Кіріспе
Екі жапырақ материал көкірекке қарай бұрылып, әсіресе жағаның жалғасы болып табылады. Лапель (/l//ə/'/p//ɛ//l/ ləPEL) – жағадан төмен, жакеттің немесе пальтоның алдыңғы бөлігіндегі бүгілген мата жапсырмасы. Ол көбінесе ресми киімдерде және костюм жакеттерінде кездеседі. Әдетте, жакеттің немесе пальтоның алдыңғы жиегі бүгіліп, мойынның артқы жағындағы қосымша матамен жағаға тігіледі. Лапельдің үш негізгі түрі бар: ойық, үшкір және шаль. Ойық лапель ең көп таралғаны, көбінесе іскерлік костюмдерде, сондай-ақ блейзерлер мен спорттық пальтолар сияқты күнделікті жакеттерде кездеседі. Үшкір лапель әлдеқайда ресми, және көбінесе екі жақты жакеттерде қолданылады, бірақ бір жақты жакеттерде де жиі кездеседі. Шаль лапель әдетте смокингтер мен парадни киімдерде болады.
the town
A lapel (/l//ə/'/p//ɛ//l/ ləPEL) is a folded flap of cloth on the front of a jacket or coat below the collar. It is most commonly found on formal clothing and suit jackets. Usually it is formed by folding over the front edge of the jacket or coat and sewing it to the collar, an extra piece of fabric around the back of the neck. There are three basic forms of lapel: notched, peaked, and shawl. The notched lapel, the most common, is usually seen on business suits, and on more casual jackets like blazers and sport coats. The peaked lapel is more formal, and nearly always used on double breasted jackets, but also frequently appears on single breasted ones. The shawl lapel is usually carried by tuxedos and mess jackets.
Қаңқаланған
Шығыршықты жаға (американдық ағылшын тілінде), қадамды жаға немесе қадамды түйреуіш (британдық ағылшын тілінде) жағаға бұрышпен тігіледі, соның нәтижесінде қадамды эффект пайда болады. Бұл бір көкіректік костюмдердің стандартты нұсқасы және дерлік барлық костюм жакеттерінде, блейзерлерде және спорттық жакеттерде қолданылады. Шығыршықты жағасы бар екі көкіректік жакеттер сирек кездеседі. Шығыршықтың мөлшері өзгеріп отыруы мүмкін, ал кішкентай шығыршық кейде балық аузы деп аталады. Бұл жағаның алғашқы түрі және ең көп таралған түрі болып табылады.
Басым деңгейі
Пик-лапель (американдық ағылшын тілінде), пик-лапель немесе үшкір лапель (британдық ағылшын тілінде) – ең ресми стиль болып саналады, ол екі жақты жакеттерде, таңғы пальтода, сондай-ақ смокингтерде (бір және екі жақты) кездеседі. 1920-ші және 1930-шы жылдардың соңында бір жақты пик-лапельді жакет өте әсерлі дизайн деп есептелді. Бұл ерекшелік пик-лапельді кешкі жакеттің күнделікті киімде танымалдылығы артуымен бірге күнделікті киімге де көшті. Бір жақты костюмге пик-лапельді дұрыс тігу – тіпті өте тәжірибелі тігіншілер үшін де қиын тігіншілік тапсырмалардың бірі болып табылады.
Шаль
Шаль жағасы, шаль түйреуі немесе орама жағасы – үздіксіз қисық сызық. Алғаш рет Виктория дәуіріндегі темекі шегу жакетінде пайда болған, қазір көбінесе кешкі жакетте немесе смокингте кездеседі.
Кеңдігі
Лапельдің ені костюмдерде кеңінен өзгеріп отыратын элемент, және жылдар бойы ол көп рет өзгерген. Дегенмен, кейбір дизайнерлер ең сәнді лапельдің ені өзгермейді деп санайды, және лапельдің "мойын және иық сызығы арасындағы жартысына жуық аралықтан сәл кем болуы керек" дейді.
Қалпақ
Кәсіптік және спорттық киімдегі лапель әдетте жакеттің қалған бөлігімен бірдей матадан тігіледі. Көбірек ресми киімдерде ол контрастты матадан жасалуы мүмкін, сатин болса тарихи жағынан танымал таңдау болып келген.
