Кіріспе
Гүл мүшелерінің жапырақ тәрізді құрылымға айналуының қалыптан тыс дамуы – филодия. Филодия – гүл мүшелерінің жапырақ тәрізді құрылымға айналуының қалыптан тыс дамуы. Бұл көбінесе фитоплазма немесе вирус инфекцияларынан туындайды.
Phyllody is the abnormal development of floral parts into leafy structures. It is generally caused by phytoplasma or virus infections,
The condition is also known as phyllomorphy or frondescence; though the latter may sometimes refer more generically to foliage, leafiness, or the process of leaf growth. Phyllody is usually differentiated from floral virescence, wherein the flowers merely turn green in color but otherwise retain their normal structure. The term chloranthy is also often used for phyllody (particularly flowers exhibiting complete phyllody, such that it resembles leaf buds more than flowers), though in some cases it may refer to floral virescence.
Бұл жағдай филоморфия немесе жапырақтылық деп те аталады, бірақ кейде жапырақша, жапырақтардың көп болуы немесе жапырақтың өсу процесін ғана білдіруі мүмкін. Филодия гүлдік вирусенциядан ерекшеленеді, онда гүлдер тек жасыл түске енеді, бірақ әдеттегі құрылымын сақтайды. Хлорантия термині де филодияны сипаттау үшін қолданылады (әсіресе толық филодияға ұшыраған гүлдерде, олар гүлге қарағанда жапырақ бүршігіне көбірек ұқсайды), бірақ кейде бұл гүлдік вирусенцияны білдіруі де мүмкін.
Phyllody is the abnormal development of floral parts into leafy structures. It is generally caused by phytoplasma or virus infections,
The condition is also known as phyllomorphy or frondescence; though the latter may sometimes refer more generically to foliage, leafiness, or the process of leaf growth. Phyllody is usually differentiated from floral virescence, wherein the flowers merely turn green in color but otherwise retain their normal structure. The term chloranthy is also often used for phyllody (particularly flowers exhibiting complete phyllody, such that it resembles leaf buds more than flowers), though in some cases it may refer to floral virescence.
Тарих
18 ғасырдың соңында неміс ақыны және философы Иоганн Вольфганг фон Гете гүл мүшелері жапырақ немесе сабаққа ұқсас құрылымдармен алмастырылған ерекше көрінетін гүлдерді байқады. Бұл оны сабақтан өсетін өсімдік мүшелерінің, негізгі жапырақ мүшесінің өзгеру түрі екенін болжауға әкелді. Өсу кезінде бұл мүшелер табиғи түрде жапырақшалар немесе жапырақтар сияқты маманданып немесе жалпыланған құрылымдарға айналады. Бірақ, егер дамудың алғашқы кезеңдерінде кейбір факторлар кедергі келтірсе, бұл мүшелер бастапқы "құрылыс жоспарынан" өзгеше дами алады. Ол осы бұрмаланған өсуді "метаморфоз" деп атады, және оның 1790 жылғы "Versuch die Metamorphose der Pflanzen zu erklären" атты мақаласының (ағылшын тілінде "Өсімдіктердің метаморфозы" деп белгілі) негізгі тақырыбы осы болды. 1832 жылы неміс-американдық ботаник Джордж Энгельман өз еңбегі "De Antholysi Prodromus"-та осы құбылысты сипаттады. Ол оған "жапырақтанып өсу" (фрондесценция) деген ат берді. Моррен сияқты Мастерс та филодияны вируценциядан ажыратты. Ол "жапырақтанып өсуді" (фрондесценция) және "филоморфияны" филодияның синонимдері деп мойындады.
Сипаттама
Филодия гүл мүшелерінің толық немесе жарым-жартылай жапырақтарға айналуымен сипатталады. Филодия гүл қабықшаларына, келіпшелерге (сепальдерге), гүл шоқтарына (жапырақшаларға), аналық мүшелерге (карпельдер/пистильдерге) және аталық мүшелерге (стамендерге) әсер етуі мүмкін. Филодия жарым-жартылай болуы мүмкін, яғни тек кейбір гүл мүшелеріне немесе тіпті бір гүл мүшесінің жартысына ғана (мысалы, бір гүлде алты жапырақшаның тек үшеуіне) әсер етеді; немесе толыққанды болуы мүмкін, онда барлық гүл мүшелері жапырақтармен алмастырылады.
Абиотикалық
Гүлдеу кезінде өсімдік гормондарының тепе-теңдігі бұзылуына себеп болатын ыстық ауа райы немесе су тапшылығы сияқты қоршаған ортаның абиотикалық факторлары филодияны тудыруы мүмкін. Мұндай филодияны, биотикалық факторлардың салдарынан туындаған филодиядан әдетте бір уақытта сау және аномальды гүлдердің болуымен ажыратуға болады. Құлайлы жағдайлар қалыпқа келгенде, өсімдіктер қалыпты гүлдеуге қайта оралады. Өсімдіктердің қоршаған ортаның әсерінен туындаған филодияға осалдығы генетикалық сипатқа ие болуы мүмкін.