Кіріспе

Ахмад Абу Лабан (أحمد أبو لبن; 1946 – 1 ақпан 2007) – Даниялық палестиналық имам және Даниядағы Ислам қоғамы ұйымының басшысы. Ол «Jyllands Posten» газетінде жарияланған Мұхаммед карикатураларына байланысты туындаған даудың орталық тұлғасы болды.

Жеке өмір

Ахмад Әбу Лабан 1946 жылы Палестинаның Яффа қаласында дүниеге келген. 1948 жылы оның отбасы Каирге (Египет) қашып кетті, ол да сол жерде өсті. 1969 жылы инженер-механик мамандығын алды. 1974 жылы ол өзінің алыс туысы Инамға үйленді; олардың жеті баласы болды. Ол түрлі мұсылман елдерінің ғалымдарынан Ислам теологиясын оқыды. 1970 жылдан 1982 жылға дейін Парсы шығанағындағы мұнай өнеркәсібінде жұмыс істеді, содан кейін 1982 жылдан 1984 жылға дейін Нигериядағы мердігерлік компанияда жұмыс істеді. Нигерияның түрлі штаттарында білім беру саласындағы исламдық жобаларға үлес қосты. 1984 жылы Данияға көшіп, өмірінің соңына дейін сонда тұрды. Ол терроризмді және исламдық мақсаттарға жету үшін зорлық қолдануды ашық түрде айыптады. Сонымен қатар, ол әлеуметтік әділдік үшін күресіп, әлеуметтік мәселелерді жеңілдетуге көмектесетіні белгілі болды, Даниядағы мұсылмандар қоғамның бір бөлігі ретінде оны жақсартуға жауапты екенін уағыздады. 2007 жылдың 19 қаңтарында Даниядағы Ислам қоғамы Әбу Лабанның тез таралатын қатерлі ісігіне шалдыққандағы және бұл өкпе қатерлі ісігі болуы мүмкін екендігін хабарлады. Әбу Лабан 2007 жылдың 1 ақпанында 60 жасында қайтыс болды. Қайтыс болған кезде Әбу Лабан Даниядағы Ислам қоғамында діни кеңесші болып жұмыс істеді. Ұйымның сайтында ол Еуропадағы "Имамдар координациялық кеңесінің" мүшесі болған.

Дау

Ахмад Абу Лабан исламшыл көзқарастары үшін Біріккен Араб Әмірліктері мен Мысырда не қабылданбайтын тұлға деп жарияланды. Ол Даниялық БАҚ-та ислам және иммигранттардың Дания қоғамына енуі туралы жиі радикалды пікірлерімен белгілі болған. Шри-Ланкалық зерттеуші Рохан Гунаратна, "Аль-Каиданың ішінде" кітабының авторы, Ахмет Абу Лабанды ислами экстремист деп сипаттады. Гунаратна сондай-ақ Абу Лабанды АҚШ және Еуропалық Одақ террористік ұйым деп санайтын Египеттік ислами қозғалысы "Аль-Гама'а аль-Исламиаға" саяси және экономикалық қолдау көрсеткен деп айыптады.

Мұхаммед карикатуралары туралы дау

Ахмад Абу Лабан Данияда консервативті Jyllands Posten газетінде Мұхаммедтің карикатуралары жарияланғаннан кейін туындаған медиа дағдарысына қатысты. 2005 жылдың қарашасында ол дипломатиялық қолдау сұрау үшін Таяу Шығысқа сапарлаған делегацияның жетекшілерінің бірі болды, бұл 2006 жылдың басында аймақтағы кеңінен тараған ашудың себептерінің біріне айналды. Ахмет Аккаримен бірге ол осы сапарда қолданылған "Акари-Лабан" құжатын жасады. Ахмед Абу Лабанға жіберілген, бірақ жарияланбаған үш қосымша сурет осы сапар кезінде таратылған құжаттағы жарияланған карикатуралар тізіміне қосылды. Ахмад Аккари осы үш суреттің "Данияда мұсылмандарға деген жеккөрушілік атмосфераны көрсету үшін" қосылғанын түсіндірді.

Басқа да даулы пікірлер мен цитаталар

11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін жұма күнгі уағызында ол: "Құрбан болғандарды құрғақ көз жасымен қайғырдым", - деді. Тео ван Гогтың өлтірілуіне жауап ретінде ол оны ашық түрде сынады. Біраз уақыттан кейін ол Еуропаның сөз бостандығын дұрыс пайдаланбауын сынады. Нигериялық Амина Лавал таспен жазалауға кесілгенде, ол судья емес екенін және оқиға туралы көп білмейтінін айтып, үкімді айыптаудан бас тартты. Копенгагендегі бандиттердің жасаған қырқынынан кейін Әбу Лабан "қан ақысын" төлеу арқылы кек алудың алдын алуды ұсынды – оның есебінше, бүгінгі шарттар бойынша 200 000 даттық кронасы немесе 100 түйеге бағалы. "Мен осы адамдарды тесіктердегі егеуқырлар деп атаймын" – осылай Данияның либерал саясаткері Насер Хадерді сипаттады. 2002 жылғы 5 сәуірде Әбу Лабан жұма намазында қауымын палестиналықтардың мүддесі үшін өмірін беруге шақырды. Мешіттен тыс автобустар қауымды Парламент алаңындағы демонстрацияға апаруға дайын тұрды, онда олар израильдіктерді нацистермен теңестіретін плакаттарды көтеріп, Израиль туын өртеді.