Түйме тесігі
Бір жапырақты жакеттерде сол жақтағы жапсырмада әдетте декоративтік гүл – бутоньерканы ұстау үшін түйме тесігі болады. Гүлді дұрыс бекіту үшін, көбінесе жапсырманың артқы жағына ілмек тігіледі. Симметрияны сақтау үшін, екі жақты костюмдердің екі жағында да түйме тесігі болуы мүмкін. Сонымен қатар, жапсырмаға брошка да тағуға болады.
Шығу тегі
Ең көп таралған стиль – түйреуіш жаға – мойынға түймеленетін ескі жакеттерден пайда болды. Олардың жоғарғы бөлігін үй ішінде немесе ыстық ауа райында бұрышпен шешіп, кері бұрып, содан кейін жоғарғы түймелерін алып тастау арқылы жасалған. Жоғарғы бұрыштар жағаның шеттерінен шыққан. Бұл әдіс заманауи мойынға түймеленетін киімдерде, мысалы, пальтода немесе комбинезонда да қолданылуы мүмкін. Кейде жауашапаз жакетін киген адам, жаман ауа райында сыртта қалғанда, жағаларын ашып, оларды осылай ұстап, бұрынғы мойынға түймеленетін киімді уақытша қайта жаңғыртуы мүмкін. Регенттік кезеңде байлар арасында кең таралған құйрықты жакеттердің дамуымен бірге, жабылудың әртүрлі стильдері танымал болды – жоғарыдан, ортадан түймелеп жабылу немесе тіпті ашық қалдыру. Алдыңғы киімдерде, мысалы, фракта кең таралған төмен түсірілген жағалар, әдетте, белден төменге дейін бүгіліп, (модаға сай) тығыз жабысатын ұзын жағаларға айналды. Көбінесе, алдыңғы бөлігінде ұзын қатар түймелер болды, олардың көпшілігі пайдаланбады. Шындығында, тіпті Виктория дәуірінің соңына дейін, барлық фрактарда жағада ұзын қатар түйме тесіктері болды, бірақ ол уақытқа қарай ескірді. Түймелеу стильдері өзгерген сайын, пальтоның еркін бүгілген алдыңғы бөлігі де сәйкесінше өзгерді, ал бүктеу мен жағаның кездесуінен пайда болған V пішіні, қазіргі түйреуіш және үшкір жағалардың дәстүрлі пішінін сақтап қалды, олардың екеуі де сол кезеңнен шыққан. Екі жақты фрактар орналысқаннан кейін, жағалар қатаң бүгіліп, формасы тұрақталды, тек биіктігі сияқты ең ұсақ бөлшектері ғана өзгерді, өйткені Эдвардтар оларды мойынға дейін түймелейтін, содан кейін классикалық үш түймелі пішінге дейін ұзартты, ал екі түймелі жакет – американдық жаңалық болды. Сол кезеңдегі тағы бір маңызды өзгеріс – жағаны жасауда кері жағын пайдалану болды. Виктория дәуіріндегі тіккіштер жағаның алдыңғы бөлігінен матаның қабаттамасын кесу үшін үш бөліктен тұратын күрделі үлгілерді қолданды, бұл кезеңдегі фрактар мен смокингтерге тән еді, бірақ таңғы пальтолар мен костюмдерге ауысумен бірге қазіргі бір бөліктен жасалған жағалардың пайдасына тоқтатылды. Қазіргі заманғы жағалар формасы жағынан 1930 жылдарғы үлгілеріне ұқсас. Кейбір киім тарихшылары, мысалы Бернард Рудофский, жакет жағаларының эволюциясын "керексіз жапсырмалар" және "декоративтік қалдықтар" деп сынайды, ал басқалары жағалардың "құмарлық нысанына" айналуын сәннің өрнек құралы ретінде мақтайды.
Жақсы киімдер
Батыста ерлер костюмдерінде сирек кездессе де, басқа жакеттерде жағалар болмайды. Мандарин жағасы, сондай-ақ тік жаға, топ жаға немесе тұмсық жаға деп аталатын жакеттерге Нехру жакеттері және Ұлыбритания армиясы мен АҚШ теңіз жаяу әскерлері сияқты әскери киім-кешек түрлері жатады. Бұрын әскери формаларда және Мао костюмінде жиі кездесетін, прус жағасы және гилли жағасы деп аталатын төңкерілген жағалар да бар.