидерланд ағылшындардың бақылауына өтті. 1668 жылдың 22 қыркүйегінде Нью-Джерсидің алғашқы ағылшын провинциялық губернаторы Филипп Карререт алғашқы қалалық хартаны бекітті. 1674 жылы Вестминстер шарты голландтардың капитуляциясын аяқтады, және аймақ ресми түрде Шығыс Джерсидің иелік колониясының бір бөлігіне айналды. 1675 жылы ол төрт әкімшілік ауданға немесе округтерге бөлінді: Эссекс, Миддлсекс, Монмут және Берген. 1683 жылдың 7 наурызында Бергендегі гарнизон/ауыл және оны қоршаған аудандар Берген округінің құрамындағы қалаға айналды. 1710 жылы, Ұлыбритания королевасы Аннаның патшалық жарлығымен Берген округі Эссекс округінің бұрынғы бөліктерін қоса кеңейтілгенде, Хакенсак ауылы (жаңа құрылған Нью-Барбадос поселкесінде) Берген округі тұрғындарының көпшілігі үшін оңай қолжетімді деп есептелді, сондықтан округ орталығы ретінде таңдалды (қазір де солай). Берген 1714 жылдың 4 қаңтарында патшалық хартамен қайта құрылды. Берген поселкесі 1798 жылғы 21 ақпанда Нью-Джерси заң шығарушы органының Поселкелік заңымен, Нью-Джерсиде құрылған 104 поселкенің алғашқы тобының бірі ретінде құрылды. Осылайша Берген округі екі бөлікке бөлінді: оңтүстіктегі Берген және солтүстіктегі Хакенсак. Бастапқыда құрылған Берген поселкесі шығысында Гудзон өзені, батысында Хакенсак өзені, оңтүстігінде Констебль-Хук және солтүстігінде қазіргі Берген округінің оңтүстік шекарасы арасындағы аумақты қамтыды.

Бөлек болу және таралу

200 жылдық тарихында бұл қалашық әртүрлі бөліністер арқылы кішірейіп, соңында таратылды. 1820 жылдың 28 қаңтарында Джерси-Сити Берген қалашығының құрамында құрылды, ал 1838 жылы Берген қалашығынан тәуелсіз қала ретінде қайта құрылды. 1840 жылдың 22 ақпанында Нью-Джерси заң шығарушы органы Берген округінің оңтүстік бөліктерінен Гудзон округін жасады. Жаңа округке бастапқы Берген қалашығының (ішінде Джерси-Сити) және Лоди қалашығының бүгінгі Патерсон Планк Роудтың оңтүстігіндегі бөлігі, «Жаңа Барбадос мойны» деп аталатын аймақ кірді. Қалашықтың бөліктері Ван Ворст қалашығын (1841 жылдың 12 сәуірінде, 1851 жылдың 18 наурызында Джерси-Ситиге қосылды), Солтүстік Берген қалашығын (1843 жылдың 10 сәуірінде), Берген қалашығын (1855 жылдың 24 наурызында, соңында 1870 жылдың 2 мамырында Джерси-Ситиге қосылды) және Байон қалашығын (1861 жылдың 1 сәуірінде) құру үшін алынды. Қалашықтың қалған бөліктері керісінше, Берген қаласына сіңіріліп, қалашық 1862 жылдың 11 наурызында таратылды. Солтүстік Берген 1843 жылдың 10 сәуірінде Нью-Джерси заң шығарушы органының шешімімен Берген қалашығынан қалашық ретінде құрылды. Қалашықтың бөліктері Хобокен қалашығын (1849 жылдың 9 сәуірінде, қазір Хобокен қаласы), Хадсон қалашығын (1852 жылдың 12 сәуірінде, кейін Хадсон қаласының бір бөлігі), Хадсон қаласын (1855 жылдың 11 сәуірінде, кейін Джерси-Ситиге қосылды), Гуттенбергті (қалашықта 1859 жылдың 9 наурызында құрылды және 1878 жылдың 1 сәуірінде тәуелсіз муниципалитет ретінде бөлінді), Уихоукенді (1859 жылдың 15 наурызында), Юнион қалашығы мен Батыс Хобокен қалашығын (екеуі де 1861 жылдың 28 ақпанында құрылды), Юнион Хиллді (1864 жылдың 29 наурызында) және Секаукусты (1900 жылдың 12 наурызында) құруға жұмсалды.